Avustralya’da gençler, belirli kısıtlamalar çerçevesinde ücretli işlerde çalışabilirler. Genel iş hakları da genç çalışanları koruyor. 18 yaşından küçük bir çalışanın ebeveyni veya velisi olarak bilmeniz gerekenler şunlardır.
ÖNE ÇIKANLAR
- Avustralya’da ulusal düzeyde belirlenmiş bir asgari çalışma yaşı bulunmuyor.
- Çocuk istihdamı yasaları, izin verilen iş türleri ve çalışma saatleri konusunda sınırlamalar getirir.
- Çocuğunuzun maaş bordrosu aldığından ve kendi kayıtlarını tuttuğundan emin olun.
- Ebeveynler, çocuklarının işyerindeki sorunlarını çözmelerine yardımcı olmak için Fair Work Ombudsman'a başvurabilir veya hukuki danışmanlık alabilir.
Gençler Avustralya'da kaç yaşında çalışmaya başlayabilir?
Her eyalet ve bölgenin çalışmaya başlama yaşı konusunda kendi yasaları vardır.
Çocuğunuz için hangi kuralların geçerli olduğunu öğrenmek için Fair Work Ombudsman’ın genç işçilerle ilgili web sayfasını ziyaret edin.
Çocuklara ve genç yetişkinlere ücretsiz ve gizli danışmanlık hizmeti sunan ulusal bir hukuk kuruluşu olan Youth Law Australia’da kıdemli Avukat Anastasia Coroneo açıklıyor.
“Asgari çalışma yaşına özel bir sayfaları var. Sayfadaki bağlantılara bakarak, eyaletinizde veya bölgenizde kaç yaşında çalışmaya başlayabileceğinizi kontrol edebilirsiniz” diyor.
Çocuklar okul saatleri içinde çalışabilir mi?
Avustralya genelinde, istihdamın okul eğitimini aksatmaması için çocukların çalışma saatleri ve günleri konusunda sınırlamalar bulunuyor. Genel olarak, zorunlu okul çağındaki çocuklar normal okul saatleri içinde çalıştırılamaz.
Bulunduğunuz eyalet veya bölgedeki zorunlu eğitim yaşını öğrenmek için eyalet veya bölge eğitim yetkililerine danışmanız en iyisi.
Evde eğitim gibi bazı istisnalar bulunmaktadır.
Coroneo, “Evde eğitim gören çocukların normal okul saatleri içinde çalışıp çalışamayacağı, bulundukları eyalet veya bölgedeki evde eğitim onayına bağlı olacaktır” diye açıklıyor.
İstisnalar, gece geç saatlerdeki çalışma için de geçerli olabilir.
“Örneğin, 16 yaşındaki çocuklarının bazı geceler sabah ikiye kadar bir fast-food restoranında çalıştığı için endişelenen ebeveynlerden sorular alıyoruz.
“Ancak aslında, New South Wales’de 15 yaşından itibaren buna yönelik bir kısıtlama yok.”
Çocukların yapmasına izin verilmeyen işler nelerdir?
Batı Avustralya’daki Edith Cowan Üniversitesi’nde İstihdam ve Sanayi Profesörü olan Kerry Brown, çocukların yapmasına izin verilmeyen belirli işler olduğunu söylüyor. Ama yine de istisnaların geçerli olduğunu söylüyor.
Çocukların yalnızca hafif işler yapmasına izin verilmelidir; bu nedenle örneğin inşaat sektöründe çalışamazlar.Profesör Kerry Brown
Bir başka ülke çapında geçerli kısıtlama ise, genellikle 18 yaşın altındaki çalışanların sigara veya alkol satamayacağıdır.
Prof. Brown, “Ancak örneğin bazı eyaletlerdeki catering işletmelerinde, 18 yaşın altındaki kişilerin alkol servisi yapabilmesine izin veren istisnalar bulunuyor” diye belirtiyor.
Eğlence veya reklam sektöründe çalışan çocuklar için kurallar nelerdir?
Her yaştan sanatçı, oyuncu ve model istihdam edilebilir. Ancak sıkı lisanslama ve sektöre özgü gereklilikler vardır.
Prof. Brown, eğlence sektöründe çalışan çocukların ebeveynlerinin çoğunun, işverenlerin çocuklarının işiyle ilgili ayrıntılı bilgileri kendilerine sunma yükümlülüğü olduğunu bilmediğini söylüyor.
"Ebeveynler, ister bir tiyatro oyununda, ister bir filmde ya da fotoğraf çekiminde olsun, çocuklarının ne göreceğini, ne duyacağını ve ne yapacağını önceden sorma hakkına sahip."
Düşük ücret endişesi
Genç çalışanlar düşük ücretlendirmeye maruz kalabilir.
Bir ebeveynin yapabileceği ilk şey, çocuğunun yaşına ve tabi olduğu toplu sözleşmeye göre belirlenen asgari ücret oranlarına uygun şekilde ücret aldığından emin olmaktır.
Fair Work Ombudsman’ın Medya Direktörü Matthew Raggatt, “Toplu sözleşmelerde saatlik ücretler ile hafta sonu ve fazla mesai için ödenecek ek ücretler açıkça belirtilmiştir” diyor.
İşyerinde hazırlık süresi de çalışma süresi olarak sayılır.
Vardiyanız sabah 10’da başlıyorsa ve patronunuz “Hazırlanmak ya da dükkânı açmak için saat 9.45’te gelmen gerekiyor” derse, o süre için de ücret almanız gerekiyor.Matthew Raggatt
Ayrıca, eğitim ve deneme süreleri de dahil olmak üzere çalıştığınız tüm saatlerin ücretinin ödendiğini kontrol etmelisiniz.
“Bazı durumlarda ücretsiz deneme süresi yasal olabilir, ancak bunlar yalnızca yaklaşık bir saatten bir vardiyaya kadar uzanan kısa süreler için izin verilir.”
İşverenlerin her ödeme sonrasında maaş bordrosu düzenlemesi zorunludur, ancak çocuğunuzun da kendi kayıtlarını tutmayı alışkanlık haline getirmesi de çok önemlidir.
“Kayıtların bulunmaması, düşük ücret ödemesi gibi işyeri sorunlarıyla ilgili endişelerin giderilmesini zorlaştırabilir” diye açıklıyor Raggatt.
Fair Work Ombudsman’ın ‘Record My Hours’ uygulaması gibi kayıt tutma araçlarını kullanabilirsiniz.
İşverenlerin genellikle 18 yaş ve üstü çalışanlar için emeklilik katkı payı ödemesi yapması gerektiği de unutulmamalıdır. 18 yaşın altındaki çalışanlar, yalnızca haftada 30 saatten fazla çalıştıkları takdirde emeklilik (superannuation) katkı payı ödemesi hakkına sahip olurlar.
İşte bir sorunu çözmesine nasıl yardımcı olabilirim?
Çocuğunuz kendi başına çözemeyeceği bir işyeri sorunuyla karşı karşıya kalırsa, Fair Work Ombudsman'a başvurabilirsiniz.
Ulusal işyeri düzenleme kurumu olarak, bu kurum ücretler ve genel istihdam koşullarına ilişkin işyeri yasalarını uygulayabilir.
“Yükümlülüklerini yerine getirmeyen işverenlere para cezası uygulayabiliriz. Ayrıca, durum daha ciddi bir yasalara aykırı davranışa dönüşürse, mahkeme yoluna da başvurabiliriz,” diyor Raggatt.
Zorbalık ve taciz gibi Adil Çalışma Ombudsmanı’nın ele alamayacağı işyeri sorunları için hukuki danışmanlık almayı düşünebilirsiniz.
Ebeveynler ayrıca, yasalar konusunda rehberlik almak için Youth Law Australia ile iletişime geçebilirler.
Youth Law Australia’dan Anastasia Coroneo, “Ebeveynlerin, çocuklarının haklarını ve sorumluluklarını anlamalarına yardımcı olmalarını ve ardından herhangi bir sorunu kendi başlarına nasıl çözebilecekleri konusunda pratik rehberlik sunmalarını teşvik ediyoruz,” diyerek sözlerini tamamlıyor.
Avustralya’da yeni bir hayata başlamak için Merhaba Avustralya podcastını takip edin.
Yerleşim süreci hakkında aklınıza iyi bir konu gelirse lütfen bize e-posta ile ulaşın: australiaexplained@sbs.com.au
