Watch FIFA World Cup 2026™

LIVE, FREE and EXCLUSIVE starting June 12 2026

Ký sự chinh phục Everest Base Camp (Phần 2) - Những bí mật và sự thú vị chưa biết

Everest, đỉnh núi cao nhất thế giới, không chỉ là một thách thức vật lý mà còn là một xã hội thu nhỏ với sự chia rẽ rõ ràng giữa các giai tầng. Trải qua những giai đoạn độ cao khác nhau, từ chân núi đến đỉnh núi, Everest không chỉ là nơi của những kỷ lục và thành tựu, mà còn là không gian phản ánh những sự chênh lệch về văn hóa, xã hội giữa những người leo núi, hướng dẫn viên (guide), và người Sherpa.

IMG_2879.jpg
Thị trấn Namche Bazaar. Namche Bazaar là trung tâm hành chánh và cũng là thị trấn lớn cuối cùng trên chuyến trekking đến Everest Base Camp. Credit: Juliet Nguyen - SBS Vietnamese

Everest, đỉnh núi cao nhất thế giới, không chỉ là một thách thức vật lý mà còn là một xã hội thu nhỏ với sự chia rẽ rõ ràng giữa các giai tầng.

1. Phân Bậc Xã Hội:

Khách Leo Núi:

Những người có khả năng tài chính thực hiện cuộc phiêu lưu Everest thường được chăm sóc tốt hơn và ở những nơi có dịch vụ sang trọng hơn so với những người leo núi. Họ được đặt phòng ở các guest house cao cấp và tận hưởng những ưu đãi độc quyền.

IMG_2893.jpg
Thám hiểm Everest theo phong cách nhà giàu: ở khách sạn 5 sao, có quầy bar, tiệm bánh riêng, đắt đỏ. Credit: Juliet Nguyen - SBS Vietnamese

Guide (Hướng Dẫn Viên):

Guide, những người hỗ trợ và dẫn đường cho nhóm leo núi, cũng trải qua những khía cạnh của cuộc sống Everest. Tuy nhiên, họ vẫn được quyền chia sẻ một số tiện nghi với khách leo núi.

Người Sherpa:

Người Sherpa, những người địa phương có kinh nghiệm leo núi, thường phải chịu nhiều khó khăn hơn. Họ thường ở ở những chỗ trọ thấp cấp hơn và không được phép ở chung với khách du lịch.

Sự chia rẽ không chỉ là vật chất mà còn ảnh hưởng đến giao tiếp xã hội. Người Sherpa thường không có cơ hội tiếp xúc với khách leo núi và phải đối mặt với những khó khăn ngôn ngữ và văn hóa.

IMG_3789.jpg
Người Sherpa thường phải ngủ trong lề,u tách biệt với khách du lịch. Credit: Juliet Nguyen - SBS Vietnamese

2. Hành trình leo xuống khó khăn hơn leo lên

Leo xuống từ đỉnh Everest không chỉ là một phần của hành trình kết thúc mà còn là một thách thức nguy hiểm và khó khăn hơn nhiều so với việc leo lên. Điều này chủ yếu xuất phát từ một số yếu tố khác nhau, góp phần làm cho phần leo xuống trở nên nguy hiểm và phức tạp hơn.

Thách thức đối mặt với tình trạng sức khỏe:

Khi đạt đến đỉnh, người leo núi thường ở trạng thái kiệt sức vì việc chinh phục độ cao cao ngất ngưởng. Leo xuống đòi hỏi khả năng vận động và sự tập trung, điều khó khăn khi cơ thể đã qua nhiều giờ thử thách.

Người leo núi thường phải xuống gần như ngay lập tức sau khi đạt đến đỉnh để tránh hết oxy, tạo ra áp lực và nguy cơ cao hơn cho tai nạn và lạc lõng.

Trong quá trình leo xuống, người leo núi phải đối mặt với nguy cơ từ tuyết sụt và băng tuyết, đặc biệt là ở những đoạn đường dốc và hiểm trở.

IMG_3689.jpg
Hầu hết các trường hợp tử vong trên đỉnh Everest xảy ra trong quá trình leo xuống. Núi lở, bão tuyết, mưa đá xảy ra rất thường xuyên. Credit: Juliet Nguyen - SBS Vietnamese

Mệt mỏi và mất tập trung:

Sự mệt mỏi sau một hành trình căng thẳng cộng thêm với độ cao và thiếu oxy có thể làm mất tập trung, làm tăng nguy cơ tai nạn.

Việc phải xuống nhanh chóng để tránh hết oxy khiến người leo núi phải đối mặt với áp lực thời gian. Kết hợp với "Vùng Tử Thần," nơi mức oxy rất thấp, nguy cơ tử vong tăng cao.

3. Vùng đất cấm giết mổ và tôn trọng văn hóa

Nằm ở đỉnh cao chói lọi của thế giới, Everest không chỉ là một đỉnh núi cao vút mà còn là một khu vực có giới hạn đặc biệt về văn hóa và tôn giáo. Everest Base Camp và các khu vực xung quanh được coi là "Vùng Đất Cấm Giết Mổ," nơi mà việc giết mổ động vật là việc cấm, đặt ra để tôn trọng giá trị và niềm tin của cộng đồng địa phương.

Tôn trọng văn hóa và tín ngưỡng:

Với sự hiện diện của đỉnh Everest, một đỉnh núi thần thoại đối với nhiều tôn giáo và cộng đồng, vùng đất xung quanh được coi là linh thiêng và thiêng liêng.

Theo tôn giáo địa phương, việc giết mổ động vật tại khu vực này được coi là không tôn trọng và xâm phạm giá trị văn hóa.

Giữ gìn sự sống và cân bằng sinh thái:

Quy định về việc cấm giết mổ động vật nhằm giữ gìn sự sống và cân bằng sinh thái tại Everest Base Camp.

Việc duy trì môi trường không khí thuần khiết là quan trọng để bảo tồn núi lửa và không gian xung quanh.

IMG_3291.jpg
Các hướng dẫn viên thường cầu nguyện và chia sẻ với khách leo núi về phong tục tập quán ở Everest. Credit: Juliet Nguyen - SBS Vietnamese

Thách thức trong du lịch cộng đồng:

Các nhà quản lý du lịch cộng đồng nhấn mạnh vào việc xây dựng một mô hình du lịch bền vững, tôn trọng văn hóa và tự nhiên.

Điều này đặt ra thách thức trong việc duy trì một nguồn thu nhập ổn định cho cộng đồng mà không ảnh hưởng đến giữ gìn văn hóa và môi trường.

Kết hợp du lịch và bảo tồn:

Một số tổ chức du lịch hướng tới việc kết hợp du lịch với các hoạt động bảo tồn môi trường và văn hóa.

Các chương trình giáo dục về bảo tồn và tôn trọng văn hóa được tổ chức để tăng cường ý thức của du khách và người tham gia.

4. Phân Bò Yak được sử dụng làm chất đốt tại Everest

Ở độ cao vút của Everest, không chỉ những kỷ lục leo núi đặc sắc mà còn sự sáng tạo độc đáo trong việc sử dụng phân bò yak như một chất đốt để nấu ăn và sưởi ấm. Điều này không chỉ là một phần quan trọng của sinh hoạt hàng ngày tại Everest mà còn là biểu tượng của sự linh thiêng và bền bỉ của vùng núi cao.

IMG_3501.jpg
Người dân đang thu thập phân bò yak và phơi khô. Credit: Juliet Nguyen - SBS Vietnamese

Nguồn năng lượng bền vững:

Phân bò yak trở thành một nguồn năng lượng sạch độc đáo tại Everest, được sử dụng như một chất đốt để nấu ăn. Sự sáng tạo này không chỉ giúp tận dụng nguồn tài nguyên hiện có mà còn hướng tới năng lượng bền vững.

Việc sử dụng phân bò yak như một chất đốt không chỉ mang lại hiệu quả năng lượng mà còn tạo ra hương vị đặc trưng và thơm ngon cho các món ăn nấu từ nó.

Nấu ăn truyền thống:

Các món ăn truyền thống tại Everest, như cơm chiên, mỳ xào, và thukpa, đều được nấu bằng phân bò yak, tạo nên những bữa ăn ngon miệng với một chút hương vị đặc biệt.

Sự sáng tạo này không chỉ là về năng lượng mà còn là về sự bền bỉ và linh thiêng của văn hóa núi cao. Nó là một cách để cộng đồng tận dụng tài nguyên xung quanh mình để duy trì cuộc sống trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

IMG_2930.jpg
Những bữa ăn thường được cung cấp bởi các guest house. Credit: Juliet Nguyen - SBS Vietnamese

5. Cứ 10 người leo Everest Base Camp sẽ có 1 người không thành công

Everest, đỉnh núi cao nhất thế giới, không chỉ là một thách thức về thể chất mà còn là một rủi ro đầy khó khăn. Theo thông tin từ hệ thống cơ sở dữ liệu Himalayan (the Himalayan Database reports) đến cuối năm 2018, hành trình leo núi Everest mang theo nguy cơ nguy hiểm không lường được.

Số liệu từ Himalayan Database cho thấy, tỷ lệ người chết là khoảng 1.2%, đồng nghĩa với việc mỗi 100 người leo, có ít nhất 1 người phải trả giá bằng chính tính mạng. Cứ 10 người leo Eversest Base Camp sẽ có 1 người chấp nhận bỏ cuộc.

IMG_3873.jpg
Những ngôi mộ đươc̣ dựng lên trong quãng đường lên núi. Credit: Juliet Nguyen - SBS Vietnamese

Nguyên nhân chính gây chết người:

Sạt lở chiếm đa số với tỷ lệ 41.6%, đứng đầu danh sách nguyên nhân chính gây ra cái chết khi leo núi Everest. Theo sau đó là rơi từ độ cao cao (12.5%), ngã đau đớn (16.6%), và sự tổn thương do phơi nhiễm ở điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Thách thức của môi trường núi cao:

Mặc dù có sự tiến bộ trong an toàn, Everest vẫn là một môi trường đầy thách thức. Nguyên nhân tỷ lệ người chết không chỉ nằm ở yếu tố tự nhiên như sạt lở và rơi, mà còn do sự khắc nghiệt của thời tiết và độ cao khủng khiếp.

6. Tắc đường khi leo everest vào những mùa cao điểm

Trong những mùa cao điểm, sự tập trung lớn của người leo núi tạo nên tắc đường trên các tuyến leo, khiến cho nguyên nhân môi trường trở nên căng trước áp lực từ lượng người leo tăng lên. Sự tăng cường hoạt động này có thể dẫn đến ô nhiễm môi trường, gây tổn thương cho hệ sinh thái núi cao.

Áp lực lớn trên cơ sở hạ tầng:

Cơ sở hạ tầng trên Everest, bao gồm các lều trại, đường dây leo, và cả đường mòn, thường phải đối mặt với áp lực lớn trong những mùa cao điểm. Điều này không chỉ làm suy giảm chất lượng của cơ sở hạ tầng mà còn tạo ra những thách thức về an toàn.

Với lượng người leo núi tăng lên, có khả năng xảy ra tình trạng quá tải cho các trạm an toàn và cơ sở y tế. Trong một tình huống khẩn cấp, sự đông đúc có thể tạo ra khoảng trống trong quản lý an toàn và chăm sóc y tế, tăng nguy cơ cho những người tham gia chuyến leo.

IMG_3713.jpg
Tắc đường là việc thường xảy ra vào mùa cao điểm khi leo Everest. Credit: Juliet Nguyen - SBS Vietnamese

Áp lực cho các Đội Hướng Dẫn và người Sherpa:

Những người hướng dẫn và hướng dẫn viên đôi khi phải đối mặt với áp lực lớn từ nguyên nhân thương mại và du lịch. Áp lực này có thể dẫn đến quyết định khó khăn và tăng nguy cơ cho sự tai nạn và thất bại khi leo núi.


8 min read

Published

By Thu Thuỷ

Source: SBS


Share this with family and friends


Follow SBS Vietnamese

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Stream now