Tân Thủ tướng Scott Morrison bổ nhiệm cựu thủ tướng Tony Abbott làm đặc sứ thổ dân sự vụ nhưng chưa biết ông này có nhận lời hay không sau gần 3 năm ngồi ở hàng ghế sau vì bị cựu thủ tướng Malcolm Turnbull lật đổ.
Trong khi đó ông Peter Dutton được giao tiếp tục nắm Bộ Nội vụ và đã tuyên thệ nhậm chức hồi sáng nay (27/8).
Nhưng phải nói khó đoán được trong đầu ông nghĩ gì khi mà trong cuộc thách thức lần đầu, cái tên Morrison thậm chí còn không xuất hiện trên võ đài, và trong cuộc biểu quyết thứ nhì ông Dutton thua ông Morrison cũng chỉ có 5 phiếu mà thôi.
Nhìn trên bề mặt thì có vẻ ông Morrison đang tìm cách hàn gắn những chia rẽ trong đảng, nhưng nhiều người nghĩ rằng đáng lý ông Dutton nên lùi về hàng ghế sau, ít ra là vì lòng tự trọng.
Thường đó là điều những ai thách thức quyền lãnh đạo bất thành sẽ làm, chứ như thế này thì chắc cũng khó để bây giờ ông Dutton có thể nhìn thẳng vào mắt của thủ tướng Morrison.
Trước đây trong một thời gian dài hai ông Turnbull và Abbott thậm chí còn tránh mặt dù ở ngay cạnh nhau trong Hạ viện.
Đến đây chắc có người sẽ hỏi tại sao cứ phải có mặt các nhân vật này trong chính phủ.
Thật ra thì nguyên nhân chính dẫn đến việc ông Turnbull bị lật đổ là do sự chi phối của cánh hữu trong đảng.
Do vậy cho dù có muốn ông Morrison cũng không thể nào bỏ rơi các nhân vật bảo thủ trong ban lãnh đạo đảng.
Ngày trước ông Turnbull lập ra Bộ Nội vụ để gọi là kềm chế tham vọng của ông Dutton.
Nay ông Morrison giao Bộ Nội vụ cho ông Dutton, nhưng có vẻ muốn chặt bớt vây cánh của đối thủ khi lấy bớt quyền hạn về di trú và quốc tịch của Bộ Nội vụ giao qua cho ông David Coleman.
Sự bổ nhiệm bà Maris Payne làm Ngoại trưởng, nâng tổng số nữ giới trong tân nội các chính phủ thành 6 người, nhưng không có ai nằm trong ban lãnh đạo chóp bu của đảng Tự Do.
Bà Julie Bishop có vẻ rất sốc khi nay biết các đồng viện đã tìm cách loại bà như thế nào trong cuộc thách thức tay ba giữa bà - Morrison và Dutton - nên đã từ chức.
Một số người tin rằng chính bà Bishop là nhân vật lãnh đạo xứng đáng nhất của Đảng Tư Do.
Di sản của Turnbull là gì?
Cho dù sự nghiệp chính trị của ông Malcolm Turnbull trải dài đến bốn thập niên nhưng có lẽ điều người ta nhớ nhất khi nghĩ đến ông là cách ông lên làm thủ tướng và cách ông rời khỏi chiếc ghế mà ông nắm giữ chưa hết một nhiệm kỳ.
Nhưng ông Turnbull vẫn quả quyết ông đã cố gắng giữ đoàn kết trong đảng.
"Tôi đã làm tất cả những gì tôi có thể để duy trì một chính phủ ổn định, duy trì sự ổn định cho đảng. Nhưng nếu có người đã quyết tâm đập đổ, dĩ nhiên họ sẽ vẫn tiếp tục làm chuyện đó."
Cuộc thách thức quyền lực trong Đảng Tự Do đã kết liễu chưa tới 3 năm làm thủ tướng của ông Turnbull, nhưng rơi vào tình thế vị trí này không phải là chuyện chưa từng xảy cho ông.
Tháng 12 năm 2009 ông bị ông Tony Abbott cướp lấy ghế thủ lãnh Đảng Tự Do với chỉ có 1 phiếu.
Liên Đảng thắng cử năm 2013 nhưng tháng 9 năm 2015 ông Turnbull phục thù và lật đổ Thủ tướng Abbott với 10 phiếu.
Liên Đảng tái đắc cử năm 2016 nhưng chính phủ Thủ tướng Turnbull chỉ có đa số là 1 ghế trong quốc hội.
Điều đó có nghĩa ông Turnbull đã phải chống đỡ từ mọi phía trong 3 năm qua, mặc dù theo ông một trong những thành quả nổi bật nhất chính là việc quốc hội thông qua tu chính luật hôn nhân, qua đó hợp thức hóa hôn nhân đồng giới.
"Đó đã là một vấn đề không thể giải quyết được. Nhưng chúng tôi đã tìm được giải pháp. Đó là một thành quả đáng kể trong thời gian làm thủ tướng của tôi. Tôi là thủ tướng đầu tiên ủng hộ việc hợp thức hóa hôn nhân đồng giới, và quan trọng hơn tôi đã thực hiện được điều đó."
Nhưng oái oăm là những chuyện khác ông Turnbull làm, như là kế hoạch bảo đảm năng lượng quốc gia, giảm thuế công ty lại đã đưa ông vào ngõ cụt.
Nhiều người trách ông Turnbull đã không đoàn kết được đảng Tự Do. Những người khác tỏ ra cảm thông với ông vì nghĩ rằng các chính trị gia thường đâm sau lưng nhau như vậy.
Nhưng cũng không ít người chẳng nhớ được gì nhiều trong thời gian làm thủ tướng ngắn ngủi của ông Turnbull.
