Môi trường sống - người thầy thứ ba của trẻ nhỏ

Nếu gia đình là người thầy đầu tiên, trường học là người thầy thứ hai thì môi trường sống xung quanh đứa trẻ là người thầy thứ ba, bồi đắp tính cách và nuôi dưỡng sự mạnh mẽ để đương đầu với cuộc đời.

Canterbury-Bankstown Children's Festival on Sunday 17.9.2023 at Gazzard Park, Yagoona NSW 2199 Source: Supplied / Children's Festival Organisation Inc.

Key Points

• Môi trường sống không chỉ nói về không gian quanh đứa con mà còn là những mối quan hệ tích cực.
• 16 cách xây đắp không gian sống lành mạnh cho con
• Xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp quanh con bạn và quan sát sự tự tin của đứa trẻ tăng lên khi con trở nên quen thuộc với không gian và chính bạn.

Các lý thuyết và nghiên cứu của nhà giáo dục Reggio Emilia, đã nhận biết và đánh giá cao môi trường sống xung quanh trẻ em như một ‘người thầy thứ ba’.

Đằng sau các nhà giáo dục và gia đình, thì không gian lành mạnh ảnh hưởng đáng kể đến việc trẻ nhỏ học hỏi được những gì và như thế nào.

Trẻ em học tốt nhất khi có đủ thời gian, không gian và sự hỗ trợ để khám phá, thử nghiệm và thử hết mọi thứ mà em muốn.

Tiến sĩ Barbara Backshall cho rằng cung cấp các trò vui chơi thú vị và cố gắng tạo cơ hội thu hút sự quan tâm của các em, là điểm khởi đầu tốt.

Bà chia sẻ kinh nghiệm xây dựng không gian quan trọng với các gia đình tại nhà để tất cả cha mẹ có thể cùng nhau hỗ trợ những đứa trẻ yêu thích khám phá.

Bà nhấn mạnh quan trọng nhất là vui chơi giữa thiên nhiên, mang đến cho trẻ cơ hội khám phá thế giới tự nhiên và tìm hiểu về thế giới xung quanh.

Mọi trò chơi ngoài trời, giữa thiên nhiên, đều khuyến khích trẻ nhỏ phát triển trí tò mò, đặt câu hỏi, xem xét môi trường xung quanh và tìm hiểu cách tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi đó.

Happy family with small children hiking outdoors in summer nature, walking in High Tatras. Source: iStockphoto / Halfpoint/Getty Images

Không gian quan trọng thứ hai theo bà là cơ hội để trẻ nhỏ được vẽ và tô màu. Vẽ tranh và tô màu là một trải nghiệm học tập thú vị đối với trẻ nhỏ - thông qua vẽ tranh, trẻ em kể lại cảm xúc, trải nghiệm, nâng cao kỹ năng tư duy và phát triển các kỹ năng cầm nắm.

drawing by children Credit: Kevin Zhang

Thứ ba còn có những trò chơi với cát, môt không gian đầy hấp dẫn mà theo bà có thể giúp trẻ em phát triển sự tưởng tượng không có giới hạn, khám phá thế giới theo nhiều cách khác nhau.

Source: SBS

Ngoài ra tác giả gợi ý những không gian giúp bồi đắp sự phát triển của trẻ nhỏ bao gồm ghép hình, chơi với nước, đọc sách và kể chuyện, trình diễn, đóng vai hoặc nghe nhạc và nhảy múa.

Xem thêm về các kỹ năng mà trẻ nhỏ học được qua các trò chơi tại đây.

Không gian của tình bạn tích cực

Harvard Health cho rằng mặc dù trẻ nhỏ với nhau rất dễ làm quen, nhưng thật khó để kết bạn.

Nhiều trẻ em không biết cách kết bạn và có bạn. Hãy bắt đầu làm mẫu cho con bạn ở nhà những kỹ năng dưới đây để giúp con bạn kết bạn tốt hơn ở trường:

Sự đồng cảm. Hãy bảo đảm rằng mọi người trong gia đình đều đối xử công bằng với nhau. Đôi khi bạn nhắm mắt làm ngơ trước những trận cãi vã của anh chị em hoặc cảm thấy có lý khi chỉ trích bạn đời sau một ngày dài. Dù chúng ta có nói gì đi nữa, con cái cũng chú ý đến những gì chúng ta làm.

Nghĩ đến người khác. Hãy tạo thói quen trong gia đình là luôn hỏi thăm nhau về một ngày đã trôi qua ra sao, sở thích của mọi người là gì, suy nghĩ của mọi người về một vấn đề.

Kĩ năng giao tiếp. Ngày nay, các thiết bị điện tử khiến việc giao tiếp ngày càng khó khăn, và trẻ em thiếu cơ hội phát triển những kỹ năng giao tiếp. Hãy tắt các thiết bị điện tử. Ăn tối cùng gia đình. Nói chuyện với nhau.

Three little children holding slices of fruit and vegetables over their eyes. Source: Getty / Getty Images

Sự hợp tác. Thực hiện các dự án chung, chơi trò chơi và làm việc nhà cùng nhau trong gia đình. Giúp con bạn học cách thay phiên nhau làm việc nhà, và đánh giá ý kiến đóng góp của người khác.

Điều tiết cảm xúc. Có cảm xúc mạnh mẽ về một vấn đề gì đó là điều bình thường. Khi con bạn tỏ ra quá dâng trào cảm xúc, hãy giúp các con tìm cách hiểu những cảm xúc lớn đến chừng nào, và tìm cách quản lý cảm xúc.

Biết khi nào và làm thế nào để xin lỗi - và tha thứ. Điều này thực sự cần đến sự đồng cảm, nhưng hãy dạy con bạn cách xin lỗi vì lỗi lầm của mình, sửa đổi và tha thứ cho lỗi lầm của người khác.