Các nhà nghiên cứu Hoa Kỳ đã phát hiện ra rằng không chỉ những người ăn nhiều thịt đỏ mới có nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong, mà những người ăn thịt gà cũng có nguy cơ tương tự.
Trong khi xem xét mối liên hệ giữa thịt đỏ, gia cầm, cá và nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong, các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu về chế độ ăn uống lâu dài và sức khỏe của 30.000 người trưởng thành ở Mỹ.
Kết quả nghiên cứu cho thấy những người ăn từ hai khẩu phần thịt chế biến sẵn, thịt đỏ hoặc thịt gia cầm mỗi tuần thì có nguy cơ tử vong cao hơn một chút, đồng thời nguy cơ phát triển bệnh tim mạch cũng cao hơn - tăng từ 3 đến 7%.
Ăn thịt càng nhiều thì nguy cơ càng cao. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho biết mối liên hệ giữa gia cầm và bệnh tim, vốn chưa được tìm thấy trước đây, có thể là do ăn thịt chiên hoặc ăn da.
Trong khi đó, những người thường xuyên ăn cá thì không tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch hoặc giảm tuổi thọ.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí JAMA Internal Medicine là “nghiên cứu quan sát”. Có nghĩa là các nhà khoa học không thể chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa chế độ ăn uống và bệnh tim mạch, mà chỉ cho thấy có mối liên hệ giữa hai bên.
Tuy nhiên, Clare Collins, giáo sư về dinh dưỡng và chế độ ăn uống tại Đại học Newcastle, cho biết mặc dù nguy cơ tuyệt đối phát triển bệnh tim hoặc tử vong là thấp (dưới 2%), nhưng điều quan trọng là phải xem xét các phát hiện ở cấp độ dân số.
"Tài liệu này giúp quý vị để điều chỉnh khẩu phần thịt chưa qua chế biến và thịt đỏ của mình, và ăn cá thường xuyên hơn. Quý vị có thể giảm lượng thịt và thay thế bằng các loại đậu (đậu lăng, đậu gà và đậu khô)" - Giáo sư Clare Collins cho biết.
Người Úc được khuyến khích ăn ít thịt
Kết quả của nghiên cứu phần lớn phù hợp với các nghiên cứu dinh dưỡng khác, và bổ sung một bằng chứng rằng thịt đỏ và thịt chế biến sẵn có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh mãn tính và tử vong cao hơn.
Năm 2015, Tổ chức Y tế Thế giới đã gây chú ý trên toàn cầu khi phát hiện thịt chế biến sẵn "gây ung thư cho con người" và việc ăn thịt đỏ là "có thể gây ung thư".
Kể từ đó, người Úc đã được khuyến khích hạn chế ăn thịt chế biến sẵn hoặc đồ nguội và giảm tiêu thụ thịt đỏ nói chung.
Mặc dù dữ liệu thống kê cho thấy mức tiêu thụ thịt bò của người Úc đang giảm dần trong những năm gần đây, Úc vẫn là một trong những nơi tiêu thụ thịt đỏ bình quân đầu người lớn nhất trên thế giới.
Năm ngoái, Quỹ Tim mạch Úc lần đầu tiên đưa ra một giới hạn cụ thể về lượng thịt đỏ mà người Úc nên tiêu thụ: không quá ba bữa ăn nạc (tổng cộng 350 gram) thịt bò, thịt heo, thịt cừu hoặc thịt bê chưa qua chế biến mỗi tuần.
"Mọi người nên ăn phần lớn protein có lợi cho tim từ các nguồn thực vật như đậu, đậu lăng và đậu hủ, cũng như cá và hải sản, một lượng nhỏ hơn từ trứng và thịt gia cầm nạc" - Garry Jennings, cố vấn y tế của Quỹ Tim mạch cho biết.
Bên cạnh đó cũng có những lời kêu gọi giảm ăn thịt trên toàn cầu vì lý do môi trường.
Một phúc trình được công bố gần đây đã cảnh báo mọi người nên thay đổi đáng kể cách ăn để tránh thiệt hại thảm khốc cho hành tinh, bao gồm việc cắt giảm hơn một nửa lượng thịt đỏ.
Vào tháng 9, Hội đồng Liên chính phủ về biến đổi khí hậu khuyến nghị mọi người tăng cường ăn thực phẩm có nguồn gốc thực vật.
Những hạn chế của nghiên cứu
Nghiên cứu mặc dù dựa trên một tập hợp dữ liệu lớn nhưng có một số hạn chế chính.
Thứ nhất, các nhà nghiên cứu không tính đến các phương pháp nấu ăn có thể ảnh hưởng đến nguy cơ về sức khỏe liên quan đến gia cầm (ví dụ như liên quan đến chế biến gà rán).
Thứ hai, chế độ ăn uống của người tham gia nghiên cứu chỉ được xác định vào một thời điểm trong khoảng thời gian 30 năm, và do đó có thể không phản ánh chế độ ăn dài hạn của họ.
"Người làm báo cáo về việc ăn uống đã bỏ qua thực tế là nhiều người thay đổi chế độ ăn uống của họ trong nhiều năm qua", Rosemary Stanton OAM, chuyên gia dinh dưỡng và chế độ ăn uống tại Đại học New South Wales nói.
Nghiên cứu khẳng định lời khuyên dinh dưỡng trong nhiều năm qua về việc giảm ăn thịt, được đưa ra chỉ vài tháng sau một đánh giá năm 2019 gây tranh cãi cho rằng không có lý do nào về sức khỏe để giảm ăn thịt bò hoặc thịt xông khói.
Tuy nhiên, một số cơ quan y tế lớn cho rằng nghiên cứu còn thiếu sót. Trường Y tế cộng đồng TH của Đại học Harvard, đã cho rằng bản nghiên cứu "vô trách nhiệm và phi đạo đức" và cảnh báo rằng nó đem đến thông điệp mơ hồ cho người tiêu dùng.
Chuyên gia dinh dưỡng Rosemary Stanton cho biết, thông điệp của nghiên cứu mới nhất chính là: không có loại thực phẩm riêng lẻ nào quyết định sức khỏe tổng thể của con người.
"Tuy nhiên, từ kết quả nghiên cứu này và nhiều phân tích khác, chúng ta nên hạn chế tiêu thụ thịt đỏ và thịt chế biến sẵn, và có lẽ thịt gà cũng vậy. Đối với sức khỏe tim mạch, cá và hải sản không đem đến nguy cơ rõ ràng. Điều đó phù hợp với hướng dẫn chế độ ăn uống hiện có." – bà Rosemary Stanton nói.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese FacebookNghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
