Theo ABC, thời gian gần đây đã xuất hiện một số mưu mẹo như những cái bẫy giăng ra đối với người trẻ muốn mua xe hơi phục vụ nhu cầu đi lại tại Úc, đặc biệt là với những người đang làm việc theo dạng phù động (casual).
Trẻ, nhẹ dạ dễ mắc bẫy?
Theo ABC, đã có một số trường hợp dính bẫy cho vay mua xe hơi mới và họ công khai thông tin để cảnh báo công chúng.
Justin Crawley, hồi 2010, lúc đó khoảng ngoài 20 tuổi, đã ghé một đại lý bán xe hơi Parramatta để tìm mua một chiếc xe hơi cũ.
Lúc đó anh Crawley đã có $6,000 để mua nhưng anh hy vọng sẽ mượn thêm $4,000 để mua được chiếc xe mà anh thích.
Anh được người ta cho biết là sẽ không thể được vay tiền để mua một chiếc xe cũ mà chỉ có thể vay tiền nếu anh mua xe mới mà thôi.
Người bán xe đã nói là sẽ làm giấy tờ tài chính cho Crawley và anh này rất mừng.
"Tôi cảm thấy rất phấn khích, lúc đó còn trẻ, nên tôi cảm thấy rất tuyệt."
"Tôi đã có một chiếc xe hơi mới, một chiếc xe gia đình, tôi đi làm mỗi ngày và về nhà bằng chiếc xe đó. Tôi rất hạnh phúc với nó," Crawley nói.
Thế rồi, Justin đã đăng ký khoản vay trị giá $35,000 đô la với lãi suất 25,4% với công ty tài chính Esanda, vốn thuộc về ngân hàng ANZ.
Lúc đó, Justin đã đưa giấy tờ chứng minh công việc của anh làm là phù động (Casual), để vay tiền, và sau đó trong hơn một năm Justin đã trả gốc và lãi vay 300 đô la mỗi tuần.
Tuy nhiên, không may là khi công ty Justin làm việc không làm ăn được vào năm 2011, Justin bị thất nghiệp.
Justin cũng ngay lập tức đã liên lạc với công ty tài chính Esanda.
"Tôi thực sự không có điện thoại vào thời điểm đó vì không có tiền trang trải, vì vậy tôi đã gọi cho họ bằng điện thoại công cộng và tuyên bố phá sản," Justin nói.
Cũng từ đó Justin biết rằng anh sẽ bị cấm vay tiền trong bảy năm nhưng anh không còn lựa chọn nào khác.
Esanda đã lấy lại chiếc xe và với Justin có vẻ vấn đề đã kết thúc.
"Tôi không nghe tin gì từ họ trong 5 năm, không một lá thư, không một cú điện thoại, không email, không có gì cả," anh Justin nói.
Cơn ác mộng bắt đầu
Năm 2016, Justin bị sốc khi anh nhận được một lá thư từ công ty thu hồi nợ nói rằng anh vẫn đang nợ công ty tài chính Esanda $27,876.
Nhiều thư sau đó tiếp tục đến, nhưng số tiền nợ được thay đổi giao động từ $16.048 đến $33.748.
"Tôi cảm thấy bị áp lực, có nhiều thứ đè nặng trên vai tôi."
"Tình trạng đó không tốt đẹp gì với tôi và gia đình tôi bởi vì tôi luôn trong cảm giác bực tức với tất cả, tôi đã rất lo lắng, và trầm cảm,” Justin nói với ABC.
Theo ABC, cuộc điều tra liên bang với ngành ngân hàng cũng đã nhắm đến việc kiểm tra các khoản cho vay mua xe hơi.
Rebekah Doran từ Legal Aid NSW nói trường hợp của Justin là khá phổ biến.
"Chúng tôi thấy những người ghé văn phòng trợ giúp pháp lý hàng ngày trên toàn tiểu bang để xin trợ giúp về các khoản vay mua xe mà họ không có khả năng chi trả".
"Đối với hầu hết mọi người, xe hơi là thứ cần thiết để di chuyển, đi làm, đưa trẻ đi học và điều đó có nghĩa là mọi người thường dễ gặp vấn đề với chuyện này," bà Doran nói.
Bà Doran cho hay luật pháp quy định rất rõ ràng rằng các tổ chức cho vay mua xe hơi cần phải bảo đảm người vay có thể trả được khoản vay đó mà không gặp quá nhiều khó khăn và đáp ứng các yêu cầu cho vay.
"Kinh nghiệm của chúng tôi cho thấy các tổ chức cho vay mua xe hơi rất kém cỏi trong việc thực hiện đúng nghĩa vụ cho vay một cách có trách nhiệm của họ," bà Doran nói.
Dễ vay nhưng không dễ trả
Theo ABC, vào tháng Giêng vừa qua, Tòa án Liên bang đã phạt 5 triệu đô la đối với ANZ vì công ty Esanda của họ đã vi phạm các điều khoản cho vay có trách nhiệm đối với 12 đơn xin vay mua xe.
Tòa án đã phát hiện ra rằng lẽ ra thì ngân hàng ANZ phải nghi ngờ về độ tin cậy của các hóa đơn trả lương (Payslip) trong 12 hồ sơ xin vay tiền mua xe hơi trong khoảng thời gian từ 2013 đến 2015.
Trong khi đó, Cơ quan trợ giúp Pháp lý NSW (Legal Aid NSW) đang kêu gọi kỹ nghệ tài chính cho vay mua xe hơi cần phải làm việc tốt hơn.
Bà Rebekah Doran cho biết những người trẻ tuổi có thể đặc biệt dễ bị tổn thương, và Justin Crawley chắc chắn là một trong số những người cảm thấy như là công ty tài chính Esanda đã lợi dụng sự trẻ người non dạ của anh ta.
"Nếu tôi lớn hơn một chút lúc đó, tôi đã có thể nhận ra điều gì đó nhưng tôi còn trẻ quá và họ biết điều đó," Justin nói.
Anh đã đi đến Legal Aid New South Wales để nhờ giúp đỡ và sau 10 tháng làm việc họ đã giúp anh thu xếp vấn đề, và khoản nợ được hủy bỏ.
"Chúng tôi đã có thể đàm phán trực tiếp với ANZ và cho họ thấy khoản vay không công bằng vì người vay còn quá trẻ và sản phẩm cho vay không hợp lý đối với Justin và nó không đáp ứng được nhu cầu của anh ấy," Rebekah Doran nói.
ANZ phản hồi về vấn đề từ Legal Aid NSW: "Mặc dù chúng tôi không có bình luận về khách hàng cá nhân, nhưng ANZ không còn cung cấp dịch vụ tài chính thông qua các đại lý."
Đừng dễ dãi với những lời mời mọc ngọt ngào
Trở lại với Justin, hiện nay anh đã 28 tuổi, anh nói với ABC rằng, anh đã được giúp đỡ rất nhiều nhưng anh lo ngại rằng những người trẻ tuổi khác có thể rơi vào tình trạng coi như những "con mồi" cho các công ty tài chính cho vay mua xe hơi.
"Không có người trẻ tuổi nào mà tôi biết lại nói không, với một chiếc xe mới, họ biết điều đó, và biết làm cách nào để lôi cuốn bạn, và tôi không thích cách họ làm việc đó.”
"Đối với tất cả các em thanh thiếu niên, thì đừng nhẹ dạ với chuyện này. Nếu họ mời mọc bạn một chiếc xe hoàn toàn mới thì đừng nhận ngay lấy nó vì thể nào họ cũng đang cố gắng lừa đảo bạn," Justin nói.
