Sam Le, 24 tuổi, bị hai nhân viên cảnh sát chặn lại để hỏi thẻ Opal và thẻ giảm giá (pensioner concesstion card - dành cho người khuyết tật hay thất nghiệp) cùng với giấy tờ tùy thân vào một ngày tháng Giêng năm ngoái.
Theo SMH, một trong số hai viên cảnh sát nói với Tòa án quận rằng ông nghi ngờ ông Lê có thể đã sử dụng thẻ giảm giá của người khác bởi vẽ ngoài của Lê có vẻ "trẻ trung và khỏe mạnh" và Lê có vẻ như "lẩn tránh" khi được yêu cầu trình thẻ Opal.
Việc chặn xét hỏi này đã được Lê thu lại trên smart phone của anh trong đoạn băng ghi hình thì người ta nghe thấy một viên cảnh sát dùng từ ngữ khiếm nhã như là "smart arse" và hỏi liệu anh có nghe hiểu tiếng Anh không.
Cảnh sát nói rằng họ không bắt giữ anh Lê nhưng anh Lê sẽ "không được rời đi" cho đến khi cảnh sát xác minh danh tính của của anh.
Và vì cần xác minh danh tính nên cảnh sát đòi anh Lê xuât trình bằng lái xe (ở Úc bằng lái xe được xem như giấy căn cước) trong khi anh Lê không đang lái xe.
Khi anh Lê hỏi tên của một viên cảnh sát nhưng anh ta không trả lời và cuộc đối thoại xét hỏi vé tàu giữa hai bên vẫn được anh Lê thu hình thì viên cảnh sát nói anh Lê "cứ việc tung đoạn video clip lên bất cứ phương tiện truyền thông xã hội nào anh muốn".
Sau 4 phút và 15 giây chờ đợi trên sân ga trong khi cảnh sát tiến hành kiểm tra qua điện đàm thì anh Lê được cho biết anh có thể "tự do đi".
Ông Lê đã kiện chính phủ tiểu bang NSW tại Tòa án quận vì tội phạt tù sai và anh thắng kiện.
Thẩm phán Matthew Dicker nói cảnh sát đã "thật sư nghi ngờ" rằng thẻ giảm giá có thể đã bị đánh cắp nhưng điều này dựa trên căn cứ "mong manh" hơn là "hợp lý".
Theo Thẩm phán Dicker thì vẽ ngoài trẻ trung của ông Lê là "không phải là một bằng chứng để có thể nghi ngờ rằng thẻ giảm giá là lấy của ai đó xài" và theo phán quyết của Thẩm phán thì hành động của anh Lê không có gì là gian lận.
Thẩm phán Dicker nói cảnh sát không có quyền yêu cầu những người đi các phương tiện công cộng phải trình ra nhiều hơn những thứ cần kiểm tra là thẻ Opal và thẻ giảm giá của họ.
Trong trường hợp họ không có thẻ giảm giá của chính họ mang theo người nhưng họ có các "bằng chứng liên quan" khác để hỗ trợ cho việc họ xứng đáng được hưởng quyền lợi hỗ trợ giảm giá.
Trước tòa thì anh Lê đã đưa ra bằng chứng về trợ cấp tàn tật.
Thẩm phán Dicker nói rằng cảnh sát "không biết rằng mình làm sai" và bằng chứng của họ là trung thực, mặc dù theo Thẩm phán việc cảnh sát gọi anh Lê là "smart arse" là không thích hợp".
Cảnh sát không thể muốn làm gì thì làm, hay muốn chặn ai lại để hỏi giấy tờ cũng được khi mà họ không phạm một luật lệ nào.
Mặc dù Thẩm phán không chấp nhận hết tất cả những lý lẽ mà anh Lê đưa ra vì thiếu căn cứ độc lập ông cũng phán quyết rằng việc cầm giữ anh trong 4 phút là sai và vì vậy anh sẽ được bồi thường $3201 cho những thiệt hại.
Sở dĩ có số bồi thường (nhỏ) này là vì theo Thẩm phán ông đã dựa trên sự việc là thời gian tạm giữ ngắn, và anh Lê đã không bị còng tay ha ybị đẩy lên xe cảnh sát hay nhốt trong đồn.
Thẩm phán Dicker nói hình thể bên ngoài và sức khỏe bên trong không nhất thiết phải chứng minh có liên quan với nhau với cảnh sát và vì vậy việc anh đã đúng khi và cảnh sát đã sai khi nghi ngờ và cầm giữ anh để kiểm tra vé giảm giá và tiến tới tùy thân trên sân ga.
Luật sư cảu anh Lê ông Andrea Turner, nói hành khách đi tàu thường không ý thức được "quyền lợi hợp pháp của mình khi trình bằng lái xe mà không có bất kỳ lý do gì để nghi về thẻ giảm giá hay thẻ Opal của họ".
Anh Lê thì nói anh đem chuyện này ra tòa là muốn gởi một thông điệp đến cho cảnh sát rằng cảnh sát không thể muốn làm gì thì làm, hay muốn chặn ai lại để hỏi giấy tờ cũng được khi mà họ không phạm một luật lệ nào.
"Không có lý do gì để cảnh sát tiến tới và đòi tôi phải xuất trình ID để kiểm tra," như anh nói với báo SMH.
Phát ngôn viên của Cảnh sát NSW cho biết họ đang xem xét lại quyết định của tòa án".
Đây là lần thứ hai anh Lê kiện chính phủ tiểu bang NSW liên quan đến cảnh sát. Trong vụ kiện năm 2015 thì chuyện đã được dàn xếp trước khi ra tòa.
