"Úc thay đổi đơn vị tiền tệ. Bảng Anh và shilling đã lỗi thời, thay vào đó là đô la và xu”, quảng cáo.
Đó là ngày 14 tháng 2 năm 1966 và người Úc đã thức dậy, với một cách tính tiền mới.
"Chúng có giá 40 xu một tá, tôi phải làm gì đây? Ôi bà ơi, bà có thể trả bằng shilling và pence, hoặc đô la và xu, loại tiền nào cũng tốt như nhau”, một người Úc.
Sự chuyển đổi nầy chính là một trong những quá trình, chuyển đổi tài chính lớn nhất trong lịch sử quốc gia.
Nhưng để đạt được điều đó cần một nỗ lực khổng lồ, bao gồm cả sự trợ giúp của một bài hát quảng cáo nào đó.
"Đồng đô la xuất hiện, đồng xu xuất hiện để thay thế đồng bảng Anh, shilling và pence”, bài hát quảng cáo.
"Chính phủ đã phát động một chiến dịch giáo dục công cộng toàn quốc. Họ tung ra các quảng cáo trên truyền hình, đài phát thanh. Có giáo dục trong trường học, giáo dục đặc biệt cho ngân hàng và cửa hàng, và nó thực sự thành công”, Emily Martin.
Emily Martin là Giám đốc điều hành của Xưởng đúc tiền Hoàng gia Úc ở Canberra, nơi sản xuất tiền xu.
Bà nói rằng, đó không chỉ là một bước đi giúp chúng ta hòa nhập với phần lớn thế giới, mà còn giúp đơn giản hóa thương mại và các giao dịch hàng ngày.
"Trước đây, mọi người phải thực hiện rất nhiều phép tính, để hiểu có bao nhiêu shilling trong một bảng Anh và bao nhiêu pence trong một shilling, và đó là một hệ thống rất phức tạp”, Emily Martin.
Bà cũng nói rằng, đó là một cơ hội để giúp kể câu chuyện của quốc gia thông qua kim loại.
Và sáu thập niên trôi qua, Xưởng đúc tiền Hoàng gia Úc vẫn tiếp tục bảo tồn lịch sử đó.
"Chúng tôi cung cấp thông tin cho du khách, khách du lịch quốc tế, các nhóm học sinh, về địa điểm tuyệt vời này để mọi người có thể đến và tìm hiểu về tiền tệ của chúng tôi và những câu chuyện mà chúng tôi kể thông qua những đồng xu”, Emily Martin.
Nơi đây cũng là nơi lưu giữ Bộ sưu tập Tiền xu Quốc gia – bao gồm hơn 15.000 hiện vật – từ tiền tệ thời thuộc địa ban đầu và những đồng xu mẫu quý hiếm, cho đến chính những thiết kế đánh dấu ‘Ngày Chuyển đổi Thập phân’.
Đó là ý tưởng của nghệ sĩ kiêm thợ kim hoàn Stuart Devlin, người sau này trở thành thợ kim hoàn của Nữ hoàng Elizabeth Đệ nhị.
Ông Devlin đã chiến thắng một cuộc thi vào năm 1964, đánh bại năm đối thủ khác, để phát triển các tác phẩm nghệ thuật cho những đồng xu mới, mang đến một diện mạo đặc trưng của Úc.
Những đồng xu một và hai xu hiện đã không còn được sử dụng, có hình ảnh một con sóc bay đuôi lông vũ và một con thằn lằn cổ diềm.
Ngay cả đồng xu 50 xu 12 cạnh, cũng tạo nên một dấu ấn.
Ban đầu nó có hình tròn, được làm bằng bạc vào năm 1966, trước khi thay đổi hình dạng, để tránh nhầm lẫn với đồng xu 20 xu và nó mang quốc huy của Úc.
Giám đốc Bảo tàng và Quan hệ Công chúng của Xưởng đúc tiền Hoàng gia Úc, Stuart Baines, cho biết Bộ sưu tập Tiền xu Quốc gia, cũng lưu giữ tiền xu từ hơn 100 quốc gia.
"Không chỉ có tiền xu Úc và không chỉ là tiền xu sau thời kỳ thập phân, mà còn là những đồng tiền chúng tôi đã sản xuất. Một trong những hiện vật quý giá của chúng tôi là đồng đô la có lỗ, được sản xuất từ Tây Ban Nha. Những đồng tiền này là đơn vị tiền tệ chính thức đầu tiên của chúng tôi và chúng thực sự, là biểu tượng cho mong muốn phát triển của quốc gia. Vào thời điểm đó, chúng tôi không có xưởng đúc tiền, vì vậy chúng tôi đã thuê một tù nhân từng thụ án ở Úc, vì tội làm giả tiền và chính ông ta là người đã đúc những đồng tiền đầu tiên của chúng tôi. Vì vậy, có rất nhiều câu chuyện nhỏ, mà những đồng tiền này có thể kể cho chúng ta về chúng ta là ai, chúng ta đến từ đâu và chúng ta đã phát triển và thay đổi như thế, nào với tư cách là một quốc gia”, Stuart Baines.
Điều đó bao gồm những câu chuyện, về tất cả các tầng lớp trong xã hội Úc.
Ông Baines cho biết, Xưởng đúc tiền đã cam kết kể lại những câu chuyện đó, thông qua các đồng tiền phát hành đặc biệt trong nhiều thập niên, kể từ khi tiền tệ thập phân được giới thiệu.
"Chúng tôi có rất nhiều loại tiền xu khác nhau, để kỷ niệm mọi khía cạnh trong cuộc sống của chúng ta. Chúng tôi tạo ra những đồng xu, xoay quanh Thế vận hội Paralympic và để kỷ niệm các nhóm người di cư khác nhau đến Úc, cũng như các nền văn hóa khác nhau trong nước Úc”, Stuart Baines.
Mặc dù việc sử dụng tiền mặt và tiền xu đã giảm mạnh trong những năm qua, Emily Martin cho biết các bộ sưu tập và kỷ niệm vẫn phổ biến hơn bao giờ hết.
Và bà nói rằng, tương lai của tiền xu vẫn rất tươi sáng.
"Việc sử dụng tiền xu lưu thông đã giảm, nhưng chúng tôi nhận thấy nhu cầu về tiền xu sưu tầm của chúng tôi, thực sự tăng lên và thế hệ nhà sưu tập mới trung bình cũng vậy, vì vậy đây là cách mà mọi người muốn ghi nhận các sự kiện đặc biệt và kể lại lịch sử của chúng ta thông qua tiền xu. Chúng tôi sẽ tiếp tục sản xuất tiền xu, miễn là còn nhu cầu”, Emily Martin.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
