Xứ sở Mặt trời mọc đang chứng kiến một cơn địa chấn chính trị chưa từng có trong lịch sử hậu chiến. Chiến thắng áp đảo của bà Sanae Takaichi và Đảng Dân chủ Tự do (LDP) trong cuộc tổng tuyển cử vừa qua không chỉ đơn thuần là việc thay đổi nhân sự tại văn phòng Thủ tướng. Nó đánh dấu một bước ngoặt mang tính thời đại, đưa Nhật Bản rời xa sự thận trọng truyền thống để bước vào một kỷ nguyên tự tin, quyết đoán và sẵn sàng đối đầu chiến lược trong một thế giới đầy biến động.
Cơn lốc "nữ hoàng sắt" và mandate mạnh mẽ từ nhân dân
Kết quả bầu cử đã tạo nên một cú sốc thực sự đối với các nhà quan sát chính trị: LDP giành được 316 ghế trong tổng số 465 ghế Hạ viện. Khi kết hợp với đối tác liên minh là Đảng Đổi mới Nhật Bản (JIP), khối cầm quyền nắm giữ tới 352 ghế – một "siêu đa số" hai phần ba tuyệt đối. Đây là con số lớn nhất mà một đảng đơn lẻ đạt được trong lịch sử hiện đại của Nhật Bản, mang lại cho bà Takaichi một tấm vé thông hành quyền lực gần như không có rào cản tại cơ quan lập pháp.
Trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của đất nước vào ngày 21 tháng 10 năm 2025, bà Takaichi đã thực hiện một "canh bạc" chính trị khi giải tán Hạ viện chỉ sau ba tháng cầm quyền để tìm kiếm sự ủng hộ trực tiếp từ cử tri. Kết quả đã chứng minh tầm nhìn của bà: LDP tăng vọt 118 ghế, trong khi liên minh đối lập CRA tan rã và chỉ còn giữ lại 49 ghế.
Sự trỗi dậy của bà Takaichi được ví như Margaret Thatcher của Á Đông. Ở tuổi 64, bà xây dựng một hình ảnh đối lập hoàn toàn với những người tiền nhiệm: năng động, chơi trống heavy-metal, gần gũi như "một bà mẹ đi chợ ở Osaka" nhưng lại cực kỳ cứng rắn trong các vấn đề quốc gia. Chính sự pha trộn giữa phong cách đời thường và lập trường bảo thủ quyết liệt đã tạo nên một sức hút mãnh liệt, đặc biệt là đối với giới trẻ Nhật Bản.
Khi giới trẻ trở thành động cơ của sự thay đổi
Một trong những bất ngờ lớn nhất của cuộc bầu cử này chính là sự chuyển dịch thái độ của nhóm cử tri từ 18-29 tuổi. Vốn được coi là nhóm thờ ơ với chính trị, tỷ lệ ủng hộ bà Takaichi trong nhóm này đã chạm mốc kỷ lục gần 90%.
Lý do không chỉ nằm ở việc bà sử dụng mạng xã hội một cách điêu luyện, mà còn ở cách bà trực tiếp đối diện với những nỗi sợ hãi của thế hệ tương lai:
Kinh tế: Cam kết cắt giảm thuế để kích thích tăng trưởng và cải thiện mức lương vốn đã trì trệ nhiều thập kỷ.
An ninh: Sử dụng ngôn ngữ hiện đại, thực tế để giải thích về các mối đe dọa địa chính trị thay vì những thuật ngữ ngoại giao sáo rỗng.
Biểu tượng: Bà đại diện cho sự phá vỡ cấu trúc chính trị già nua, nam quyền, mang lại hy vọng về một Nhật Bản mạnh mẽ, không còn phải cúi đầu hay e dè trên trường quốc tế.
"Cú hích ngược" từ áp lực ngoại bang
Chiến thắng của bà Takaichi không thể tách rời khỏi bối cảnh địa chính trị nóng bỏng tại Đông Bắc Á. Trong nhiều tháng trước bầu cử, Bắc Kinh đã gia tăng áp lực quân sự quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư và công khai chỉ trích lập trường ủng hộ Đài Loan của bà. Tuy nhiên, thay vì gây hoang mang, những động thái này đã phản tác dụng, trở thành nhiên liệu cho ngọn lửa dân tộc chủ nghĩa tại Nhật Bản.
Hơn 70% người dân Nhật hiện nay coi Trung Quốc là mối đe dọa an ninh lớn nhất. Bà Takaichi đã khéo léo biến sức ép này thành lợi thế: bà cam kết bảo vệ chủ quyền bằng mọi giá và khẳng định chỉ có một lãnh đạo cứng rắn mới có thể đối trọng với tham vọng của phương Bắc. Sự ủng hộ công khai từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, bao gồm lời mời tới Tòa Bạch Ốc ngay trước thềm bầu cử, đã củng cố niềm tin của cử tri rằng bà Takaichi là nhân vật duy nhất có đủ uy tín để duy trì liên minh Mỹ-Nhật và bảo vệ lợi ích quốc gia.
Chương trình nghị sự an ninh: Từ phòng vệ sang răn đe chủ động
Với siêu đa số tại Hạ viện, bà Takaichi đang sở hữu không gian chính trị rộng lớn để thực hiện những điều chỉnh mang tính cách mạng. Trọng tâm sẽ là chuyển dịch từ "phòng thủ thụ động" sang "chủ động răn đe".
Tăng cường tiềm lực quân sự: Đẩy nhanh lộ trình chi tiêu quốc phòng đạt 2% GDP, ưu tiên mua sắm vũ khí tấn công như tên lửa tầm xa, máy bay F-35 và phát triển công nghệ tên lửa siêu thanh.
Sửa đổi hiến pháp: Mục tiêu lịch sử là sửa đổi Điều 9 của Hiến pháp hòa bình để công nhận Lực lượng Phòng vệ là quân đội quốc gia chính thức. Với quyền lực hiện tại, bà có khả năng khởi động quy trình trưng cầu dân ý trong nhiệm kỳ này.
Tư duy hạt nhân: Bà có thể xem xét lại "ba nguyên tắc không hạt nhân" để thích ứng với tình hình mới, một bước đi dù gây tranh cãi nhưng phản ánh rõ nét chủ nghĩa hiện thực quốc phòng.
Cơ quan đầu não quốc phòng tại Ngũ Giác Đài chắc chắn sẽ theo dõi sát sao những chuyển động này, khi Nhật Bản không còn chỉ là một vệ tinh an ninh mà đang vươn mình trở thành một đối tác tác chiến chủ động và mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Tác động lan tỏa đến khu vực và ASEAN
Sự trỗi dậy của một Tokyo quyết đoán mang lại cả cơ hội lẫn thách thức cho khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Đối với ASEAN, Nhật Bản dưới thời Takaichi dự kiến sẽ tăng cường vai trò là "đối tác chiến lược đáng tin cậy". Tokyo không chỉ hỗ trợ tài chính qua ODA mà còn đẩy mạnh cung cấp tàu tuần tra, radar giám sát và đào tạo quân sự cho các nước như Philippines và Việt Nam để ứng phó với tranh chấp Biển Đông.
Tuy nhiên, rủi ro về một cuộc chạy đua vũ trang là có thật. Sự cứng rắn của Nhật Bản có thể khiến Trung Quốc và Triều Tiên tăng cường các hoạt động đáp trả, đẩy khu vực vào một vòng xoáy căng thẳng mới.
Hai kịch bản cho tương lai
Nhật Bản đang đứng trước ngã ba đường với hai viễn cảnh đối lập:
Kịch bản lạc quan: Bà Takaichi thực hiện thành công các cải cách kinh tế và quốc phòng, biến Nhật Bản thành một "cường quốc bình thường" đóng góp vào sự ổn định của Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và mở. Kinh tế phục hồi nhờ công nghệ và cắt giảm thuế, tạo tiền đề cho sự ổn định chính trị lâu dài.
Kịch bản thách thức: Áp lực từ nợ công và lạm phát toàn cầu khiến các lời hứa kinh tế không thể thực hiện, dẫn đến bất ổn xã hội. Đồng thời, sự đối đầu trực diện với Trung Quốc có thể dẫn đến các xung đột hạn chế hoặc khủng hoảng chuỗi cung ứng, khiến Nhật Bản rơi vào tình thế khó khăn.
Cuộc bầu cử lịch sử này đã khép lại, nhưng chương mới của Nhật Bản chỉ mới bắt đầu. Với bản lĩnh của một "Nữ hoàng Sắt" và sự hậu thuẫn của thế hệ trẻ, bà Sanae Takaichi đang nắm giữ vận mệnh không chỉ của một quốc gia, mà còn là cán cân quyền lực của cả một vùng đại dương rộng lớn.
READ MORE
Á châu Ngày nay
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
