Xét nghiệm máu có thể dự đoán mầm mống các triệu chứng bệnh Alzheimer sớm nhiều năm trước khi nó khởi phát, và các bác sĩ cho rằng việc này có thể tạo ra bước đột phá. Nghiên cứu cho thấy xét nghiệm máu có thể giúp xác định những người khỏe mạnh có nguy cơ cao mắc bệnh Alzheimer và mức độ tiến triển của bệnh.
Các bác sĩ cho biết một phương pháp xét nghiệm máu mới có thể dự đoán được mầm mống các triệu chứng của bệnh Alzheimer sớm nhiều năm trước khi nó khởi phát.
Xét nghiệm này, mà các bác sĩ cho rằng có thể là một bước đột phá, tìm kiếm chất mà các bác sĩ gọi là p-tau217 và có thể cảnh báo họ về bệnh này từ 5 đến 10 năm trước khi những người khỏe mạnh xuất hiện các triệu chứng.
Tiến sĩ Reisa Sperling từ Viện Khoa học Thần kinh Mass General Brigham cho biết xét nghiệm này trước đây chỉ được sử dụng trên những người đã có triệu chứng.
“Hiện tại, phương pháp này đang được sử dụng rộng rãi ở những người đã có triệu chứng của bệnh Alzheimer và được cho là bị suy giảm nhận thức do bệnh Alzheimer. Trong nghiên cứu này, chúng tôi đang xem xét những người chưa có triệu chứng của bệnh Alzheimer."
Hiện nay, chưa có loại thuốc nào hiệu quả có thể đảo ngược tác động của bệnh Alzheimer.
Nhưng những phát hiện từ nghiên cứu gần đây của Tiến sĩ Sperling, với những người tham gia từ 40 đến 85 tuổi, có thể giúp các nhà khoa học phát triển các loại thuốc có thể ngăn ngừa hoặc làm chậm quá trình tiến triển của bệnh Alzheimer.
“Những người có nồng độ cao bất thường trong xét nghiệm máu p-tau217 rất có khả năng tiến triển theo thời gian. Cụ thể, 38% trong số họ tiến triển đến tình trạng suy giảm chức năng trong vòng 5 năm, và thực tế lên đến 78% trong vòng 10 năm. Chúng tôi cũng phát hiện ra rằng những người có nồng độ p-tau217 rất thấp rất ít có khả năng tiến triển theo thời gian và ở mức tương đương với những người nói chung khi họ già đi thì trong khoảng thời gian 10 năm có nguy cơ bị suy giảm chức năng."
Các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn đang được tiến hành để kiểm tra xem liệu một số loại thuốc có thể ngăn ngừa hoặc làm chậm sự phát triển của bệnh hay không.
Nếu bất kỳ loại thuốc nào trong số đó chứng minh được hiệu quả, các xét nghiệm này có thể cung cấp cho các bác sĩ một cách dễ dàng để xác định ai cần thử chúng.
Tiến sĩ Sperling cho rằng còn quá sớm để những người khỏe mạnh tìm đến xét nghiệm này, thay vào đó bà đề nghị họ nên tuân thủ các chiến lược giảm nguy cơ đã được chứng thực.
“Ở thời điểm này, điều đó sẽ không thay đổi những gì tôi khuyên người khác nên làm. Tôi vẫn sẽ khuyên họ ăn uống đầy đủ, ngủ đủ giấc, tập thể dục nhiều và luôn năng động. Nhưng điều đó sẽ thay đổi đáng kể nếu các thử nghiệm phòng ngừa hiện tại cho thấy lợi ích trị liệu lâm sàng.”
Jessica Langbaum từ Viện Alzheimer Banner cho biết sự phát triển này có tiềm năng thay đổi cuộc chơi.
“Điều này thực sự quan trọng đối với mọi người, đặc biệt là nếu chúng ta đến thời điểm có một trong những phương pháp điều trị đang được thử nghiệm để phòng ngừa bệnh Alzheimer. Nếu một trong những phương pháp điều trị đó cho kết quả xét nghiệm máu có thể xác định chính xác ai nên được xét nghiệm và nói rằng, vâng, người này có thể đủ điều kiện để điều trị, tôi nghĩ đó sẽ là một bước ngoặt thực sự bởi vì các xét nghiệm PET không dễ dàng có sẵn. Chúng tốn kém, can thiệp vào cơ thể v.v... Vì vậy, việc có một xét nghiệm máu thực sự là một bước ngoặt.”
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hơn 57 triệu người trên toàn thế giới đang sống chung với chứng mất trí nhớ và gần 10 triệu người được chẩn đoán phát hiện mắc bệnh mỗi năm.
Nếu một loại thuốc phòng ngừa mới cho bệnh Alzheimer được tìm thấy, một xét nghiệm như thế này có thể có ý nghĩa rất lớn.
“Đây là một quá trình diễn ra từ từ, trong đó amyloid và tau tích tụ trong não. Và dấu ấn sinh học dựa trên máu này cho bạn biết bạn đang ở giai đoạn nào của quá trình đó. Và điều đó có lẽ quan trọng hơn việc chỉ nói là tích cực hay tiêu cực.”
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
