Dịch cúm gia cầm H5N1 nguy hiểm đã lan đến tiểu bang thứ hai của Úc, với trường hợp chim biển thứ ba được xác nhận nhiễm bệnh và dự kiến sẽ có thêm nhiều ca mắc bệnh trên đất liền. Tuy nhiên, các nhà chức trách cho biết, nguy cơ bùng phát đại dịch ở người vẫn ở mức thấp.
Dịch cúm gia cầm H5N1 nguy hiểm, đã lan đến tiểu bang thứ hai của Úc, với trường hợp chim biển thứ ba được xác nhận nhiễm bệnh và dự kiến sẽ có thêm nhiều trường hợp khác trên đất liền.
Trường hợp thứ ba được xác nhận, ở một con chim biển di cư tại Nam Úc, sau khi hai trường hợp trước đó được phát hiện ở Tây Úc.
Cả ba trường hợp đều là chim biển hoang dã, và một trường hợp nghi ngờ thứ tư, cũng đang được xem xét ở Tây Úc.
Giáo sư Raina McIntyre, Trưởng Chương trình An ninh Sinh học, Viện Kirby tại Đại học New South Wales, cho biết mặc dù Úc đã chuẩn bị tốt cho một đợt bùng phát dịch bệnh, nhưng việc kiểm soát chim hoang dã rất khó khăn.
"Tôi nghĩ, Úc luôn có hệ thống an ninh sinh học rất mạnh và sự chuẩn bị tốt. Vì vậy, tôi nghĩ chúng ta đã chuẩn bị rất tốt. Chính các loài chim hoang dã, mới là yếu tố khó kiểm soát. Chúng ta có thể kiểm soát những gì xảy ra ở các trang trại, chúng ta có thể thực hiện các biện pháp kiểm soát, đối với những thứ nằm trong tầm kiểm soát của con người, như những gì chúng ta làm với các trang trại, hạn chế buôn bán gia súc hoặc gia cầm bị nhiễm bệnh. Nhưng các loài chim hoang dã khó kiểm soát hơn, và đó là cách mà dịch bệnh có khả năng lây lan, rằng chim hoang dã sẽ mang nó vào. Vì vậy, đó là điều chưa biết”, Raina McIntyre.
Chủng virus gây chết người này, chưa được phát hiện trong ngành gia cầm hoặc nông nghiệp, với Bộ trưởng Nông nghiệp Tây Úc là Jackie Jarvis, bảo đảm với công chúng rằng, không có nguy cơ về sức khỏe khi ăn thịt gà và trứng.
"Không có nguy cơ nào đối với sức khỏe con ngườ,i khi ăn thịt gà hoặc trứng từ gia cầm ở Úc. Thông điệp này sẽ được liên bang truyền đạt, trong các cuộc thảo luận thương mại thông thường của họ, nhưng điều đó thật đáng thất vọng. Tuy nhiên tôi có thể bảo đảm với người dân Tây Úc rằng, hãy cứ tiếp tục ăn thịt gà và trứng. Hoàn toàn không có rủi ro nào cả”, Jackie Jarvis.
Cho đến gần đây, Úc là lục địa duy nhất không có chủng H-5-N-1 gây chết người.
Giáo sư McIntyre cho biết, mặc dù nguy cơ đại dịch ở người hiện nay thấp, nhưng nó có thể cao hơn trước đây.
"Nguy cơ đại dịch ở người, được WHO và CDC Hoa Kỳ đánh giá là thấp, mặc dù xác suất thống kê cao hơn bao giờ hết, vì có rất nhiều cơ hội để con người và động vật, hoặc chim bị nhiễm bệnh tương tác với nhau, vì nó ở khắp mọi nơi và đã có một số đột biến trong virus, báo hiệu một số loại thích nghi với động vật có vú”, Raina McIntyre.
Tuy nhiên, bà cho biết kế hoạch ứng phó đại dịch ở Úc, đã được tiến hành rất tốt, và các biện pháp đối phó đang được phát triển.
"Khi virus đột biến, nếu virus đột biến, để chuyển ái lực từ thụ thể ở chim, sang thụ thể ở người. Đó là lúc chúng ta có thể thấy một đại dịch. Kế hoạch ứng phó đại dịch, như bạn biết đấy, đã được tiến hành rất tốt ở Úc và khắp nơi. Các biện pháp đối phó đang được phát triển. Có vắc-xin phòng đại dịch và có thuốc kháng virus hiệu quả”, Raina McIntyre.
Trên khắp thế giới, các đợt bùng phát khác của chủng virus này, đã dẫn đến cái chết và việc tiêu hủy hàng trăm triệu con gà vịt.
Điều này cũng dẫn đến những tổn thất kinh tế lớn cho nông dân và những lo ngại, về khả năng lây lan sang động vật có vú.
Mặc dù nguy cơ lây lan sang động vật có vú là một mối lo ngại, Giáo sư McIntyre cho biết các loài động vật như gia súc, không bị bệnh nặng như vậy.
Tuy nhiên, khi được nuôi chung với gia cầm, Giáo sư McIntyre cho biết lợn có thể gặp rủi ro.
"Vâng, chúng tôi lo lắng về lợn vì chúng là vật trung gian pha trộn gen. Không cần con người tiếp xúc với động vật, nếu một con lợn bị nhiễm bệnh từ chim hoang dã, virus có thể đột biến ngay trong cơ thể lợn. Vì vậy, đó là một mối lo ngại lớn. Nhưng trong lịch sử, virus H5N1, không thực sự ưa thích lợn. Đã có một trường hợp nhiễm bệnh ở Mỹ, nhưng tôi nghĩ nguy cơ sẽ cao hơn, khi có gia cầm và lợn nuôi chung. Chúng ta đã thấy trường hợp ở Mỹ, là tại một trang trại nhỏ trong sân sau nhà, nơi có cả gia cầm và lợn”, Raina McIntyre.
Về động vật hoang dã, Tiến sĩ Jane Younger từ Viện Nghiên cứu Biển và Nam Cực, thuộc Đại học Tasmania cho biết, nguy cơ là rất lớn.
"Chúng ta đang chứng kiến tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt là ở hải cẩu và hải cẩu lông, đến mức tình trạng bảo tồn của hải cẩu voi phương Nam, đã được thay đổi kể từ tháng Tư, vì vậy chúng ta đã mất một số lượng lớn chúng trong đợt dịch này đến nỗi, tình trạng bảo tồn đã được nâng cấp lên mức dễ bị tổn thương. Vì vậy, có nguy cơ đối với động vật hoang dã của Úc”, Jane Younger.
Trong khi vắc-xin cho động vật hoang dã đang được phát triển, Tiến sĩ Younger cho biết chúng vẫn chưa có sẵn ở Úc.
"Trung tâm Động vật có vú biển ở Hoa Kỳ, hiện đang thử nghiệm một loại vắc-xin cho hải cẩu, chống lại chủng H5N1 này. Họ đã tiến hành thử nghiệm này trong khoảng sáu tháng nay. Và hy vọng kết quả sẽ sớm được công bố. Việc tiêm vắc-xin khá phức tạp. Thứ nhất, chúng chưa được phê duyệt để sử dụng ở Úc, đó là trở ngại đầu tiên. Nhưng hầu hết các loại vắc-xin cũng yêu cầu hai mũi tiêm riêng biệt, điều này, tất nhiên, đối với động vật hoang dã, thực sự rất khó khăn”, Jane Younger.
Nhìn chung, các chuyên gia cho biết, Úc có các biện pháp an ninh sinh học rất mạnh và đã chuẩn bị tốt cho một đợt bùng phát tiềm tàng ở người, mặc dù rủi ro được coi là thấp.
Giáo sư Hugh Possingham từ Hội đồng Đa dạng Sinh học Úc cho biết, bất cứ ai bắt gặp một con chim bị bệnh hoặc chết, nên làm theo các bước cụ thể như sau.
"Đừng đến quấy rối chúng. Đừng nhặt chúng lên. Đừng để cháu gái bốn tuổi của bạn, hoặc chó của bạn đuổi theo chúng. Tôi có một đứa cháu gái bốn tuổi. Con bé thích đuổi bắt chim. Cố gắng tránh tất cả những điều đó, chụp ảnh, ghi lại và báo cáo ngay lập tức cho chính quyền”, Hugh Possingham.
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
