Hoa Kỳ bắt đầu các đợt tấn công mới vào Iran, khi cuộc chiến tại một trong những tuyến đường vận chuyển nhộn nhịp nhất thế giới leo thang. TT Donald Trump đã tái áp đặt lệnh phong tỏa đối với vận chuyển hàng hải của Iran, sau khi hai tàu chở dầu bị tấn công ở eo biển Hormuz. Iran cảnh báo họ sẽ không cho phép Hoa Kỳ kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược này.
Hoa Kỳ đã mở đợt tấn công thứ ba liên tiếp vào Iran, nhắm mục tiêu vào các địa điểm quân sự có liên hệ với eo biển Hormuz.
Cuộc chiến leo thang sau khi hai tàu chở dầu của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất bị tấn công khi đang đi qua tuyến đường thủy chiến lược này, khiến một thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng và tám người khác bị thương.
Tổng thống Donald Trump cho biết hậu quả của hành động này là Mỹ sẽ tái áp đặt lệnh phong tỏa đối với vận chuyển hàng hải của Iran.
“Chúng tôi đang kiểm soát eo biển. Chúng tôi tái áp đặt lệnh phong tỏa. Và đó là một lệnh phong tỏa hoàn toàn với Iran. Nói cách khác, bất kỳ ai làm ăn với Iran đều không thể đi qua. Còn tất cả những người khác sẽ có thể đi qua. Đây là một lệnh phong tỏa. Một lệnh phong tỏa rất cứng rắn. Và lệnh phong tỏa có lẽ còn mang lại hiệu quả lớn hơn cả việc tấn công Iran. Nhưng tôi nghĩ kết hợp cả hai mới thực sự hữu hiệu.”
TT Trump cũng tuyên bố Mỹ sẽ thu 20% thuế đối với tất cả hàng hóa vận chuyển qua eo biển chiến lược này, ông gọi đây là sự công bằng.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi phản đối tuyên bố này, ông viết trên X rằng Tehran là người bảo vệ eo biển và sẽ mãi mãi như vậy.
Mời vào đây để nghe toàn bộ podcast:
Những xung đột mới nhất diễn ra sau tuyên bố của Iran hồi cuối tuần rằng họ sẽ đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng này.
Eo biển Hormuz nối liền Vịnh Ba Tư với Biển Ả Rập và vận chuyển khoảng một phần năm nguồn cung dầu và khí gas của thế giới. Trước khi cuộc xung đột bắt đầu vào tháng Hai, hơn 15 triệu thùng dầu và khí gas đã đi qua eo biển này mỗi ngày.
Người phát ngôn của Bộ chỉ huy quân sự tối cao của Iran, Ebrahim Zolfaqari cho biết sự can thiệp của Mỹ đang đe dọa hoạt động vận chuyển hàng hải và làm tăng nguy cơ chiến tranh khu vực rộng lớn hơn.
“Những hành động bất ổn và thù địch lặp đi lặp lại của Hoa Kỳ nhằm can thiệp vào việc quản lý eo biển Hormuz đã gây nguy hiểm nghiêm trọng cho an ninh khu vực, thương mại quốc tế và việc đi lại của các tàu chở dầu và tàu thương mại, và thật không may, sự hợp tác của một số quốc gia trong khu vực cũng làm tăng nguy cơ chiến tranh lan rộng khắp khu vực.”
Cuộc giao tranh tái diễn tuần này càng dấy lên những nghi ngờ về bản ghi nhớ được ký kết tháng trước, vốn nhằm mục đích chấm dứt xung đột và mở lại eo biển, trong khi hai bên đàm phán một thỏa thuận hòa bình rộng hơn.
Washington và Tehran đều cáo buộc bên kia vi phạm thỏa thuận.
Nhà phân tích Trung Đông Thomas Juneau cho rằng thỏa thuận ngừng bắn luôn có khả năng đổ vỡ.
"Ban đầu, bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran có hai mục tiêu: chấm dứt giao tranh và dẫn đến việc mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, thách thức nằm ở chỗ, do tính mơ hồ của các điều khoản trong bản ghi nhớ, bất đồng giữa hai phe, sự giải thích khác nhau về các điều khoản mơ hồ, và trên thực tế, thỏa thuận ngừng bắn không dẫn đến chấm dứt bạo lực, bạo lực là điều gần như không thể tránh khỏi. Điều đó đã được dự đoán trước, và đó chính xác là những gì chúng ta đã thấy”.
Tại Liên Hiệp Quốc, Phó Đại sứ Mỹ Tammy Bruce cho biết bất kỳ cuộc tấn công nào vào tàu thương mại sẽ dẫn đến phản ứng quân sự .
"Nếu Iran bắn vào tàu thuyền, chúng tôi sẽ lập tức đáp trả bằng vũ lực. Các hoạt động quân sự của Mỹ là phản ứng trước những mối đe dọa này, để tự vệ và bảo vệ những người khác. Hoa Kỳ sẽ tiếp tục sát cánh cùng các đối tác của chúng tôi trong khu vực. Đừng nhầm lẫn, đây không phải là lời nói suông. Đây là một cam kết mà chúng tôi sẽ ủng hộ, và đang ủng hộ - bằng hành động."
Chính Liên Hiệp Quốc cũng kêu gọi kiềm chế.
Cơ quan vận tải biển của Liên Hiệp Quốc đã bác bỏ đề nghị của TT Trump về việc thu phí, nói rằng họ phản đối bất kỳ khoản phí nào đối với các eo biển được sử dụng trong hàng hải quốc tế, và rằng không có cơ sở pháp lý nào để áp đặt phí bắt buộc đối với việc quá cảnh qua eo biển.
Người phát ngôn Stephane Dujarric cho biết Liên Hiệp Quốc muốn thấy sự trở lại của hai phe trên bàn ngoại giao.
"Ông Guterres kêu gọi các bên kiềm chế tối đa, tránh các hành động leo thang thêm nữa và thực hiện các bước ngay lập tức để thực sự giảm leo thang. Tổng thư ký nhắc lại rằng việc quay trở lại các cuộc xung đột toàn diện sẽ gây ra hậu quả thảm khốc cho người dân trong khu vực, cho hòa bình và an ninh quốc tế, và cho nền kinh tế toàn cầu."
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
