Cao Niên Vui Sống - Đề phòng đột quỵ

Hiệp hội Đột quỵ (The Stroke Association) đã tiết lộ các bước mà mọi người có thể thực hiện để giảm thiểu rủi ro, sau khi đưa ra cảnh báo rằng, số ca đột quỵ tại Anh có thể tăng gần 42% trừ khi có hành động khẩn cấp. Theo trang web của Hiệp hội Đột quỵ, 9 trên 10 ca đột quỵ có thể phòng ngừa được. Bác sĩ đa khoa Liêu Vĩnh Bình tại Sydney cho biết thêm chi tiết.

Fight Stroke Credit: Media Release Stroke Foundation

DISCLAIMER – Các thông tin chỉ có tính cách tổng quát. Các trường hợp riêng biệt của quí vị nên gặp bác sĩ gia đình hay chuyên viên y tế.

Theo báo Independent, các dự báo mới từ tổ chức từ thiện này ước tính rằng đến năm 2035, có thể có hơn 151.000 ca đột quỵ mỗi năm – tương đương với 414 người mỗi ngày. Con số này đánh dấu sự gia tăng mạnh mẽ so với số liệu hiện tại là khoảng 280 ca một ngày, tương đương 106.565 ca hàng năm.

Alexis Kolodziej, Phó Giám đốc điều hành tại Hiệp hội Đột quỵ, cho biết: “Một số người cho rằng đột quỵ là hệ quả tất yếu của tuổi già, nhưng hoàn toàn không phải vậy. Cứ chịu khó giữ cái huyết áp cho ổn, ăn ở sinh hoạt điều độ, rồi có bệnh tim mạch gì thì đi khám để biết mà chữa ngay, thì chẳng lo gì cái chuyện bị “trúng gió hay liệt nửa người” đâu".

Những yếu tố nào chúng ta không thể kiểm soát?

“Yếu tố nguy cơ chính mà chúng ta không thể kiểm soát là tuổi tác, vì rủi ro sẽ tăng dần theo độ tuổi,” bà Kolodziej cho biết.

Stroke, computer illustration. Credit: KATERYNA KON/Getty Images/Science Photo Library

“Hầu hết các ca đột quỵ xảy ra ở những người trên 70 tuổi, nhưng điều quan trọng cần lưu ý là bất kỳ ai cũng có thể bị đột quỵ. Những gì chúng ta đang thấy hiện nay là tỷ lệ mắc bệnh ở người trẻ đang tăng nhanh hơn so với người già. Chúng ta đang thấy nhiều ca đột quỵ xảy ra ở những người dưới 55 tuổi và chúng tôi nghĩ nguyên nhân phần lớn là do các yếu tố liên quan đến lối sống.”

Tại sao cao huyết áp lại làm tăng nguy cơ đột quỵ?

Huyết áp cao là một yếu tố nguy cơ lớn và gây ra khoảng một nửa số ca đột quỵ.

Bà Kolodziej giải thích: “Huyết áp cao tạo thêm áp lực lên các động mạch khắp cơ thể, nhưng đặc biệt là ở não, điều này có thể gây xuất huyết. Một mạch máu bị vỡ gây ra đột quỵ xuất huyết (chảy máu não). Ngoài ra, khi động mạch và dòng máu bị tổn thương, cục máu đông sẽ dễ hình thành hơn. Nếu chúng di chuyển đến não và làm tắc nghẽn mạch máu, nó sẽ gây ra đột quỵ do thiếu máu cục bộ (nhồi máu não).”

Credit: Courtesy of Stroke Foundation

Dưới đây là một số việc bạn có thể làm để giảm nguy cơ đột quỵ ở mọi lứa tuổi:

1. Kiểm tra huyết áp

“Không bao giờ là quá sớm để bắt đầu kiểm tra huyết áp,” bà Kolodziej nói. Bạn có thể kiểm tra tại phòng khám, hầu hết các pharmacy và nhiều siêu thị hiện nay cũng bắt đầu có máy đo huyết áp. Bạn cũng có thể tự kiểm tra tại nhà vì các máy này hiện nay rẻ và dễ tìm hơn trước.

Lưu ý: Trên trang web của NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh), huyết áp cao thường được xác định là chỉ số duy trì ở mức 140/90 trở lên, khi được chuyên gia y tế kiểm tra.

2. Nên đi kiểm tra sức khỏe định kỳ

Nếu bạn ở Anh, chương trình "NHS Health Check" là một sáng kiến hiệu quả. Những người từ 40 đến 74 tuổi nên thực hiện kiểm tra này mỗi 5 năm một lần. Việc kiểm tra huyết áp là một phần rất quan trọng.

3. Duy trì vận động

Tập thể dục giúp lưu thông máu tốt, giữ cho động mạch khỏe mạnh và giảm khả năng hình thành cục máu đông hoặc vỡ động mạch.

Bà Kolodziej chia sẻ: “Mọi người thường nghĩ mình phải hoạt động rất cường độ cao, nhưng thực tế không phải vậy. Thậm chí chỉ cần đi bộ quanh khu phố hoặc làm vườn cũng rất hữu ích trong việc giảm nguy cơ.”

4. Lưu ý lượng muối nạp vào cơ thể

Muối rất có hại cho huyết áp. Muối thường xuất hiện nhiều trong thực phẩm chế biến sẵn hoặc thức ăn ngoài. Hãy kiểm tra “bao bì” thực phẩm; nếu hệ thống nhãn dán hiển thị màu đỏ ở phần lượng muối, hãy cố gắng tránh những sản phẩm đó. Muối cũng có thể "ẩn mình" trong súp hoặc thịt nấu chín sẵn.

stroke risk conceptual meter indicate maximum, isolated on white background Source: iStockphoto

5. Bỏ thuốc lá

Hút thuốc là một trong những điều tồi tệ nhất đối với nguy cơ đột quỵ vì các độc tố sẽ làm tắc nghẽn động mạch của bạn. Ngay sau khi bạn bỏ thuốc, rủi ro bắt đầu giảm xuống và trong vòng 5 năm, nguy cơ này có thể giảm đáng kể. Không bao giờ là quá muộn để bắt đầu bỏ thuốc.

6. Tránh lạm dụng rượu bia và chất kích thích

Hãy tránh uống quá giới hạn khuyến nghị. Uống rượu quá mức (say xỉn) sẽ gây hại hơn nhiều so với việc thỉnh thoảng uống một ly rượu vang. Ngoài ra, hầu hết các loại ma túy giải trí đều làm tăng nguy cơ đột quỵ.

7. Theo dõi các bệnh lý về tim

Rung tâm nhĩ (AF) là một loại rối loạn nhịp tim khiến nhịp tim không ổn định. Nó có thể khiến bạn có nguy cơ đột quỵ cao gấp 5 lần.

Bà Kolodziej nói: “Vấn đề với Rung tâm nhĩ là nó thường không có triệu chứng, nhưng bạn có thể tự kiểm tra mạch tay.” Khi được chẩn đoán, bác sĩ có thể cho thuốc chống đông máu hàng ngày để ngăn ngừa cục máu đông, giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ.

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play