Hàng trăm vụ cháy rừng đang hoành hành ở Canada đã gây ra mức độ ô nhiễm không khí nguy hiểm trên khắp Canada và nhiều khu vực rộng lớn của Hoa Kỳ. Chất lượng không khí đã giảm xuống mức nguy hiểm ở một số khu vực của Bắc Mỹ, khi các quan chức và chuyên gia y tế kêu gọi người dân tránh ra ngoài trời.
Bị bao vây bởi ngọn lửa, một nhóm nhân viên đường sắt Canada ở Ontario đã đối diện với một đám cây cối bị lửa nuốt chửng.
Đoạn phim, được đăng tải trên mạng xã hội, chỉ cho thấy một phần nhỏ từ hơn 800 vụ cháy rừng đang hoành hành khắp Canada.
Nhóm nhân viên đường sắt này sau đó đã được xác nhận an toàn, và còn hơn 100 đám cháy khác vẫn đang hoành hành ngoài tầm kiểm soát.
Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết đây là thời điểm khó khăn đối với đất nước.
"Hàng ngàn cuộc sống của người dân Canada đã hoặc đang bị đảo lộn bởi các vụ cháy rừng trên khắp đất nước này. Lũ lụt lại xảy ra ở Manitoba. Và thay mặt tất cả người dân Canada, tất cả mọi người trong căn phòng này, tất cả người dân Canada trên khắp đất nước này, tôi muốn cảm ơn những người lính cứu hỏa dũng cảm. Những người ứng cứu đầu tiên, các nhà lãnh đạo bản địa và địa phương đang làm việc không mệt mỏi để giữ an toàn cho người dân của chúng ta."
Khói dày đặc từ các vụ cháy rừng đã lan rộng khắp Canada và nhiều vùng của Hoa Kỳ, khiến các quan chức phải kêu gọi người dân ở trong nhà và tránh không khí độc hại.
Với một lớp khói dày đặc bao phủ Toronto, cư dân Mat Neir nói rằng bạn gần như có thể nếm được mùi khói.
"Tôi nghĩ chúng tôi thực sự vừa thấy nó dày đặc lên đáng kể chỉ sau một đêm. Bạn không thể nhìn thấy bất kỳ phần nào của thành phố nữa. Hôm nay bạn gần như có thể nếm được mùi khói, hôm qua thì còn đỡ hơn một chút do đó mà hôm nay rất là tệ. Tuy vậy tôi cũng hy vọng rằng nó sẽ nhanh chóng qua đi."
Nhiều thành phố của Mỹ đang phải đối mặt với mức độ ô nhiễm không khí nguy hiểm, với đường chân trời gần như không thể nhìn thấy do khói bụi che phủ.
Tại Toledo, Ohio, Chỉ số Chất lượng Không khí (AQI) được đánh giá là 805, cao hơn gấp hai lần rưỡi mức được coi là nguy hiểm.
Tiến sĩ Vin Gupta từ Hiệp hội Phổi Hoa Kỳ cho biết ngay cả những người trẻ tuổi, khỏe mạnh cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi điều này.
"Theo tôi, mỗi mùa hè năm sau đều có cảm giác tồi tệ hơn mùa hè trước. Mười, mười lăm năm trước, chúng ta không thường xuyên có những cuộc thảo luận như thế này. Giờ đây, chúng ta lại có những cuộc thảo luận này nhiều lần trong năm, kéo dài đến tận mùa thu. Và điều đó khiến tôi lo lắng, thứ nhất, là sự tiếp xúc với ô nhiễm trong phần lớn thời gian trong năm nhiều hơn so với mười năm trước. Và chúng ta cũng đang chứng kiến hiệu ứng cộng hưởng, trong đó nhiều yếu tố rủi ro chồng chất lên nhau, thực sự gây hại cho sức khỏe con người."
Khói cháy rừng độc hại hơn ô nhiễm không khí thông thường và các nghiên cứu đã liên kết nó với tỷ lệ mắc các bệnh như đau tim, đột quỵ, ung thư, biến chứng thai kỳ và hệ miễn dịch suy yếu cao hơn.
Bác sĩ Gupta cho biết nếu mọi người phải ra ngoài, họ nên đeo khẩu trang.
"Tôi đặc biệt khuyên mọi người nên đầu tư vào nguồn cung cấp khẩu trang N95, và hy vọng rằng người sử dụng lao động của bạn có thể cung cấp cho nhân viên của họ. Loại khẩu trang này không phải là hoàn hảo, tuy nhiên, chúng ta đã biết đến loại khẩu trang này từ đại dịch, và chúng có thể hữu ích trong việc lọc bỏ nhiều thành phần của không khí độc hại. Dù chúng không hoàn hảo khi nói đến khói ngoài trời, nhưng có vẫn còn hơn không."
Tại New York, nơi chất lượng không khí được đánh giá là 'rất không lành mạnh', Thị trưởng Zohran Mamdani đã kêu gọi người dân New York ưu tiên sức khỏe của họ.
"Hôm nay, mỗi người dân New York nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa. Hạn chế thời gian ở ngoài trời, đặc biệt là các hoạt động gắng sức. Chúng tôi đã cung cấp miễn phí khẩu trang KN95 tại hàng trăm địa điểm trên toàn thành phố, bao gồm thư viện, đồn cảnh sát và một số trạm cứu hỏa. Và hãy cố gắng hỏi thăm hàng xóm của bạn trong suốt thời gian họ ở nhà. Chúng tôi sẽ cập nhật thông tin cho các bạn suốt cả ngày. Đây là những điều kiện mà chúng ta biết cũng đang xảy ra cùng lúc với tình trạng khẩn cấp do nắng nóng đối với người dân New York. Vì vậy, điều cần thiết là phải cập nhật thông tin, chuẩn bị sẵn sàng và ứng phó với sự an toàn của bản thân là điều quan trọng nhất, bởi vì đó cũng là điều quan trọng đối với chính quyền thành phố."
Trận chung kết World Cup dự kiến sẽ diễn ra tại New Jersey vào Chủ nhật, ngày 19 tháng 7 trước hơn 80.000 người hâm mộ.
Mặc dù dự đoán rằng sự thay đổi hướng gió sẽ làm giảm bớt khói bụi, Tiến sĩ Gupta cho biết ông hy vọng FIFA có kế hoạch dự phòng.
"Tôi chắc chắn FIFA đang xem xét vấn đề này. Tôi hy vọng họ sẽ nghiêm túc xem xét phương án dự phòng nếu chất lượng không khí ở mức nghiêm trọng, và điều này rất có thể xảy ra, kết hợp với nhiệt độ cao, thì đó là một đòn kép rất mạnh và nguy hiểm đối với cơ thể con người. Nhiệt độ và độ ẩm cao kéo dài, cùng với chất lượng không khí kém, ảnh hưởng đến những người 80 tuổi, nhưng nó cũng có thể ảnh hưởng đến một vận động viên 20 tuổi rất khỏe mạnh, thậm chí là vận động viên World Cup. Nó có thể ảnh hưởng đến cả hai nhóm tuổi, và điều quan trọng là phải xem xét vấn đề này một cách nghiêm túc."
Trùng hợp với các đợt nắng nóng và cháy rừng chết người ở châu Âu, các chuyên gia khí hậu cho biết nhiệt độ toàn cầu tăng cao đang thúc đẩy sự gia tăng cả về tần suất và cường độ của các vụ cháy rừng trên toàn thế giới.
Trong một buổi lễ kỷ niệm sinh nhật lần thứ 68, ông Raul Villanova, một người dân địa phương ở Chicago, cho biết chính phủ Mỹ đang tìm cách phớt lờ những gì đang xảy ra.
“Bạn phải tự chăm sóc bản thân, ngay cả khi bạn không thuộc nhóm nguy cơ cao. Đừng nói với Trump, vì ông ấy không tin vào, cái gọi là gì nhỉ? Biến đổi khí hậu? Ừ, đừng nói với ông ấy, vì ông ấy không tin, đối với ông ấy tất cả đều tuyệt vời. Mà ông ấy là tổng thống của chúng ta đấy.”
Với hệ thống thời tiết El Nino đang mạnh lên, các nhà khí tượng học cảnh báo năm 2027 có thể là năm nóng nhất trong lịch sử.
Tại Toronto, bà Kim Difranza, một cư dân, cho biết tình hình sẽ chỉ tồi tệ hơn.
"Là công dân của một nền văn minh, tôi nghĩ chúng ta cần phải làm nhiều hơn, thể hiện nhiều hơn trong việc bảo vệ môi trường. Vì vậy, điều này, bạn biết đấy, sẽ xảy ra, nhưng nó đang xảy ra quá thường xuyên. Mỗi mùa hè, dường như đều có một khoảng thời gian vào tháng Bảy và tháng Tám là chúng ta bị ảnh hưởng về môi trường bởi khói và những đám cháy này."
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
