Vấn đề lao động trẻ em không được qui định, tiếp tục được bàn luận sôi nổi trong số các trẻ em Syria tỵ nạn, tại nước láng giềng Li băng.
Vài em chỉ mới 5 tuổi, bị buộc làm việc đồng áng nặng nhọc, mà chỉ được trả lương ít hơn một đô la mỗi giờ.
Cánh đồng trồng khoai tây tại thung lũng rộng lớn Bekkaa ở Libăng, là nơi qui tụ nhiều người nhân mùa thu hoạch.
Có khoảng 500 người tỵ nạn Syria, tất cả lả phụ nữ và trẻ em tham gia, trong các công việc cực nhọc, trong đó vài em mới khoảng 5 tuổi.
Hầu hết các em như em tên là Rami là một bé trai 8 tuổi, nói rằng các em làm việc chỉ muốn kiếm tiền mà thôi, chứ chẳng có gì khác hơn.
Những người đàn ông đi tuần trên cánh đồng, với các cây gậy trông dễ sợ và lên tiếng mắng chửi các em.
Vài trẻ em làm việc bằng tay và chuyện an toàn nơi làm việc, hầu như chẳng được ai quan tâm đến.
Thế nhưng người chủ đất là Rabih Skaf nói rằng, việc làm cung cấp cho cuộc sống rất cần đến của người tỵ nạn.
Ông bán khoai tây cho một cửa hàng bán sỉ ở Beirut với giá khoảng 6 đô la mỗi bao và ông cho biết, ông hài lòng với việc phụ nữ và trẻ em đảm nhận công việc khó nhọc nầy.
"Nó tùy thuộc vào tuổi tác, tôi nghĩ đến 8 hay 9 tuổi thì được, nếu nhỏ tuổi hơn thì không nên chút nào, thế nhưng chúng cần tiền".
Nhiệt độ vào tháng 7 thường đạt đến hơn 30 độ và một ngày làm việc kéo dài hơn 6 tiếng đồng hồ.
Đối với các công nhân nhỏ tuổi, họ có ít giờ nghỉ và lương được trả là 5 đô la một ngày.
Theo tổ chức Human Right Watch, có nơn nửa triệu trẻ em Syria đến tuổi cắp sách đến trường để đăng ký đi học tại Libăng, đã không đến trường để được học hành.
Trong một phúc trình tổ chức nầy cho biết, mặc dù Libăng đã chứa đến 1,1 triệu người tỵ nạn Syria và đã cho phép trẻ em Syria theo học miễn phí tại các trường công lập, thế nhưng Libăng với ít nguồn tài nguyên và các chính sách thay đổi của nước nầy về vấn đề cư trú và làm việc đối với những người Syria, đã khiến trẻ em Syria bị bỏ học.
Phúc trình dài 87 trang có tựa đề" Lớn lên không Đi học: Rào cản cho vấn đề Giáo dục đối với trẻ em Tỵ nạn Syria tại Libăng" cho thấy chính phủ Libăng cho phép trẻ em Syria theo học các trường công lập miễn phí.
Thế nhưng theo tổ chức nói trên, nhiều trường học không tuân thủ với chính sách ghi danh và cần có những nhà bảo trợ hiến tặng tiền bạc cho các gia đình người Syria và đối với hệ thống trường công tại Libăng cũng đã đáp ứng nhu cầu giáo dục trong nước quá nhiều, nay lại đảm nhận thêm các trẻ em Syria tỵ nạn.
Hậu quả là nhiều trẻ em gia nhập vào đội ngũ lao động tại miền quê trong các ngành nông nghiệp, hoặc tại các thành phố, người ta thấy nhan nhản trẻ em Syria khuyết tật hay không, cùng với cha mẹ đi ăn xin qua ngày.
"Tôi muốn đi học, bởi vì chúng tôi được học mọi thứ ở trường, tôi yêu thích ở Syria hơn, vì đất nước chúng tôi là tốt đẹp hơn". Bé gái tỵ nạn Syria 12 tuổi, tên là Alaa.
Đó là chưa kể các đường dây mại dâm và các thiếu nữ Syria là những con mồi của bọn nầy.
Mới đây nhà cầm quyền địa phương tại thủ đô Beirut khám phá một tổ chức mại dâm quan trọng, và giải thoát được nhiều thiếu nữ tỵ nạn Syria vốn bị bọn buôn người mang từ Syria sang Libăng để hoạt động cho bọn chúng.
Luật pháp Libăng ngăn cấm việc buộc phụ nữ và trẻ em người Syria làm việc cực nhọc.
Đó là qui luật, mà ông Matthew Saltmarsh thuộc văn phòng Cao Ủy Tỵ Nạn Liên hiệp quốc tại Beirut nói rằng, luật lệ nầy nên được xét duyệt lại.
"Khi những người tỵ nạn đến đây, vài người có thể có tiền tiết kiệm, thế nhưng qua thời gian dài, những khoản tiền hoàn toàn không còn nữa".
Ước lượng có khoảng 90 phần trăm trong số một triệu người tỵ nạn Syria tại Libăng, hiện bị mắc nợ
Thế nhưng ông Saltmarsh, câu trả lời là không nên bắt trẻ em làm nô lệ.
"Chúng tôi kinh ngạc khi nghe những chuyện như vậy, dĩ nhiên đó không phải là những gi chúng ta ước muốn đối với bất cứ đứa trẻ nào tại đây hay tại các nước khác".
Đó là quan điểm cũng được một bé gái tỵ nạn Syria 12 tuổi, tên là Alaa, vốn trốn chạy cuộc chiến từ quê nhà ờ Idlib.
Cô theo học trường học của Liên hiệp quốc, thuộc vùng thung lũng Bekkaa, khi nào thuận tiện.
Trong khi hai bàn tay bận rộn với bùn đất Libăng, tâm trí của cô bé ở tận nơi đâu.
Cô cho biết, ước muốn được trở thành một cô giáo.
"Tôi muốn đi học, bởi vì chúng tôi được học mọi thứ ở trường, tôi yêu thích ở Syria hơn, vì đất nước chúng tôi là tốt đẹp hơn".
Vào cuối một ngày lao động, trẻ em xếp hàng và điểm danh, để phòng ngừa trường hợp các em bỏ trốn.
Những người bị nghi ngờ ăn cắp một hay hai củ khoai tây về cho gia đình, đều bị khám xét trước khi chúng được chở lên xe tài, trở về những lều trại đơn sơ mà chúng gọi là nhà.
