Khi thuê nhà tại Úc, không ít du học sinh vì chưa hiểu rõ quyền lợi của mình, thiếu kinh nghiệm hoặc gặp rào cản ngôn ngữ nên rơi vào thế bị động khi xảy ra tranh chấp. Một trong những tình huống phổ biến là chủ nhà yêu cầu người thuê trả những khoản bồi thường mà họ cho là không hợp lý, chẳng hạn như chi phí sửa chữa, vệ sinh hoặc thiệt hại không do mình gây ra. Vậy khi chủ nhà đòi tiền bồi thường nhà thuê vô lý, du học sinh nên xử lý như thế nào?
Từ một vết cháy nhỏ đến yêu cầu bồi thường 500 đô la
Mai Trinh sang Úc năm 2022, hoàn thành chương trình cử nhân và hiện đã đi làm. Trong thời gian còn là du học sinh, cô thuê một phòng trong căn nhà có ba phòng ngủ thông qua một người đăng tin trên nền tảng Flatmates.
Do một số bất tiện trong quá trình sinh sống, cả nhóm quyết định chấm dứt việc thuê nhà sớm khoảng ba tháng.
Sau khi dọn đi và thanh toán chi phí vệ sinh theo yêu cầu, tranh chấp phát sinh khi đại lý bất động sản kiểm tra nhà và thông báo có hai vết cháy trên thảm tại hai phòng ngủ đơn, với tổng chi phí bồi thường là 500 đô la.
Vết cháy trong phòng của mình đúng là lỗi của mình. Nếu phải bồi thường phần đó, mình sẵn sàng chịu trách nhiệm.
Tuy nhiên, khi xem lại video quay lúc kiểm tra căn nhà khoảng một năm trước, nhóm của Mai Trinh phát hiện vết cháy trong phòng còn lại đã có sẵn trước khi họ chuyển vào. Từ đó, cô đề nghị chỉ trả 250 đô la, tương ứng với phần thiệt hại mà cô thừa nhận đã gây ra. Đại lý không chấp nhận và tiếp tục cho rằng cả hai vết cháy đều thuộc trách nhiệm của nhóm người thuê.
Mai Trinh cho biết cô đã nhiều lần liên hệ với đại lý và chủ nhà để giải thích, đồng thời cung cấp video làm bằng chứng. Chủ nhà yêu cầu cô làm việc trực tiếp với đại lý, trong khi đại lý vẫn giữ nguyên yêu cầu ban đầu.
Không chấp nhận một con số thiếu căn cứ
Ban đầu, Mai Trinh từng nghĩ đến việc bỏ qua khoản tiền 500 đô la vì ngại mất thời gian trong lúc vừa đi làm, đi học, vừa chuyển nhà. Tuy nhiên, những người ở cùng khuyên cô nên tìm hiểu rõ quyền lợi của mình trước khi chấp nhận khoản khấu trừ từ tiền đặt cọc.
Sau khi liên hệ một tổ chức hỗ trợ người thuê nhà, cô được hướng dẫn cân nhắc nộp đơn lên Tòa Tài phán Dân sự và Hành chính New South Wales (NCAT).
Cô cũng chủ động tìm hiểu cách xác định chi phí hợp lý đối với thảm đã qua sử dụng, đồng thời yêu cầu đại lý cung cấp hóa đơn để chứng minh tuổi và giá trị của tấm thảm.
Theo Mai Trinh, đại lý đã không cung cấp được tài liệu này.
Cô tiếp tục liên hệ một số đơn vị sửa thảm và nhận được báo giá khoảng 140 đến 195 đô la cho phương án vá phần bị cháy, thấp hơn đáng kể so với yêu cầu 500 đô la. Mai Trinh cũng tham khảo giá thay thảm cho một phòng nhỏ và xem xét yếu tố khấu hao theo thời gian, thay vì mặc nhiên chấp nhận mức giá thay mới hoàn toàn.
Trong phần trình bày gửi NCAT, cô tập trung vào ba điểm: nhóm đã nhiều lần cố gắng thương lượng nhưng không nhận được phản hồi thỏa đáng; có phương án sửa chữa với chi phí thấp hơn; và mức 500 đô la chưa phản ánh rõ tuổi, giá mua ban đầu cũng như giá trị còn lại của tấm thảm.
Nộp đơn lên NCAT đã thay đổi cuộc thương lượng
Mai Trinh cho biết cô đã trả lệ phí 62 đô la tại thời điểm nộp đơn. Khoảng một tháng sau, cô nhận được ngày làm việc dự kiến của NCAT. Nội dung trình bày của cô cũng được chuyển đến đại lý và chủ nhà.
Ngay sau khi nhận thông báo, đại lý liên hệ lại, thừa nhận vết cháy trong căn phòng còn lại không phải do nhóm của Mai Trinh gây ra và đồng ý với mức 250 đô la mà cô đã đề xuất từ đầu.
Trước khi quyết định, Mai Trinh tiếp tục tham khảo ý kiến của tổ chức hỗ trợ người thuê. Vì cô thừa nhận đã làm hỏng một phần thảm và mức 250 đô la phù hợp với đề nghị ban đầu, cô đồng ý dàn xếp, rút đơn và nhận lại tiền đặt cọc sau khi bị trừ khoản này.
Những bằng chứng nào đã giúp người thuê bảo vệ mình?
Trong trường hợp của Mai Trinh, video quay từ lúc kiểm tra căn nhà là bằng chứng then chốt để chứng minh một trong hai vết cháy đã tồn tại từ trước. Nếu không có đoạn video này, người thuê có thể gặp nhiều khó khăn hơn khi phản bác yêu cầu bồi thường.
Bên cạnh hình ảnh và video, người thuê nên lưu báo cáo tình trạng nhà, hợp đồng, biên nhận tiền đặt cọc, hóa đơn, tin nhắn, email và toàn bộ trao đổi với chủ nhà hoặc đại lý. Khi phát sinh tranh chấp, nên yêu cầu phía cho thuê nêu rõ từng hạng mục, căn cứ tính toán và tài liệu chứng minh chi phí, thay vì chỉ chấp nhận một con số tổng.
Các báo giá độc lập cũng có thể giúp người thuê đánh giá liệu chi phí sửa chữa hoặc thay thế có hợp lý hay không. Tuy nhiên, người thuê không nên tự ý sửa chữa hoặc thay đổi tài sản nếu chưa kiểm tra hợp đồng và chưa có sự đồng ý cần thiết bằng văn bản từ chủ nhà hoặc đại lý.
Du học sinh nên làm gì khi bị yêu cầu bồi thường không hợp lý?
Kinh nghiệm của Mai Trinh cho thấy bước đầu tiên là tách riêng phần thiệt hại người thuê thừa nhận với phần đang tranh chấp. Việc cô sẵn sàng trả cho vết cháy do mình gây ra, đồng thời kiên quyết phản đối khoản tiền liên quan đến thiệt hại có sẵn, giúp lập luận của cô rõ ràng và có cơ sở hơn.
Người thuê cũng nên trao đổi bằng văn bản, đưa ra đề nghị giải quyết cụ thể và cho phía chủ nhà hoặc đại lý cơ hội phản hồi. Nếu không đạt được thỏa thuận, du học sinh có thể tìm đến dịch vụ hỗ trợ người thuê, trung tâm pháp lý cộng đồng hoặc cơ quan quản lý nhà ở tại tiểu bang và vùng lãnh thổ nơi mình sinh sống.
Các quy định, thời hạn, lệ phí và cơ quan giải quyết tranh chấp khác nhau giữa các tiểu bang và có thể thay đổi. NCAT là cơ quan tại New South Wales; người thuê ở nơi khác cần kiểm tra đúng cơ quan có thẩm quyền tại địa phương và tìm tư vấn phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của mình.
Lưu ý: Thông tin được trình bày trong loạt bài (cuộc trò chuyện) này mang tính chất tổng quát. Thông tin này có thể không phù hợp với hoàn cảnh cá nhân của bạn - hãy liên lạc với luật sư hoặc đại diện di trú của bạn để được tư vấn rõ ràng cho trường hợp của mình. Tham khảo trang mạng của Bộ Di Trú: https://immi.homeaffairs.gov.au/
Phần "Transcript" do Trí tuệ Nhân tạo AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
