Các cộng đồng Do Thái trên khắp thế giới đang tụ tập trong tuần này để tưởng nhớ Kristallnacht, còn được gọi là 'đêm kính vỡ'. Họ sẽ nhớ đến những cuộc đột kích bạo lực, nhắm vào các ngôi nhà và cơ sở kinh doanh của người Do Thái, diễn ra cách đây 85 năm trước cả Thế chiến thứ hai.
Các thành viên của Cộng đồng Do Thái đã tụ tập để kỷ niệm 85 năm sự kiện có tên là Kristallnacht.
‘Đêm kính vỡ’ đề cập đến những tấm kính vỡ, do sự phá hoại của Đức Quốc xã, để lại trên các cửa hàng và giáo đường Do Thái, vào năm 1938.
Biến cố này ban đầu được đề cập với tên gọi die Kristallnacht tiếng Đức, với nghĩa đen ‘đêm thủy tinh’ hay ‘đêm kính vỡ’, ám chỉ đến số lượng rất lớn cửa kính bị phá vỡ trong suốt đêm, phần lớn từ những giáo đường và cửa hàng của người Do Thái.
Vụ nầy còn được gọi đơn giản là Pogromnacht hay ‘Đêm bạo động’ và Novemberpogrome hay ‘Bạo động tháng 11’, là một cuộc khủng bố chống lại người Do Thái trên toàn Đức Quốc xã và Áo, diễn ra vào ngày 9 và 10 tháng 11 năm 1938, do lực lượng Sturmabteilung gọi tắt là SA và thường dân Đức tiến hành.
Giới chức trách Đức không can dự, mà đứng bên ngoài quan sát vụ việc.
Tuần này, các cộng đồng Do Thái trên khắp thế giới cùng nhau bày tỏ lòng thương tiếc các nạn nhân trong vụ tàn sát tháng Mười Một năm 1938 và những nỗi kinh hoàng sau đó.
Người sống sót sau thảm sát Holocaust là bà Esther Wise, sống ở Melbourne và nói với SBS rằng, vụ bắt giữ mẹ bà vào năm 1949 đã phá vỡ một điều gì đó trong lòng mà bà không thể giải thích được.
“Làm sao giải thích được mọi chuyện với ai đó, kể cả với con cái tôi".
"Vào năm 1949 khi mẹ tôi bị bắt, có gì đó trong tôi đã hoàn toàn tan vỡ, kể cả sau khi được phe Đồng Minh giải phóng và chiến tranh cũng kết thúc".
"Tôi đến đây rồi kết hôn ở đây, mọi thứ vẫn giữ nguyên những tình cảm mà tôi không sao quên được".
"Tôi vẫn còn lưu giữ nó, giống như một gói hàng bên trong tôi, trống rỗng, bị vỡ hay gì đó tương tự mà tôi không biết và không thể giải thích", Esther Wise.
Kristallnacht đánh dấu một bước ngoặt trong cuộc đàn áp có tổ chức, của chế độ Đức Quốc xã đối với người Do Thái.
Vào ngày 9 và 10 tháng 11 năm 1938, lính Đức Quốc xã đã đột kích các doanh nghiệp, nhà cửa và nơi thờ tự thuộc sở hữu của người Do Thái, xả rác trên đường phố bằng các mảnh kính vỡ.
Sự kiện này là một dấu ấn quan trọng, trong việc dẫn đến một cuộc diệt chủng sau nầy, được gọi là Holocaust.
Tại Đức, hơn 2 ngàn người diễn hành từ Nhà thờ Cologne đến Giáo đường Do Thái, để đánh dấu ngày kỷ niệm.
Ông Markus Peters có mặt trong số những người đó.
“Đối với tôi, điều quan trọng là không có một milimet chỗ trống nào, cho chủ nghĩa bài Do Thái ở Đức".
"Tôi nghĩ đó là thông điệp thiết yếu thực sự cần đến, từ trung tâm của xã hội ngay lúc này và tôi thấy mọi thứ khác hoàn toàn không thể chịu đựng được".
"Đó là lý do tại sao chúng ta phải có mặt ở đây ngày hôm nay và tiến bước”, Markus Peters.
Tại sao người ta lại muốn làm những việc bẩn thỉu và tàn ác như vậy?, Esther Wise.
Được biết các lễ tưởng niệm và sự kiện đang được tổ chức bởi cộng đồng người Do Thái trên khắp thế giới, khi một số người không quên được cái ngày oan nghiệt này.
Một số người tham gia mang theo các biểu ngữ, đề cập đến cuộc xung đột hiện tại ở Trung Đông.
Còn các thống kê về số nạn nhân thiệt mạng, là không nhất quán.
Báo cáo ban đầu ước tính, có 91 người Do Thái bị sát hại trong vụ tấn công.
Theo việc phân tích các nguồn học thuật của Đức gần đây, do các nhà sử học như Richard J. Evans thực hiện, số nạn nhân thiệt mạng là nhiều hơn. Nếu tính cả những trường hợp tự sát, sau khi bị ngược đãi trong khu giam giữ, số người chết có thể lên đến hàng trăm.
Trong khi đó có khoảng 30 ngàn người đã bị bắt và giam hãm, trong các trại tập trung của Đức Quốc xã.
Nhà cửa, bệnh viện, và trường học của người Do Thái bị lục soát, khi những kẻ tấn công đập phá các tòa nhà bằng búa tạ.
Hơn 1 ngàn giáo đường bị đốt cháy, chỉ riêng ở thủ đô Vienna của Áo có 95 nhà thờ và hơn 7 ngàn cơ sở kinh doanh của người Do Thái, bị hư hại hoặc phá hủy.
Các sử gia mô tả rằng, không có sự kiện nào trong lịch sử người Do Thái tại Đức giai đoạn 1933-1945, được loan tin rộng rãi đến như vậy và những bản báo cáo gửi đi từ các phóng viên nước ngoài làm việc tại Đức, đã tạo nên làn sóng chấn động trên khắp thế giới.
Nhật báo The Times lúc đó đã đăng tải là ‘Không có ký giả nước ngoài nào có khuynh hướng bôi nhọ nước Đức, trước khi thế giới có thể kể tốt hơn câu chuyện về những vụ đánh đập và thiêu đốt, về các cuộc tấn công đê hèn nhắm vào những con người vô tội và không có khả năng tự vệ, những điều đã làm ô nhục đất nước này, vào ngày 9 và 10 tháng 11 năm 1938’.
Thế nhưng đối với nhiều người trong cộng đồng, bao gồm cả bà Esther Wise, ngày này như một lời nhắc nhở đừng quên và không bao giờ lặp lại.
“Tôi hy vọng chuyện đó không xảy ra lần nữa, quả là một điều khủng khiếp, một vụ thảm sát, đó toàn là máu khắp nơi".
"Mọi người sau những gì tôi đi qua đều nói, nếu tự cắt mình, bạn sẽ có máu đỏ, tôi cũng có máu đỏ và người khác cũng có máu đỏ".
"Tại sao người ta lại muốn làm những việc bẩn thỉu và tàn ác như vậy?”, Esther Wise.
