Cùng giữ tiếng Việt: Đi Việt Nam thực hành tiếng Việt

Nà Phò là ngôi trường mà hầu hết các em học sinh đều là người dân tộc Thái. Có lẽ đây là lần đầu tiên, các em học sinh ngôi trường miền núi này được chào đón một đoàn học sinh người Việt từ nhiều nước trên thế giới về thăm, tặng quà và giao lưu. Những bỡ ngỡ ban đầu được xua tan bằng những tiếng đàn, tiếng hát của “đội chủ nhà”. Nhưng đặc sắc nhất phải là màn múa sạp Thái. Những cô bé cậu bé vùng cao sặc sỡ trong trang phục dân tộc Thái cầm tay những cô bé cậu bé người Việt ở hải ngoại lần đầu tiên được trải nghiệm cái cảm giác mê đắm, lâng lâng trong điệu múa sạp.

Chỉ có tiếng Việt được sử dụng trong không gian đặc biệt này. Tiếng Việt là mẫu số chung kết nối các bạn nhỏ với nhau. Lại là một trải nghiệm tiếng Việt tuyệt vời nữa. Sau những điệu nhảy sạp rộn ràng, các bạn nhỏ bỗng chốc tự tin hơn hẳn và vui vẻ hồ hởi lên sân khấu trao tặng các bạn học sinh mới quen ở trường Nà Phòn những suất học bổng và hơn 400 cuốn sách cho thư viện.

Chỉ với một thời gian ngắn được thực sự trải nghiệm tiếng Việt với các bạn học sinh người Việt bản ngữ cùng lứa tuổi, các bạn nhỏ học sinh trường Yêu Tiếng Việt tự tin và hứng thú hơn hẳn với việc sử dụng tiếng Việt. Các bạn được chứng kiến tận mắt, được lắng nghe tận tai tiếng quê hương trên mảnh đất quê hương. Điều đó không chỉ giúp cho các bạn tiếp thu tiếng Việt nhanh hơn mà còn thôi thúc các bạn nói tiếng Việt, gìn giữ tiếng Việt vì các bạn thấy rằng mình là một phần gắn bó của mảnh đất này và những con người này.

Các bạn nhỏ còn tự tin tham gia vào một màn giao lưu trò chơi vui nhộn bằng tiếng Việt với các bạn học sinh trường Nà Phòn.

Khi chúng ta lắng nghe những thanh âm rộn ràng của múa sạp, khi chúng ta thấy các bạn nhỏ tung tăng hơn hở vui ca và giao lưu cùng các bạn đồng trang lứa đang học tại trường Nà Phòn thì chúng ta mới thấy được hết ý nghĩa của việc gìn giữ tiếng Việt cho trẻ em người Việt ở khắp nơi trên thế giới. Tiếng Việt là một cây cầu đưa các con về với quê hương. Khi con nói tiếng Việt cùng những người Việt xung quanh con, nhất là những bạn nhỏ cùng tuổi thì con sẽ có ý thức nhiều hơn và rõ hơn về nguồn cội, đồng thời, một cách tự nhiên nhất, con sẽ thấy tự hào, gắn bó và yêu thương quê hương Việt Nam và tiếng Việt hơn. Cùng lúc đó, chính môi trường giao tiếp thực tế này lại kích thích các bạn nhỏ giao tiếp nhiều hơn bằng tiếng Việt và đó chính là cách thức hiệu quả bậc nhất để tiếng Việt ngấm dần vào các bạn.

Các lý thuyết và thực tiễn của việc dạy ngôn ngữ đều chỉ rõ rằng dạy và học tiếng hiệu quả nhất khi nó được thực hiện thông qua quá trình giao tiếp. Trong tương tác, các bạn nhỏ được kích hoạt những năng lực ngôn ngữ tiềm ẩn để có thể ghi nhớ những từ ngữ mới, có thể hiểu được những câu nói hay cụm từ mà trước đây còn xa lạ với các bạn. Một môi trường mà xung quanh đều là những người nói tiếng Việt bản ngữ, lại đúng độ tuổi các bạn thì quả là không có gì lý tưởng hơn cho việc giao tiếp và phát triển tiếng Việt. Thế nhưng nếu chúng ta không có một không gian tiếng Việt rộng lớn như vậy thì quý vị phụ huynh hoàn toàn có thể tự tạo ra những môi trường giao tiếp tiếng Việt nhỏ xinh để dẫn dắt các bạn nhỏ vào. Đó có thể là một không gian gia đình, nơi phụ huynh kiên trì giao tiếp với con và giao tiếp với con bằng tiếng Việt. Đó có thể là những buổi gọi điện thoại chuyện trò với ông bà và những người thân... Những môi trường tiếng Việt thuần khiết như vậy sẽ giúp tiếng Việt dần ngấm vào các bạn nhỏ một cách tự nhiên nhất.

Buổi giao lưu với trường Nà Phòn vừa kết thúc cũng là lúc ánh chiều tà miền sơn cước mời gọi cả đoàn cùng lang thang khắp 8 bản quanh xã Chiềng Châu. Mùa đông miền núi trời lành lạnh và tối rất nhanh. Còn gì thú vị hơn là đốt lửa trại và ca hát cùng nhau?

Ánh lửa trại bập bùng sưởi ấm và làm bừng sáng không gian rừng núi Mai Châu trong mùa đông lạnh giá. Các bạn nhỏ bây giờ thì không còn khoảng cách. Những hoạt động chung liên tục cùng nhau trên chuyến hành trình và cả tiếng Việt nữa đã gắn kết các em với nhau nhanh chóng. Đó là những người bạn mới thật đặc biệt, chưa hề quen nhau hoặc chỉ quen qua các lớp học trực tuyến thì giờ đây đã gắn bó chỉ sau đúng một buổi đi chơi. Các bạn đã cùng nhau trình diễn trang phục áo dài dân tộc quanh ánh lửa trại và hát múa. Cả không gian Việt Nam rộn ràng và đầy ắp tiếng Việt.

Trong các số vừa qua của “Cùng giữ tiếng Việt”, chúng ta đã cùng với các bạn học sinh của trường Yêu Tiếng Việt rong ruổi trên các nẻo đường của quê hương Việt Nam. Điều dễ nhận thấy nhất là một chuyến trở về Việt Nam thực sự là chất xúc tác để khơi dậy tình yêu tiếng Việt nói riêng và với cội nguồn Việt nói chung. Các em được nói tiếng Việt với những người Việt bản ngữ trên quê hương Việt, được khám phá các vùng đất, các nét văn hóa, phong tục truyền thống đặc trưng trên mọi miền quê Việt và được kết nối với người thân, họ hàng và gia đình tại Việt Nam. Đây thực sự là một trong những con đường ngắn nhất và hiệu quả nhất để giữ tiếng Việt cho các em.

Xin được trân trọng cảm ơn quý thính giả đã lắng nghe và xin được hẹn gặp lại quý vị trong các số tới của “Cùng giữ tiếng Việt”.