Chim cánh cụt nhỏ đầu tiên tại Úc được xác nhận tử vong do cúm gia cầm H5 đã được ghi nhận trên đảo Phillip, Victoria. Trong khi chương trình tiêm vaccine cho hàng nghìn chim cánh cụt được triển khai, các nhóm bảo tồn nhấn mạnh vaccine chỉ là một phần trong chiến lược bảo vệ loài chim này, bên cạnh bảo vệ môi trường sống và tăng cường an toàn sinh học.
Đảo Phillip là nơi sinh sống của khoảng 40.000 chim cánh cụt nhỏ – quần thể lớn nhất của loài này trên thế giới.
Việc phát hiện virus cúm gia cầm H5 ở một cá thể chim cánh cụt xác nhận rằng virus đã xâm nhập vào quần thể mà các nhà bảo tồn đã chuẩn bị quá trình bảo vệ từ lâu.
Tổng giám đốc Công viên Thiên nhiên Đảo Phillip, bà Catherine Basterfield, cho biết mối đe dọa này đã nằm trong tầm theo dõi của họ suốt nhiều năm.
"Đội ngũ của chúng tôi đã theo dõi những gì diễn ra trên thế giới trong nhiều năm qua, vì vậy chúng tôi cũng đã lên kế hoạch và chuẩn bị trong nhiều năm. Chúng tôi không hoảng hốt, nhưng có những lo ngại nhất định và đã có các kế hoạch cụ thể để giảm thiểu mối đe dọa này nhiều nhất có thể."
Công viên Thiên nhiên Đảo Phillip chịu trách nhiệm bảo vệ điểm nóng đa dạng sinh học của hòn đảo.
Trong khi tiêm vaccine là một phần của giải pháp, các nhóm bảo tồn cũng tập trung tăng cường chất lượng môi trường sống mà động vật hoang dã phụ thuộc vào.
Ông Ben Thomas, Quản lý Khu bảo tồn, cho biết đây là một trong những biện pháp phòng vệ hiệu quả nhất trước virus.
"Đối với chúng tôi, biện pháp phòng vệ tốt nhất là tăng cường khả năng chống chịu của môi trường sống. Điều đó bao gồm những công việc quản lý đất đai căn bản như kiểm soát cỏ dại, kiểm soát động vật gây hại, phục hồi thảm thực vật bằng các loài bản địa, để môi trường sống trên đảo Phillip trở nên tốt nhất có thể, giúp các loài có khả năng phục hồi sau khi bị ảnh hưởng bởi virus này."
Công việc này bao gồm loại bỏ các loài cỏ dại xâm lấn như cây African boxthorn và thay thế bằng các loài thực vật bản địa.
Kiểm soát động vật gây hại cũng là một phần trong nỗ lực giúp động vật hoang dã có cơ hội phục hồi tốt nhất nếu virus lây lan mạnh.
Tiêm vaccine là một phần quan trọng khác trong kế hoạch ứng phó.
Chương trình được Bộ trưởng Nông nghiệp Liên bang Julie Collins công bố vào tuần trước hiện đang bắt đầu được triển khai.
"Những liều vaccine đầu tiên dự kiến sẽ được triển khai trong những ngày và tuần tới, dựa trên cách tiếp cận thống nhất trên toàn quốc đối với việc tiêm vaccine có mục tiêu cho các loài chim bản địa."
Khoảng 5.000 chim cánh cụt nhỏ tại đảo Phillip và St Kilda nằm trong diện được tiêm vaccine.
Mỗi con chim cần tiêm hai liều.
Bà Catherine Basterfield cho biết việc tiêm vaccine cho chim hoang dã với quy mô như vậy sẽ là một nhiệm vụ rất lớn.
"Đúng vậy. Tiêm vaccine cho 5.000 cá thể chim hoang dã, sau đó phải bắt lại chúng để tiêm mũi thứ hai, chắc chắn là một thách thức lớn về mặt hậu cần. Tuy nhiên, đội ngũ của chúng tôi là những người có kinh nghiệm xử lý chim cánh cụt, nhiều người trong số họ đã làm công việc này hàng chục năm."
Tuy nhiên, vaccine sẽ không ngăn được sự lây lan của cúm gia cầm H5, và các nhà bảo tồn cảnh báo rằng nguy cơ không chỉ giới hạn ở quần thể chim cánh cụt trên đảo Phillip.
Bà Shannon Hurley thuộc Hiệp hội Công viên Quốc gia Victoria cho biết nhiều loài khác quanh vịnh Western Port cũng đang đối mặt với rủi ro.
"Chúng tôi hoan nghênh thông báo về vaccine dành cho chim cánh cụt và đây là tin rất đáng mừng đối với loài này. Nhưng chúng tôi thực sự lo ngại cho tất cả các loài khác có nguy cơ cao tại khu vực vịnh Western Port. Chúng tôi biết rằng vùng đất ngập nước Western Port có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với 65% các loài chim đang bị đe dọa tại Victoria."
Khi virus hiện đã xuất hiện trên đảo Phillip, du khách và người dân cũng được kêu gọi giảm thiểu tác động của mình đối với động vật hoang dã.
Ông Ben Thomas cho biết những biện pháp đơn giản cũng có thể giúp ích.
"Điều chúng tôi thực sự mong cộng đồng thực hiện là chăm sóc tốt vật nuôi của mình cũng như bản thân. Hãy luôn giữ chó bằng dây dắt, giữ mèo trong nhà nếu có thể, đi đúng trên các lối mòn được chỉ định, không đi vào môi trường sống của động vật hoang dã và hãy để động vật hoang dã được sống tự nhiên."
Các cơ quan chức năng cho biết việc giám sát sẽ tiếp tục được duy trì trên khắp đảo Phillip khi virus tiếp tục lây lan trong các quần thể chim hoang dã.
Sau nhiều năm chuẩn bị cho thời điểm này, các nhóm bảo tồn hiện đang triển khai những kế hoạch đã xây dựng nhằm hạn chế tác động của dịch bệnh đối với một trong những môi trường sống động vật hoang dã quan trọng nhất của Úc.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
