Những ý kiến của thế giới xung quanh phán quyết biển Đông; trong khi Hoa Kỳ và Úc ủng hộ tuyên bố của Tòa Trọng tài, thì Trung Quốc cho rằng phán quyết này là trò hề dựa trên sự thiên vị.
Tòa Trọng tài thường trực The Hague đã bác bỏ tuyên bố của Trung Quốc về chủ quyền trên biển Đông, theo đó, tuyên bố của nước này là không có căn cứ.
Tại Úc, ông Stephen Conroy, phát ngôn nhân Bộ quốc phòng của đảng đối lập đã gây nên làn sóng chỉ trích sau khi ông có nhận định về phán quyết biển Đông.
Theo đó, ông Conroy, đã thúc giục Chính phủ liên bang tham gia diễn tập quân sự gần những vùng đảo đang có tranh chấp.
Ông cho rằng tàu hải quân và máy bay của Úc được quyền đi qua những vùng đảo này.
Và ông Conroy đã có những bình luận trên mặc cho những cảnh báo của phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao của đảng Lao động, bà Tanya Plibersek.
Nhưng ông Conroy khi trả lời đài ABC lại cho rằng bà Tanya Plipersek và Lãnh đạo đảng Lao động Bill Shorten cũng đồng tình với những ý kiến của ông.
“Chúng tôi chắc chắn là có cùng suy nghĩ, ông Bill Shorten, bà Tanya Plipersek và tôi. Đó là chính Trung Quốc đã làm gia tăng căng thẳng. Phán quyết của Tòa Trọng tài cho thấy những tuyên bố của Trung Quốc là hoàn toàn không có cơ sở pháp lý.
"Và giờ đây nước Úc nên phải có sự chuẩn bị để ủng hộ cho một hệ thống dựa trên luật lệ quốc tế. Và đó là điều tối quan trọng cho nước Úc, cũng như thương mại của nước Úc trong khu vực.”
Ngoại trưởng Julie Bishop đã phản bác những nhận định của ông Stephen Conroy. Bà nói rằng những lời lẽ như vậy thật vô trách nhiệm và có thể làm gia tăng căng thẳng.
Cựu ngoại trưởng và cũng là một đảng viên tích cực của Lao động, ông Bob Carr, cũng đã nhảy vào cuộc tranh luận, đồng tình với chính sách ngoại giao của Chính phủ.
Ông Carr nói bất kỳ sự khiêu khích nào về các tuyên bố lãnh thổ của Trung Quốc ở biển Đông đều có thể khiến cho nước Úc trông giống như một tên cảnh sát trưởng của Hoa Kỳ ở châu Á.
“Nước Úc luôn ủng hộ việc dàn xếp tranh chấp theo luật quốc tế. Phía Trung Quốc thì muốn có đàm phán trực tiếp giữa các bên. Còn nước Úc phải làm việc theo cách đàm phán để giải quyết tranh chấp và giảm thiểu được rủi ro của những mâu thuẫn.”
“Nước Úc luôn ủng hộ việc dàn xếp tranh chấp theo luật quốc tế. Phía Trung Quốc thì muốn có đàm phán trực tiếp giữa các bên. Còn nước Úc phải làm việc theo cách đàm phán để giải quyết tranh chấp và giảm thiểu được rủi ro của những mâu thuẫn.”, Bob Carr
Trung Quốc vẫn là một đối tác thương mại quan trọng của Úc, trong đó trị giá thương mại giữa 2 nước ước tính khoảng 155 tỷ đô la.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Thương mại Steve Ciobo trả lời phỏng vấn đài ABC đã nói rằng ông không chắc thấy có sự liên quan giữa vấn đề thương mại với phán quyết biển Đông.
“Tôi cho rằng 2 vấn đề này là tách biệt. Và tôi cũng nhấn mạnh quan điểm là, khi các mối quan hệ thương mại trở nên vững mạnh, thì các quốc gia có thể đạt được đối thoại để giải quyết các các vấn đề thậm chí còn khó hơn.”
Trước đó, phán quyết của Tòa Trọng tài The Hague đã nhất trí ủng hộ Philippines, phía đương đơn của vụ kiện, nhưng phía Trung Quốc thì cho rằng vụ kiện này là trò hề.
Các quan chức Trung Quốc nói rằng các hoạt động trên biển Đông của quốc gia này đã có từ 2,000 năm trước và chủ quyền đã được thiết lập như là một tất yếu lịch sử.
Trong một bài phát biểu ở Washington, Đại sứ Trung Quốc ở Hoa Kỳ, ông Cui Tiankai đã một lần nữa nhấn mạnh quan điểm của Trung Quốc về phán quyết trọng tài là đầy thiên vị và không hợp pháp.
Ông phát biểu rằng Trung Quốc sẽ đem vấn đề này ra để làm việc với Philippines nhằm giải quyết vấn đề một cách hòa bình.
“Trung Quốc vẫn cam kết thực hiện đàm phán và thảo luận với các bên. Quan điểm của chúng tôi chưa bao giờ và sẽ không bao giờ thay đổi. Những nỗ lực ngoại giao không nên bị làm cho bế tắc chỉ bởi một tờ giấy phán quyết vô giá trị hay bởi những chuyến máy bay chở hàng.”
Các quan chức Trung Quốc nói rằng các hoạt động trên biển Đông của quốc gia này đã có từ 2,000 năm trước và chủ quyền đã được thiết lập như là một tất yếu lịch sử.
Trung Quốc vẫn tiếp tục có hoạt động trên biển Đông, bất chấp phán quyết, họ vẫn cho đáp máy bay trên những vùng đảo đang có tranh chấp.
Những hoạt động như vậy đi ngược lại quan điểm của Hoa Kỳ, khi nước này cho rằng phán quyết của Tòa Trọng tài là phán quyết cuối cùng và phải bị ràng buộc.
Phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc Josh Earnest nói rằng Hoa Kỳ mong đợi một giải pháp hòa bình.
“Chúng tôi muốn bảo vệ hàng tỷ đô la từ hoạt động thương mại ngang qua biển Đông. Chúng tôi muốn bảo vệ những tuyến đường quá cảnh và tuyến đường chuyên chở tại khu vực này. Và chúng tôi muốn bảo đảm rằng những tuyên bố gây tranh chấp đó sẽ không kéo theo việc đối đầu quân sự.
"Chúng tôi không phải là nguyên đơn của vụ kiện này, nhưng chúng tôi rất mong chờ các quốc gia đang có tranh chấp sẽ giải quyết vấn đề một cách hòa bình.”
Ngoại trưởng EU Federica Mogherini đã từ chối có nhận định về vấn đề này, bà nói EU không có ý kiến gì về phán quyết của Tòa Trọng tài.
Tuy nhiên bà Mogherini cũng kêu gọi các bên tuân thủ quyết định của luật pháp.
“Mặc dù Liên Âu hay châu Âu không đưa ra quan điểm nào về các khía cạnh chủ quyền liên quan đến các tuyên bố về biển và đất liền, nhưng Liên Âu cũng kêu gọi các bên đang có tranh chấp nên tôn trọng tuyệt đối quyết định của Tòa Trọng tài.
"Và đặc biệt là, chúng tôi luôn mong muốn các đối tác và bạn hữu giải quyết tranh chấp một cách hòa bình và có thái độ hợp tác nhằm tránh leo thang xung đột mà có thể gây tác hại khôn lường lên toàn bộ khu vực.”
