Thủ tướng Scott Morrison đã kêu gọi Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan rút lại các nhận xét gây tranh cãi sau vụ tấn công khủng bố tại Christchurch.
Thủ tướng Scott Morrison cho biết ông và những người Úc khác cảm thấy bị tổn thương do các lời bình luận của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, ông Recep Tayyip Erdogan, sau vụ tấn công khủng bố tại Christchurch.
Tuyên bố trong một chiến dịch vận động tranh cử hôm 18 tháng 3, ông Erdogan mô tả vụ nổ súng tại hai thánh đường Hồi giáo là một phần của vụ tấn công lớn hơn vào Thổ Nhĩ Kỳ.
Ông cho chiếu lại hình ảnh của vụ tấn công do chính tay súng thu lại và cảnh cáo rằng những người mang tinh thần chống Hồi giáo vào Thổ, sẽ đối diện với cùng số phận của các chiến sĩ Úc và Tân Tây Lan bị giết tại Thổ trong thời gian Thế chiến thứ hai.
Ông nói, ‘Ông bà quí vị đến đây và họ trở về trong các cỗ quan tài, không nghi ngờ gì chúng tôi sẽ gởi quí vị về nước như ông bà của quí vị vậy’.
Thủ tướng Úc Scott Morrison lên án những lời bình luận như vậy.
Ông cho biết, đó không phải là tinh thần của vị lãnh đạo tôn kính Kamal Ataturk, người đã từng cho rằng các binh sĩ đồng minh hy sinh tại Thổ, ‘hiện nằm trên mảnh đất của một quốc gia thân hữu’.
“Đó là những lời lẽ hết sức xúc phạm bởi vì đã sỉ nhục tinh thần Anzac của chúng ta và cũng vi phạm lời hứa đã được khắc ghi vào đá tại Gallipoli, đó là lởi cam kết của anh hùng Ataturk với những bà mẹ các chiến sĩ Anzac của chúng ta”.
Thủ tướng Scott Morrison đã triệu tập đại sứ Thổ tại Úc đến để tham dự một cuộc họp sau đó, vào lúc người dân Úc và Tân Tây Lan chuẩn bị lên đường đến Thổ để cử hành ngày lễ Anzac hàng năm vào tháng 4.
Được biết mỗi năm, buổi lễ tưởng niệm được tổ chức tại Gallipoli để tưởng nhớ các chiến sĩ Úc và Tân Tây Lan trong quân đoàn Anzac đã hy sinh trong cuộc xung đột.
Các dịch vụ an ninh tại Úc hiện xem xét các khuyến cáo du lịch đến Thổ, khiến cho các chuyến đi có thể bị gián đoạn.
Ông Morrison yêu cầu Tổng thống Thổ hãy rút lại lời nói của mình.
“Tôi sẽ chờ xem hồi đáp ra sao từ chính phủ Thổ trước khi có những biện pháp xa hơn nữa, thế nhưng tôi có thể nói với quí vị rằng mọi giải pháp đều có sẵn".
"Tuy nhiên hành động của tôi được suy xét cẩn thận, nhằm xuống thang chớ không can dự vào một chu kỳ hết sức thiếu thận trọng, mà đó là một tinh thần tích cực”, Scott Morrison.
Trong khi đó, Ngoại trưởng New Zealand là ông Winston Peters dự trù sẽ đến viếng thăm Thổ vào cuối tuần nầy.
Ông cho biết Tân Tây Lan hoàn toàn là một thành phần vô tội, trong các cuộc tấn công vào các thánh đường Hồi giáo.
"Tôi nghĩ chúng ta thường nghe về các câu chuyện hết sức cảm động trong các chiến hào, giữa người Thổ và người Úc cũng như Tân Tây Lan nữa”, Kuranda Seyit.
Còn Thủ tướng Jacinda Ardern không nghĩ là những lời tuyên bố của ông Erdogan làm thiệt hại cho mối quan hệ giữa Thổ và Tân Tây Lan.
“Tôi không chấp nhận những lời lẽ như vậy và chúng ta sẽ xem xét, liệu có gì thay đổi trong mối quan hệ của chúng ta trong dài hạn hay không".
"Quả là chuyện hết sức gây chia rẽ, trong lúc họ nên quan tâm đến những người ngã xuống của chúng ta".
"Hàng trăm ngàn người New Zealand đã hành hương đến Gallipoli hàng năm, để thông cảm về các tình cảm và những ràng buộc giữa các quốc gia của chúng ta".
"Vì vậy tôi bác bỏ ý kiến cho rằng, chúng ta đang mất đi mối quan hệ tốt đẹp đó, hay chúng ta sẽ mất đi tình hữu nghị đó”, Jacinda Adern.
Ông Kuranda Seyit là giám đốc Diễn đàn về Quan hệ Hồi giáo tại Úc và cũng là một thành viên của cộng đồng người Thổ tại Úc.
Ông cho biết, có những quan điểm khác biệt về Tổng thống Erdogan và vấn đề chính trị của ông nầy, trong cộng đồng người Thổ tại Úc.
“Tôi nghĩ quí vị tiếp nhận những hạng người Thổ Nhĩ Kỳ khác nhau khi di cư sang Úc trong 50 năm qua, họ có rất nhiều quan điểm và các ý nghĩ khác biệt”.
Thế nhưng ông cũng cho biết, có sự kính trọng sâu xa đối với các chiến sĩ Anzac, trong các cộng đồng người gốc Thổ tại nước Úc.
“Vấn đề là tôi luôn luôn xem Gallipoli và chiến dịch nầy, là để cho hai quốc gia xích lại gần với nhau".
"Tôi nghĩ chúng ta thường nghe về các câu chuyện hết sức cảm động trong các chiến hào, giữa người Thổ và người Úc cũng như Tân Tây Lan nữa”, Kuranda Seyit.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
