Trong đêm tối hoảng loạn, một trận động đất dữ dội 7,4 độ Richter đã bất ngờ xảy ra ở miền Tây Colombia, san phẳng hàng loạt công trình và vùi lấp nhiều sinh mạng dưới đống đổ nát hoang tàn. Ít nhất 111 người tử nạn và rất nhiều nạn nhân còn mắc kẹt, thảm họa thiên tai khốc liệt này ngay lập tức đẩy chính quyền vừa nhậm chức vỏn vẹn ba ngày vào cuộc khủng hoảng toàn quốc đầu tiên. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, cuộc chạy đua cứu hộ nghẹt thở đang diễn ra ráo riết trong sự bàng hoàng của cả khu vực.
Một trận động đất kinh hoàng có cường độ 7,4 độ Richter đã bất ngờ tấn công khu vực phía Tây Colombia, biến hàng loạt khu dân cư sầm uất thành đống đổ nát hoang tàn, cướp đi sinh mạng của ít nhất 111 người và đẩy đất nước Nam Mỹ này vào trạng thái khẩn cấp quốc gia ngay trong đêm.
Thảm họa tự nhiên khốc liệt bùng phát trong bối cảnh chính quyền mới tại Colombia vừa nhậm chức vỏn vẹn ba ngày, biến đợt thiên tai này thành bài thử thách năng lực quản trị và ứng phó thảm họa đầu tiên vô cùng cam go đối với bộ máy lãnh đạo quốc gia. Những ký ức đau thương từ hai trận động đất kép tàn phá đất nước láng giềng Venezuela hồi tháng 6 khiến người dân toàn khu vực vẫn chưa hết bàng hoàng, giờ đây nỗi lo sợ lại tiếp tục bao trùm lên toàn bộ vùng Tây Colombia.
Tâm chấn Choco và diện rộng thiệt hại tại thủ phủ cà phê
Theo các báo cáo địa chấn chính thức, trận động đất có cường độ 7,4 độ Richter xảy ra vào đêm muộn Thứ Hai với tâm chấn nằm ở vùng duyên hải Choco — một trong những khu vực nghèo xơ xác nhất đất nước — ở độ sâu khoảng 100 km. Dù tâm chấn nằm sâu dưới lòng đất, lực rung chấn mãnh liệt vẫn lan truyền với vận tốc khủng khiếp, san phẳng hàng chục tòa nhà và gây hư hại cho hơn 1.000 công trình kiến trúc trên khắp miền Tây đất nước. Tại riêng tỉnh Choco, cơ quan chức năng địa phương đã xác nhận ít nhất 12 người tử vong.
Tuy nhiên, thương vong nặng nề nhất lại tập trung tại tỉnh miền Tây Risaralda, thủ phủ của vùng trồng cà phê nổi tiếng tại Colombia. Thành phố Pereira, thủ phủ của tỉnh Risaralda, trở thành một trong những điểm nóng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi chính quyền địa phương thông báo ít nhất 40 người đã thiệt mạng tại vùng này. Cơn chấn động mạnh đến mức làm sụp đổ hoàn toàn một tháp chuông của ngôi thánh đường lịch sử được người dân vô cùng kính trọng tại thành phố Manizales kế cận. Ông Jaime Zuluaga (50 tuổi, nhân viên hành chính tại Manizales)
"Rất nhiều tòa nhà trong thành phố đã bị hư hại. Giao thông rơi vào trạng thái tê liệt hoàn toàn và người dân không ai dám trở về nhà vì sợ hãi các dư chấn tiếp theo," ông Zulaga kể lại với ABC.
Báo động tại các đô thị lớn và cuộc chạy đua cứu hộ
Thảm họa không chỉ giới hạn ở các tỉnh miền núi hay vùng duyên hải. Tại Cali, thành phố lớn thứ ba của Colombia, ít nhất 20 tòa nhà cao tầng đã bị đổ sập hoàn toàn hoặc hư hỏng nặng, vùi lấp nhiều nạn nhân dưới lớp đất đá và bê tông kiên cố. Thị trưởng thành phố Cali, ông Alejandro Eder, xác nhận công tác cứu hộ đang được triển khai khẩn cấp để tiếp cận những người còn mắc kẹt.
Tình hình tại Quibdo, thủ phủ tỉnh Choco, cũng vô cùng bi đát. Thống đốc tỉnh Choco đã đưa ra cảnh báo về những thiệt hại vật chất cực kỳ nghiêm trọng khi các đoạn video quay từ hiện trường cho thấy nhiều dãy nhà đã bị biến thành những đống vụn nát.
"Tất cả chúng tôi đều hoàn toàn bàng hoàng và suy sụp. Vào thời điểm này, đã có những ca tử vong được ghi nhận, hàng chục người bị thương, nhưng điều đáng lo ngại nhất hiện nay là số lượng người mất tích còn rất lớn." ông Luis Gregorio Moreno - nhà hoạt động cộng đồng tại Quibdo, trả lời AFP
Chấn động cuồng phong của trận động đất lan rộng đến mức hàng triệu người dân tại thủ đô Bogota cũng cảm nhận rõ rệt sự rung lắc dữ dội vào rạng sáng. Nhiều gia đình chỉ kịp mặc nguyên bộ đồ ngủ, hốt hoảng tháo chạy ra khỏi các tòa nhà cao tầng để tràn xuống lòng đường tìm nơi trú ẩn an toàn. Cô Valeria Polo (29 tuổi, nhà sáng tạo nội dung tại thủ đô Bogota) mô tả "Trận động đất thực sự rất, rất mạnh."
Phản ứng của chính quyền và tác động xã hội
Đứng trước cuộc khủng hoảng quy mô quốc gia ngay trong những ngày đầu cầm quyền, Tổng thống Colombia Abelardo de la Espriella đã lập tức tuyên bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc trong đêm. Từ thủ đô Bogota, nhà lãnh đạo quốc gia đưa ra thông điệp cam kết huy động tối đa nguồn lực nhà nước để khắc phục hậu quả thiên tai.
Chính phủ quốc gia đang duy trì toàn bộ khả năng được triển khai nhằm bảo vệ tính mạng, hỗ trợ các cộng đồng bị ảnh hưởng và chuyển giao hàng viện trợ đến mọi khu vực có nhu cầu.Tổng thống Colombia Abelardo de la Espriella
Theo báo cáo cập nhật từ nhà lãnh đạo quốc gia, trận động đất đã khiến 111 người chết, 87 người bị thương và hơn 1.000 công trình kiến trúc bị hư hỏng ở các mức độ khác nhau. Để đảm bảo an toàn hàng không và tập trung cho công tác cứu hộ, Cục Hàng không Dân dụng Colombia đã thông báo tạm dừng hoạt động tại sáu sân bay nhỏ ở phía Tây. Đồng thời, cơ quan quản lý bóng đá quốc gia cũng quyết định hoãn các trận thi đấu sắp tới.
Làn sóng hỗ trợ quốc tế và bối cảnh khu vực
Sức rung chấn của thảm họa không chỉ dừng lại trong phạm vi biên giới Colombia mà còn được ghi nhận tại các quốc gia láng giềng như Ecuador, Panama và Venezuela. Sự kiện này xảy ra trong bối cảnh toàn khu vực Mỹ Latinh vẫn chưa gượng dậy nổi sau hai trận động đất thảm khốc tại Venezuela vào tháng 6 vừa qua — thảm họa đã cướp đi sinh mạng của hơn 6.000 người và tàn phá diện rộng.
Trước tình hình cấp bách tại Colombia, cộng đồng quốc tế đã nhanh chóng lên tiếng cam kết sát cánh cùng nhân dân Colombia.
Phát biểu của Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio (chia sẻ trên mạng xã hội X):
Hoa Kỳ đang "theo dõi chặt chẽ trận động đất lớn vừa bùng phát tại Colombia và sẵn sàng hỗ trợ nhân dân Colombia."
Phát biểu của Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen (chia sẻ trên mạng xã hội):
Liên minh Châu Âu "sẵn sàng cung cấp thêm các biện pháp hỗ trợ" cho quốc gia Nam Mỹ. "Chúng tôi đã kích hoạt Copernicus, dịch vụ vệ tinh của chúng tôi, nhằm hỗ trợ các hoạt động cứu hộ cứu nạn."
Cùng với Hoa Kỳ và Liên minh Châu Âu, các quốc gia như Mexico, Ecuador và Pháp cũng đã nhanh chóng đưa ra những lời đề nghị trợ giúp thiết thực nhằm hỗ trợ Colombia vượt qua giai đoạn thảm họa đầy khó khăn này.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
