Giấc mơ đứng giữa hàng triệu tín đồ tại thánh địa Mecca đang ngày càng xa vời với nhiều người Hồi giáo tại Úc. Cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt leo thang, kết hợp cùng sự biến động của tỷ giá và những phức tạp từ hệ thống đặt chỗ trực tuyến mới, đã biến chuyến hành hương thiêng liêng một thời thành một rào cản tài chính khổng lồ.
Đối với một số người Hồi giáo tại Úc, giấc mơ thực hiện cuộc hành hương Hajj đang bị thử thách nghiêm trọng bởi chi phí gia tăng và những thách thức mới.
Nhiều năm qua, tài xế giao đồ ăn tại Sydney, Latif al-Haraz, luôn mang theo một hy vọng thầm lặng giữa những ca làm việc kéo dài và các hóa đơn ngày một tăng — rằng một ngày nào đó anh sẽ được đứng giữa hàng triệu tín đồ Hồi giáo tại Mecca để thực hiện Hajj, cuộc hành hương mà nhiều người mô tả là chuyến đi tâm linh của cả cuộc đời. Nhưng gần đây, giấc mơ đó bắt đầu ngày càng xa vời.
Người đàn ông 46 tuổi này cho biết, vào thời điểm anh kết thúc công việc mỗi tối, sự kiệt sức đã bủa vây. Tiền thuê nhà tăng, hóa đơn tiền điện và các chi phí sinh hoạt hàng ngày đang nuốt chửng hầu hết những gì anh kiếm được, để lại rất ít cho tương lai, ngay cả đối với một điều có ý nghĩa sâu sắc như cuộc hành hương.
“Tôi làm việc từ 8 giờ 30 sáng đến 10 giờ tối, bảy ngày một tuần, nhưng tôi cảm thấy vô cùng kiệt sức. Đặc biệt là các hóa đơn tiền nhà và tiền điện đã gây ra cho tôi rất nhiều áp lực về cả tinh thần lẫn thể xác,” al-Haraz nói với SBS Arabic.
Đối với những người theo đạo Hồi, Hajj không đơn thuần là một chuyến du lịch nước ngoài. Đây là một trong năm cột trụ của Hồi giáo — một nghĩa vụ tôn giáo được kỳ vọng ở mỗi tín đồ có đủ khả năng thể chất và tài chính để thực hiện ít nhất một lần trong đời.
Hành trình này thu hút hàng triệu người đến thành phố thánh địa Mecca ở Ả Rập Xê Út, nơi một loạt các nghi lễ được thực hiện nhằm phản ánh và tôn vinh các thời khắc, sự hy sinh quan trọng trong lịch sử và đức tin Hồi giáo. Sheikh Salim Alwan, Chủ tịch Darulfatwa - Hội đồng Tối cao Hồi giáo Úc, khẳng định cuộc hành hương mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc đối với các tín đồ trên toàn thế giới.
“Hajj là một nghĩa vụ phước lành từ Thượng đế toàn năng đối với mỗi người Hồi giáo có khả năng một lần trong đời. Nghĩa vụ này có nhiều lợi ích, và bất kỳ ai thực hiện nó một cách chính xác sẽ có một kỳ Hajj phước lành.” - ông Salim Alwan nói với SBS Arabic
Tuy nhiên, trên khắp nước Úc, một số người Hồi giáo cho biết hành trình này đang ngày càng trở nên khó tiếp cận khi cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt kết hợp với giá du lịch tăng vọt, biến động tiền tệ và một hệ thống đặt phòng trực tuyến phức tạp.
Chi phí leo thang và hệ thống thay đổi
Gánh nặng tài chính gia tăng đang buộc một số gia đình phải hoãn lại cuộc hành hương mà họ từng hy vọng sẽ hoàn thành sớm hơn. Latif al-Haraz, người cha của ba đứa trẻ, ngậm ngùi chia sẻ:
“Thật không may, tôi rất muốn đi Hajj, đây là một hành động thờ phụng rất quan trọng và là ước nguyện của mọi người Hồi giáo, nhưng tôi sẽ không thể đi trong năm nay, và tôi hy vọng rằng mình sẽ có thể đi vào năm tới,” al-Haraz nói.
Anh nhắc đến điều này như một nhiệm vụ bất khả thi.
Nó đã trở thành một số tiền khổng lồ đối với nhiều người, khiến việc thực hiện hành động thờ phụng mang tính cấp thiết này trở nên bất khả thi.
Chi phí cho các gói Hajj từ Úc đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Tùy thuộc vào chỗ ở, vé máy bay và khoảng cách tới các địa điểm thánh tích, các gói dịch vụ được ghi nhận dao động từ khoảng 13.000 đến 35.000 đô la Úc cho mỗi người, và chi phí còn tăng cao hơn đối với các gia đình đi cùng nhau.
Mặc dù hệ thống hạn ngạch chính thức của Ả Rập Xê Út phân bổ cho Úc khoảng 800 chỗ dựa trên tỷ lệ dân số Hồi giáo, các vị trí bổ sung và hạn ngạch không sử dụng từ các quốc gia khác thường được phân phối lại qua các nền tảng đặt chỗ toàn cầu, cho phép khoảng 1.500 đến 2.000 người Hồi giáo Úc thực hiện cuộc hành hương hàng năm. Dẫu vậy, chi phí tăng cao vẫn là rào cản lớn.
Sheikh Ibrahim El-Shafie, Phó Chủ tịch Hội đồng Tối cao Hồi giáo Úc, cho biết cuộc hành hương từng phù hợp hơn với các hộ gia đình có thu nhập trung bình:
“Bạn đang nói về mức 14.000 đô la. [Bây giờ] đó được coi là một gói giá cả phải chăng.”
“Nhưng nếu ai đó muốn chọn gói cao cấp, nó sẽ rất đắt. Hãy cứ cho là phải trả 20.000 hoặc 30.000 đô la, chẳng hạn, hoặc thậm chí nhiều hơn,” El-Shafie nói với SBS Arabic.
Bên cạnh chi phí, sự thay đổi trong phương thức đặt chỗ cũng tạo ra rào cản. Sau đại dịch COVID-19, chính phủ Ả Rập Xê Út đã giới thiệu Nusuk — một nền tảng kỹ thuật số tập trung được thiết kế để đơn giản hóa việc đặt chỗ và quản lý lượng người hành hương. Úc đã chuyển sang hệ thống này vào năm 2023.
Mặc dù hệ thống nhằm mục đích hiện đại hóa việc tiếp cận, giai đoạn đầu triển khai đã gây ra không ít bối rối. Quy trình chuyển đổi tiền tệ phức tạp cũng khiến người hành hương chịu nhiều thiệt thòi. Latif al-Haraz giải thích:
“Bạn trả tiền trước cho văn phòng để thực hiện việc chuyển khoản này. Đôi khi bạn có thể gặp phải trường hợp, ví dụ như yêu cầu bị từ chối…”
“Quy trình chuyển tiền [bao gồm việc chuyển đổi] từ đô la Úc sang đô la Mỹ và sau đó sang riyal Ả Rập Xê Út. Khi bạn cố gắng nhận lại tiền hoàn, đôi khi bạn mất 1.000 đô la trong quá trình chuyển khoản,” - al-Haraz nói.
Ít người Úc thực hiện chuyến hành hương hơn
Mudar al-Hilu, một đại lý du lịch Úc đang đồng hành cùng các tín đồ tại Ả Rập Xê Út, cho biết số lượng người Úc thực hiện Hajj dường như đã giảm đáng kể trong những năm gần đây.
Có một sự khác biệt lớn giữa năm 2021, ví dụ, và giai đoạn 2025-2026. Đó là một sự khác biệt lớn, số lượng gần như giảm đi một nửa - ông nói với SBS Arabic.
Dù chưa có số liệu chính thức được công bố rộng rãi cho kỳ hành hương năm nay, các nhà điều hành du lịch xác nhận xu hướng tham gia đã giảm nhiệt kể từ sau COVID-19 do chi phí vận hành từ chỗ ở, vận chuyển đến nhân sự và nhiên liệu tăng cao.
Mục tiêu tâm linh xứng đáng để theo đuổi
Dù áp lực tài chính ngày một lớn, đối với nhiều người Hồi giáo, khát vọng hoàn thành Hajj vẫn là một cảm xúc sâu sắc và bền bỉ. Nhiều người dành hàng thập kỷ để tiết kiệm từng khoản nhỏ, trì hoãn việc sửa nhà, các kỳ nghỉ hoặc những khoản mua sắm lớn để ưu tiên cho chuyến đi.
Mudar al-Hilu nhận định rằng, bất chấp những rào cản, tiếng gọi thiêng liêng này chưa bao giờ tắt:
“Bất chấp tất cả những điều này, cuối cùng bạn vẫn có những người đã thực hiện được chuyến đi,” ông al Hilu nói.
Và đối với những người như al-Haraz, hy vọng không hề biến mất — nó chỉ tạm thời bị hoãn lại. Anh nói về Hajj không phải như một giấc mơ bị hủy bỏ, mà là một lời hứa mà anh quyết tâm sẽ thực hiện vào một ngày không xa.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
