Cuộc đổ bộ của con người xuống mặt trăng được phát sóng trên toàn thế giới, nhưng nếu không có các kỹ sư Úc hình ảnh những bước chân đâu tiên và lời nói của Neil Armstrong có thể đã không được truyền về trái đất.
Ông David Cooke năm nay đã 87 tuổi. 50 năm trước, ông ở trong trạm đặt viễn vọng kính Parkes, thường được biết dưới tên là The Dish hay Cái Dĩa, khi Neil Armstrong trở thành người đầu tiên đặt chân lên mặt trăng.
Hồi đó ông là một kỹ sư tiếp nhận tín hiệu và ông nhớ rõ thời khắc đó.
“Hầu hết chúng tôi theo dõi bằng chiếc truyền hình nhỏ xíu màu xanh, chúng tôi thấy được cảnh phi thuyền đổ bộ hạ xuống mặt trăng, rồi Armstrong bước xuống thang và cuối cùng đặt chân lên mặt trăng, sau đó đưa ra lời tuyên bố nổi tiếng. Tôi biết mọi người hoan hô nồng nhiệt khi sự kiện nầy xảy ra”.
Lúc đó vẫn còn công việc phải làm và một khi đã xong, thỉ sự vĩ đại của thành quả đạt được thực sự ám ảnh ông nầy.
“Tôi bước xuống trạm viễn vọng kính với chiếc máy ảnh và chụp một bức ảnh về chiếc viễn vọng kính nầy, trong lúc cơn bão đã biến mất".
"Tôi tự nghĩ, mọi chuyện quả đáng kinh ngạc, khi mọi người cộng tác với nhau để biến giấc mơ thành sự thực. Và trên mặt trăng, tôi có thể thấy có đến 3 người đàn ông, 2 người trên bề mặt trăng".
"Họ đã thành công có mặt trên cung Quảng, tôi hoàn toàn ngạc nhiên là chúng ta cũng là một thành phần trong đó”, David Cooke.
Được biết có 600 triệu người, khoảng 1 phần 5 dân số thế giới vào lúc bấy giờ, đã theo dõi những hình ảnh thực sự, ngay vào lúc ông Armstrong trở thành người đầu tiên trên nguyệt cầu.
Đó là ngày 21 tháng 7 năm 1969, vào lúc 12 giờ 56 phút trưa, giờ Đông bộ Úc châu, tin tức từ đài truyền hình cho biết
“Chúng ta đang nhận được một bức hình trên tivi”.
Nước Úc giữ vai trò hết sức quan trọng trong công tác, khi hình ảnh của ông Armstrong đặt chân lên mặt trăng, đã được chiếu lên khắp thế giới.
Dĩ nhiên, những lời tuyên bố của ông trở thành bất tử.
“Đó là một bước nhỏ bé của một con người, thế nhưng là một bước nhảy vọt lớn lao của nhân loại”.
Các tín hiệu nhận được từ mặt trăng được các đài theo dõi,tại Goldstone ở tiểu bang California Hoa kỳ và các cơ sở tại Honeysukle Creek gần Canberra, cũng như tại Parkes một thị trấn chỉ có 8500 người và cách Sydney độ 400 kí lô mét về phía tây.
Viễn vọng kính Parkes đã được khánh thành vào năm 1961, có đường kính 64 mét, khiến nó trở thành một trong những viễn vọng kính lớn nhất tại Nam bán cầu.
Ông John Sarkissian, là một khoa học gia thuộc Cơ quan Nghiên cứu Khoa học và Kỹ nghệ Liên bang, gọi tắt là CSIRO, làm việc tại viễn vọng kính Parkes.
“Viễn vọng kính Parkes rất tối tân và là một trong những viễn vọng kính nhạy cảm nhất trên thế giới".
"NASA muốn có các dụng cụ tối tân nhất và tân tiến nhất, để theo dõi vệ tinh đáp xuống Mặt Trăng vào lúc hết sức quan trọng, CSIRO đồng ý cộng tác và đặc biệt với việc tiếp nhận sóng truyền hình và âm thanh của việc đi bộ trên mặt trăng”, John Sarkissian.
Công tác tiếp vận đã mất nhiều tháng để chuẩn bị và các đài tiếp vận tại Úc đã được cơ quan NASA tuyển mộ một năm trước vào năm 1968.
"Vì vậy tôi thực sự nghĩ rằng, đó quả là một thành quả được khẵng định”, Fred Watson.
NASA cần việc liên lạc 24 giờ mỗi ngày với phi thuyền Apollo 11, thế nhưng chỉ có thể làm được việc nầy khi có các đài tiếp vận bên kia trái đất với nước Mỹ.
Vào lúc khởi sự việc truyền hình, NASA chuyển tín hiệu từ trạm Goldstone và Honetsuckle Creek, thế nhưng do Parkes có kỹ thuật tân tiến hơn, nên viễn vọng kính Parkes có thể cung cấp hình ảnh rõ ràng hơn.
Một khi việc chuyển sang tín hiệu nhận được từ Parkes, NASA giữ nguyên trong suốt 2 tiếng rưỡi đồng hồ, cho việc phát sóng từ mặt trăng, ông Sarkissian giải thích.
“Khi họ chuyển sang viễn vọng kính Parkes khoảng 8 phút khi phát sóng, hình ảnh và âm thanh rất rõ nên họ cứ tiếp tục nhận tín hiệu từ Parkes".
"Khi quí vị thấy cuốn băng thu hình và sau cùng chuyển sang Parkes, rõ ràng là tín hiệu từ Parkes cho hình ảnh tốt nhất".
"Vì vậy cảm ơn Parkes, thế giới có thể thấy được cảnh đi bộ trên mặt trăng với độ rõ nét nhất”, John Sarkissian.
Tuy nhiên phẩm chất của việc truyền hình, có nhiều lúc gặp trở ngại.
Chiếc viễn vọng kính đã được điều chỉnh hướng về mặt trăng, khi một trận bão có lúc vận tốc lên đến 110 kí lô mét giờ, đã thổi qua Parkes.
Giám đốc viễn vọng kính lúc bấy giờ là ông John Bolton, vẫn giữ cho chiếc dĩa vẫn hoạt động trong suốt thời gian truyền hình, bất chấp qui định là chỉ hoạt động khi sức gió là 40 kí lô mét giờ mà thôi.
Ông Bolton có thể ngưng viễn vọng kính không hoạt động để bảo vệ nó, thế nhưng nếu như vậy thì khiến cho NASA, chỉ còn dựa vào hai trạm Goldstone và Honeysuckle Creek với phẩm chất hình ảnh yếu kém.
Còn ông Fred Watson là một nhà thiên văn, làm việc với đài Thiên Văn Úc châu.
Ông cho biết việc đổ bộ lên mặt trăng, là một trong các thành quả lớn nhất của nhân loại.
“Tôi nghĩ đó là một trong những khoảnh khắc của viễn vọng kính của chúng ta, lần đầu tiên một con người đặt chân lên một thế giới khác".
"Đó lả một thành tựu lớn lao và đặc biệt khi quí vị nhìn vào kỹ thuật vào thời đó".
"Kỹ thuật hồi thập niên 1960 so sánh với những gì chúng ta có ngày nay, đã có nhiều ước vọng tiến triền".
"Vì vậy tôi thực sự nghĩ rằng, đó quả là một thành quả được khẵng định”, Fred Watson.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
