Giải đua Công thức 1 (Formula One) sẽ trở lại Malaysia lần đầu tiên kể từ năm 2017 sau khi chặng Bahrain Grand Prix phải dời địa điểm vì cuộc chiến giữa Mỹ và Iran. Quyết định này không chỉ làm người hâm mộ phấn khích với sự trở lại của đường đua Sepang huyền thoại mà còn cho thấy địa chính trị ngày càng tác động sâu sắc đến lịch thi đấu thể thao quốc tế.
Sau chín năm vắng bóng, đường đua Sepang International Circuit sẽ một lần nữa đón các xe đua Công thức 1 vào đầu tháng 10 khi đăng cai Bahrain Grand Prix.
Chặng đua vốn dự kiến tổ chức tại Bahrain hồi tháng Tư nhưng đã phải hoãn vì tình hình chiến sự leo thang giữa Mỹ và Iran. Formula One sau đó xác nhận đã đạt được thỏa thuận với Liên đoàn Ô tô Quốc tế (FIA) cùng chính phủ Bahrain và Malaysia để chuyển địa điểm tổ chức sang Sepang.
Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2017 Malaysia trở lại lịch thi đấu Formula One.
Các tay đua háo hức trở lại Sepang
Thông tin này nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng từ nhiều tay đua, trong đó có tài năng trẻ của đội Mercedes-AMG PETRONAS, Kimi Antonelli.
Trong đoạn video đăng trên mạng xã hội chính thức của đội đua, Antonelli không giấu được sự phấn khích:
"Sepang trở lại rồi. Đây thực sự là chặng đua sân nhà của PETRONAS. Đó là một đường đua rất tuyệt. Tôi nghĩ sẽ cực kỳ hấp dẫn."
"Tôi đã lái trên mô phỏng rất nhiều nhưng chưa bao giờ được thi đấu ngoài đời thực. Vì thế tôi nghĩ đây sẽ là một trải nghiệm rất thú vị."
Đồng đội của anh, George Russell, cũng chia sẻ rằng Sepang từng là đường đua yêu thích của anh trong trò chơi Formula One thời thơ ấu.
"Sepang là đường đua tôi thích nhất khi còn nhỏ. Dù chưa từng thi đấu ở đó nhưng tôi có cảm giác mình hiểu rất rõ vì đã lái quá nhiều trong game. Đây cũng là quê hương của PETRONAS nên sẽ thật tuyệt vời."
Một biểu tượng của Formula One Châu Á
Từ năm 1999 đến năm 2017, Malaysia Grand Prix là một trong những chặng đua quen thuộc của Formula One.
Sepang nổi tiếng với những đoạn thẳng tốc độ cao, các góc cua kỹ thuật cùng điều kiện thời tiết nhiệt đới thay đổi nhanh chóng, khiến đây trở thành một trong những đường đua được cả tay đua lẫn người hâm mộ yêu thích.
Đường đua này cũng gắn liền với thời kỳ thống trị của Lewis Hamilton trong màu áo Mercedes-AMG PETRONAS.
Sau 12 mùa giải gắn bó với đội đua, Hamilton đã có chuyến thăm cuối cùng tới trụ sở PETRONAS tại Kuala Lumpur vào cuối năm 2024 trước khi chuyển sang Ferrari.
Lần gần nhất Formula One tổ chức tại Malaysia là mùa giải 2017, khi Max Verstappen giành chiến thắng cho Red Bull, đồng thời khép lại 19 năm liên tục quốc gia này góp mặt trên lịch thi đấu.
Vì sao Bahrain vẫn giữ tên chặng đua?
Dù cuộc đua được tổ chức tại Malaysia, sự kiện vẫn mang tên Bahrain Grand Prix.
Theo Tiến sĩ Andy Grainger, giảng viên tại Đại học Western Sydney, điều này phản ánh cách nhiều quốc gia vùng Vịnh sử dụng thể thao như một công cụ xây dựng thương hiệu quốc gia.
Cuộc đua vẫn sẽ mang tên Bahrain Grand Prix tại Malaysia. Điều đó cho thấy nhiều quốc gia Trung Đông, đặc biệt Bahrain, Saudi Arabia và UAE, xem thể thao là phương tiện quảng bá hình ảnh quốc gia.Tiến sĩ Andy Grainger
Với Bahrain, điều quan trọng không hẳn là cuộc đua diễn ra ở đâu, mà là thương hiệu quốc gia của họ vẫn hiện diện."
Theo ông Grainger, trong nhiều năm qua, các quốc gia vùng Vịnh đã đầu tư hàng tỷ đô la vào Formula One, bóng đá, golf hay quyền đăng cai các giải đấu lớn nhằm đa dạng hóa nền kinh tế và gia tăng ảnh hưởng quốc tế.
Malaysia cũng đạt được nhiều lợi ích
Trong khi Bahrain giữ được thương hiệu của mình, Malaysia cũng được xem là bên hưởng lợi đáng kể.
Thủ tướng Anwar Ibrahim cho biết việc tổ chức Bahrain Grand Prix tại Malaysia là kết quả của các cuộc trao đổi giữa chính phủ Malaysia, Bahrain, Formula One cùng nhiều nhà lãnh đạo cấp cao.
Ông nói đây không chỉ đơn thuần là việc đăng cai một sự kiện thể thao mà còn phản ánh tình hữu nghị và sự tin cậy giữa hai quốc gia.
Tiến sĩ Grainger đồng tình rằng đây là thắng lợi về mặt ngoại giao của Malaysia.
"Malaysia có truyền thống lâu dài về ngoại giao thể thao. Chúng ta có thể nhìn lại Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung năm 1998 hay Formula One trong những năm 2000. Malaysia luôn xem thể thao vừa là công cụ quảng bá bản sắc quốc gia vừa góp phần xây dựng hình ảnh của cả khu vực."
Chiến sự đang làm thay đổi lịch thi đấu thể thao quốc tế
Bahrain ban đầu dự kiến tổ chức chặng đua vào ngày 12 tháng 4.
Sau khi chiến sự Mỹ-Iran bùng phát, Formula One buộc phải hoãn sự kiện và tìm phương án thay thế.
Theo lịch mới, Bahrain Grand Prix sẽ diễn ra tại Sepang giữa hai chặng Azerbaijan và Singapore.
Điều này cũng đặt ra câu hỏi về khả năng tổ chức các chặng đua còn lại tại khu vực Trung Đông, đặc biệt là Qatar Grand Prix và Abu Dhabi Grand Prix.
Tiến sĩ Grainger cho rằng đây sẽ là phép thử lớn.
"Sẽ rất đáng chú ý để xem các chặng Qatar và Abu Dhabi có còn nằm trong lịch thi đấu hay không. Ban tổ chức sẽ phải cân nhắc liệu mức độ rủi ro có lớn hơn những tổn thất kinh tế nếu hủy giải."
Ông cho rằng đây cũng là ví dụ điển hình cho cuộc tranh luận kéo dài nhiều thập niên về việc liệu thể thao có thể tách rời khỏi chính trị hay không.
Theo Tiến sĩ Grainger, một trong những nguyên nhân khiến Formula One nỗ lực tìm địa điểm thay thế thay vì hủy chặng đua là các nghĩa vụ thương mại.
"Formula One có hợp đồng phát sóng yêu cầu phải tổ chức ít nhất 22 chặng đua trong mùa giải. Đây là một trong những động lực quan trọng vì họ không thể vi phạm hợp đồng."Tổng giám đốc điều hành Formula One Stefano Domenicali cũng khẳng định giải đua đã chứng minh khả năng thích ứng trước các biến động toàn cầu.
Ông cho biết việc đưa Bahrain Grand Prix đến Malaysia giúp người hâm mộ vẫn được theo dõi một mùa giải đầy đủ, đồng thời đánh dấu sự trở lại của Formula One tại một địa điểm được đánh giá là hàng đầu thế giới.
Những tham vọng thể thao của vùng Vịnh đang đối mặt thử thách
Theo Tiến sĩ Grainger, cuộc chiến hiện nay còn làm bộc lộ những rủi ro trong chiến lược phát triển kinh tế của nhiều quốc gia vùng Vịnh.
Ông cho rằng trong nhiều năm, các nước như Bahrain, Qatar hay Saudi Arabia đã đặt nhiều kỳ vọng vào thể thao để đa dạng hóa nền kinh tế sau dầu mỏ.
"Các quốc gia này gần như chuyển từ việc đặt tất cả trứng vào 'giỏ dầu mỏ' sang 'giỏ thể thao'. Cuộc xung đột hiện nay đã làm gián đoạn nhiều kế hoạch, đặc biệt khi phần lớn ngành du lịch thể thao của họ phụ thuộc vào các sự kiện quốc tế."
Theo ông, điều này cũng có thể ảnh hưởng tới mục tiêu đưa ngành thể thao đóng góp 3% GDP của Saudi Arabia vào năm 2030 cũng như quá trình chuẩn bị cho World Cup 2034.
Cuộc chiến giữa Mỹ và Iran cũng khiến Saudi Arabian Grand Prix, vốn dự kiến diễn ra ngày 19 tháng 4, bị hủy hoàn toàn khỏi lịch thi đấu năm nay.
Theo lịch hiện tại, mùa giải Formula One sẽ kết thúc với Qatar Grand Prix vào cuối tháng 11 và Abu Dhabi Grand Prix một tuần sau đó. Tuy nhiên, cả hai sự kiện vẫn đứng trước nguy cơ phải thay đổi nếu tình hình an ninh tiếp tục xấu đi.
Theo các phương án dự phòng đang được cân nhắc, đường đua Imola (Ý) có thể được lựa chọn để thay thế Qatar nếu cần thiết.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
