Khi hantavirus bùng phát giữa đại dương, tàu MV Hondius biến thành một tâm điểm y tế đầy kịch tính. Giữa nỗi lo sợ về chủng virus Andes có khả năng lây từ người sang người, cuộc di tản xuyên quốc gia đã đưa những công dân Úc cuối cùng rời khỏi "điểm nóng" để về với sự bảo vệ nghiêm ngặt tại Perth. Với những ca nhiễm mới vừa được xác nhận tại Pháp và Tây Ban Nha, hành trình hồi hương này không chỉ là một cuộc sơ tán, mà còn là cuộc chạy đua nhằm ngăn chặn một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu.
Cuộc di tản đầy kịch tính khỏi tàu du lịch MV Hondius đã chính thức khép lại khi những hành khách cuối cùng, bao gồm cả nhóm người Australia, rời khỏi Quần đảo Canary của Tây Ban Nha để trở về quê nhà. Tuy nhiên, khi tiếng động cơ tàu dần xa khuất cảng Tenerife cũng là lúc nỗi lo ngại về y tế toàn cầu bắt đầu bùng phát mạnh mẽ. Những kết quả xét nghiệm dương tính mới nhất tại Pháp và Tây Ban Nha đang đặt các cơ quan y tế vào tình trạng báo động đỏ về một loại virus hiếm gặp nhưng có khả năng gây tử vong cao.
Cuộc di tản phức tạp tại Tenerife
Vào ngày thứ Ba, tàu MV Hondius mang cờ Hà Lan đã rời khỏi Tenerife để hướng về Rotterdam. Đây là điểm kết thúc của một chiến dịch di tản quy mô lớn và cực kỳ phức tạp, đưa 94 người thuộc 19 quốc tịch khác nhau rời khỏi con tàu đang bị bao phủ bởi bóng ma của hantavirus. Sự việc bắt đầu trở nên nghiêm trọng khi ba hành khách tử vong do nhiễm loại virus này – một loại mầm bệnh thường lây lan giữa các loài gặm nhấm nhưng nay đã bộc phát mạnh mẽ trong môi trường khép kín của tàu du lịch.
Theo báo cáo của Agence France-Presse (AFP), tàu đã nhổ neo sau khi 28 hành khách cuối cùng được đưa rời tàu an toàn. Đơn vị vận hành tàu, Oceanwide Expeditions, đã đưa ra thông báo chính thức về lộ trình:
“Dự kiến tàu MV Hondius sẽ mất 6 ngày để đến Rotterdam. Ngày cập cảng dự kiến là tối Chủ nhật, ngày 17 tháng 5 năm 2026,”
Hiện tại, trên tàu chỉ còn lại 25 thành viên thủy thủ đoàn và hai nhân viên y tế. Đáng buồn thay, con tàu cũng đang chở theo thi thể của một hành khách người Đức đã tử vong trong chuyến hải trình định mệnh này.
Hành trình trở về và quy định cách ly nghiêm ngặt của Australia
Trong số những người vừa di tản, có bốn công dân Australia, một công dân New Zealand và một thường trú nhân Australia. Nhóm này đang di chuyển trên một chuyến bay thuê riêng do chính phủ hỗ trợ. Chuyến bay dự kiến rời Tenerife vào khoảng 3:20 sáng (giờ AEST) thứ Ba, quá cảnh tại Hà Lan trước khi về đến Australia trong vòng 48 giờ.
Ngay khi đặt chân xuống đất Úc, họ sẽ không được trở về nhà ngay mà phải trải qua ba tuần cách ly tập trung tại một cơ sở y tế gần Perth. Đây là một phần trong kế hoạch ứng phó mà giới chức y tế Australia đánh giá là cần thiết để ngăn chặn bất kỳ nguy cơ lây nhiễm nào vào cộng đồng. Các nhân viên y tế cũng đã tháp tùng đoàn trên chuyến bay để giám sát chặt chẽ tình trạng sức khỏe của họ.
Tại Tây Ban Nha, mặc dù con tàu ban đầu chỉ được phép neo đậu ngoài khơi vì lý do an toàn sinh học, nhưng điều kiện thời tiết xấu đã buộc nhà chức trách phải cho phép tàu cập cảng Granadilla. Các phóng viên AFP ghi nhận công nhân đã kết nối một cầu dẫn để hành khách di chuyển thẳng từ tàu lên phương tiện vận chuyển ra sân bay, đảm bảo nguyên tắc không tiếp xúc với người dân địa phương.
Những ca nhiễm mới khẳng định sự nguy hiểm của virus
Sự lo ngại của cộng đồng quốc tế không phải là không có cơ sở. Ngay sau khi cuộc di tản hoàn tất, các báo cáo về những ca dương tính mới đã bắt đầu xuất hiện. Tại Pháp, Bộ trưởng Y tế Stéphanie Rist xác nhận một phụ nữ trong nhóm 5 người di tản về Paris đã bắt đầu cảm thấy không khỏe vào thứ Hai.
Bà Stéphanie Rist phát biểu: “Các kết quả xét nghiệm đã cho kết quả dương tính.”
Cùng lúc đó, tại Madrid, Bộ Y tế Tây Ban Nha cũng xác nhận một hành khách người Tây Ban Nha đã nhiễm bệnh. Dù 13 hành khách khác đi cùng đoàn có kết quả âm tính bước đầu, họ vẫn đang được giám sát đặc biệt.
Tình hình càng thêm căng thẳng khi Bộ Y tế Hoa Kỳ thông báo về một trường hợp người Mỹ nhiễm virus Andes – một chủng đặc biệt nguy hiểm của hantavirus. Khác với các chủng khác, virus Andes là chủng hantavirus duy nhất có khả năng lây truyền trực tiếp giữa người với người. Điều này lý giải tại sao Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các cơ quan y tế quốc gia đang ráo riết truy vết những người đã từng tiếp xúc với hành khách trên tàu MV Hondius.
Sai sót y tế và nỗ lực kiểm soát chuỗi lây nhiễm
Tại Hà Lan, một sự cố ngoài ý muốn đã khiến 12 nhân viên bệnh viện phải vào khu cách ly dự phòng trong 6 tuần. Nguyên nhân được xác định là do sai sót trong quy trình lấy máu và xử lý nước tiểu của một bệnh nhân nhiễm virus. Bệnh viện Đại học Radboud ở phía đông Hà Lan tuyên bố:
“Họ sẽ được cách ly trong sáu tuần như một biện pháp phòng ngừa, mặc dù nguy cơ lây nhiễm là thấp,”
Trước những lo ngại về quy trình sơ tán, Bộ Y tế Tây Ban Nha đã lên tiếng bảo vệ sự nghiêm ngặt của các biện pháp đã thực hiện. Họ khẳng định mọi hành khách đều được đội ngũ y tế hộ tống trực tiếp từ tàu đến sân bay dưới sự giám sát chặt chẽ:
“Ngay từ đầu, tất cả các biện pháp được áp dụng đều nhằm mục đích cắt đứt các chuỗi lây truyền có thể xảy ra... mọi biện pháp phòng ngừa và kiểm soát lây truyền đã được thực thi.”
Cho đến nay, WHO xác nhận đã có 8 trường hợp chính thức nhiễm bệnh và 2 trường hợp "có khả năng cao" liên quan đến ổ dịch này, ảnh hưởng đến công dân của 6 quốc gia khác nhau.
Bí ẩn về nguồn gốc và lòng quả cảm của thủy thủ đoàn
Tàu MV Hondius đã rời Argentina vào ngày 1 tháng 4 – một khu vực mà hantavirus được coi là bệnh lưu hành địa phương. WHO tin rằng ca nhiễm đầu tiên có thể đã xảy ra từ trước khi tàu khởi hành, sau đó virus bắt đầu lây lan giữa người với người ngay trên tàu. Tuy nhiên, các quan chức y tế Argentina lại đặt dấu hỏi về giả thuyết này, viện dẫn thời gian ủ bệnh kéo dài hàng tuần của virus để cho rằng nguồn gốc có thể không nằm tại cảng Ushuaia như suy đoán ban đầu.
Giữa tâm điểm của cuộc khủng hoảng, Thuyền trưởng Jan Dobrogowski đã xuất hiện trong một video để khích lệ tinh thần mọi người. Ông tôn vinh sự kiên cường của những người đã đồng hành cùng con tàu trong những ngày đen tối nhất:
“Sự đoàn kết và sức mạnh thầm lặng... lòng can đảm và quyết tâm quên mình của thủy thủ đoàn,” ông Dobrogowski nói.
Hantavirus hiện vẫn chưa có vaccine phòng ngừa hay phương pháp điều trị đặc hiệu. Mặc dù các chuyên gia y tế khẳng định nguy cơ đối với công chúng nói chung là thấp và không nên so sánh với đại dịch COVID-19, nhưng mức độ nghiêm trọng của chủng virus Andes và số ca tử vong đã ghi nhận là lời cảnh báo đắt giá. Thế giới hiện đang dõi theo những hành khách cuối cùng trở về từ MV Hondius, với hy vọng rằng các biện pháp cách ly nghiêm ngặt sẽ giúp dập tắt hoàn toàn mầm mống của ổ dịch chết người này.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
