Hội đồng Trưng Cầu Dân Ý: cần thiết lập "Tiếng Nói tại Quốc Hội"

Thượng nghị sĩ Patrick Dobson Source: AAP

SBS Việt ngữ

View Podcast Series

Follow and Subscribe

Download the SBS Audio appAvailable on iOS and Android

Một tổ chức đại diện cho người Thổ dân trên toàn quốc đã đề nghị chính phủ nên mở một cuộc trưng cầu dân ý để thành lập một cơ chế có tên là "Tiếng Nói tại Quốc Hội".

Lãnh tụ của hai chính đảng tại Úc đã hứa hẹn sẽ xem xét đề nghị nói trên một cách toàn diện và cẩn thận.

Trong cuộc họp sau cùng với Thủ tướng Malcolm Turnbull và lãnh tụ đối lập Bill Shorten, Hội đồng Trưng cầu dân ý tiết lộ đã đưa ra một đề nghị duy nhất về việc thực hiện thay đổi trong Hiến Pháp.

Hội đồng cho biết việc hình thành một cơ chế trong Quốc hội, qua đó người Thổ dân Úc có thể có tiếng nói về mặt luật pháp ảnh hưởng đến họ và theo Hội đồng đó là con đường duy nhất để tiến tới.

Trong một hành động hiếm thấy trong quan hệ lưỡng đảng, cả hai nhà lãnh đạo Liên đảng và Lao động đồng ý về bước tiến của người Thổ dân Úc.

Thủ tướng Malcolm Turnbull cho biết trong khi đó là một ý tưởng mạnh mẽ, thế nhưng phúc trình thiếu hẳn các chi tiết.

“Chúng tôi không muốn bắt tay vào việc và tôi chắc chắn không ai trong chúng tôi thực hiện đối với một số các công việc có thể thất bại trong lịch sử".

"Tôi có một số kinh nghiệm đáng kể trong việc cố gắng thay đổi Hiến Pháp và hiểu rõ hơn về việc nầy khó khăn như thế nào".

"Chúng tôi cần chắc chắn rằng bất cứ thay đổi nào được đề nghị cũng là những việc đáp ứng được cả về kỳ vọng của người Thổ dân Úc, mà cũng tạo sự đoàn kết của mọi người dân Úc nữa”, Thủ Tướng Malcolm Turnbull.

Còn lãnh tụ đối lập Bill Shorten nói rằng ý tưởng nói trên không phải là không thể thực hiện và đảng Lao động hiện sẳn sàng cộng tác với các đảng phái khác cũng như với cộng đồng.

“Đây là các khát vọng hợp pháp và cũng là đề nghị then chốt của bản phúc trình, chúng ta không thể tránh được sự kiện nầy".

"Đó là những thay đổi lớn lao như Thủ tướng cho biết và tôi không tin rằng chúng quá xa vời với chúng ta".

"Đảng Lao động sẳn sàng làm việc với các đảng chính trị khác, các nhà lãnh đạo Thổ dân và cộng đồng rộng lớn, liên quan đến các đề nghị cuối cùng về vấn đề thay đổi trong Hiến Pháp".

"Như tôi đã tuyên bố vào lúc đầu, các phái đoàn tại Uluru nói rằng hồi năm 1967 chúng ta đã được lưu ý đến và nay đến năm 2017, chúng ta sẽ được nghe các ý kiến của chúng ta”, ông Bill Shorten.

Hội đồng Trưng cầu dân ý đã được thành lập hồi năm 2015 nhằm tìm một đường hướng để người Thổ dân được nhìn nhận trong Hiến Pháp.

"Không may tôi nghĩ rằng, chúng tôi đã đi vòng vòng một chút vào lúc nầy, tôi không nghĩ chúng ta có một đường lối rõ ràng thấy được về việc thay đổi Hiến Pháp sẽ ra sao và liệu rằng việc nầy có diễn ra hay không”, ông Patrick Dodson, Thượng Nghị Sĩ Lao Động.

Hội đồng cảnh cáo rằng nếu kế hoạch không được chọn lựa thì tình trạng có thể trở ngược lại vào 20 năm trước đây.

Bản phúc trình theo sau nhiều tháng tham vấn, mà đỉnh điểm là cuộc họp thượng đỉnh của người Thổ dân và dân bán đảo Torres tại Uluru hồi tháng 5 vừa qua.

Phúc trình không đề nghị bất cứ thay đổi nào được thực hiện trong Hiến Pháp thế nhưng Hội đồng cho biết một bản Tuyên Cáo về việc Nhìn Nhận người Thổ dân nên được soạn thảo, trong đó bao gồm các từ ngữ gợi hứng và đoàn kết liên quan đến lịch sử, truyền thống và các khát vọng của nước Úc đã được mọi người chia xẻ.

Bản tuyên cáo sau đó sẽ trở thành một văn kiện luật pháp cuả các Quốc hội tiểu bang, lãnh thổ và Liên bang trên nước Úc.

Bản phúc trình cũng kêu gọi nên thành lập một Makarrat, hay là một Ủy ban thiết lập các thỏa hiệp và một tiến trình nhằm giúp cho mọi chuyện được thuận tiện, được gọi là Nói Thật - Truth Telling.

Đồng chủ tịch của Hội đồng Trưng Cầu Dân Ý là Pat Anderson cho biết cơ chế Quốc hội nói trên sẽ nhìn nhận về vị thế của người Thổ dân và dân bán đảo Torres là những người Úc đầu tiên trên lục địa nầy.

“Phúc trình của chúng tôi sẽ tái phân phối quyền hạn và tái lập việc nầy một lần cho xong".

"Xin Thượng Đế giúp chúng con làm được trong lần nầy, đó là ổn định mối quan hệ giữa tất cả chúng con".

"Điều nầy thuộc quan điểm của chúng tôi về việc thay đổi cụ thể và cũng có ý nghĩa là nhìn nhận chúng tôi".

"Chúng tôi phải sắp xép chuyện nầy và không thể bỏ qua việc nầy được”, Pat Anderson.

Còn Thượng nghị sĩ Lao động là ông Patrick Dodson cho rằng một cuộc trưng cầu dân ý sẽ được tổ chức dễ dàng, thế nhưng chính phủ cần ủng hộ hoàn toàn đề nghị nầy trước khi có bất cứ kế hoạch nào có thể xúc tiến chuyện nầy.

“Tôi nghĩ đơn giản là quí vị chỉ tuyên bố một vài lời và cho rằng ‘Cần có tiếng nói của Người Thổ dân tại Quốc hội hay không, quí vị có đồng ý hay không?’.

"Thế nhưng tôi nghĩ các cử tri Úc sẽ tìm thấy đôi chút khó khăn, bởi vì họ muốn biết những gì đang diễn tiến, và làm sao chuyện nầy được thực hiện trong Hiến Pháp, rồi nhiệm vụ của cơ chế đó sẽ là gì và sau cùng chuyện nầy có hậu quả thế nào đối với tiến trình của Quốc hội?".

"Không may tôi nghĩ rằng, chúng tôi đã đi vòng vòng một chút vào lúc nầy, tôi không nghĩ chúng ta có một đường lối rõ ràng thấy được về việc thay đổi Hiến Pháp sẽ ra sao và liệu rằng việc nầy có diễn ra hay không”, ông Patrick Dodson.

Bước tiến kế tiếp là vạch ra một kế hoạch để làm thế nào đạt được các mục tiêu đã được đề ra trong cuộc họp.