Các chính phủ, doanh nghiệp và các nhóm cứu trợ hiện có mặt tại Thổ Nhĩ Kỳ, để thảo luận về các đáp ứng đối với việc Liên hiệp quốc tuyên bố, đây là cuộc khủng hoảng nhân đạo tệ hại nhất kề từ sau Thế chiến thứ hai.
Thế nhưng trong cuộc họp thượng đỉnh thế giới đầu tiên, lại đánh dấu với việc rút lui của tổ chức thiện nguyện y tế quốc tế MSF.
Hội nghị Thượng đỉnh về Nhân đạo thế giới, khai mạc tại Istanbul.
Có khoảng 6 ngàn người tham dự, thuộc 150 quốc gia thành viên của Liên hiệp quốc, trong đó có 57 vị nguyên thủ quốc gia hay đứng đầu chính phủ.
Thủ tướng Đức, bà Angela Merkel là nhà lãnh đạo duy nhất, thuộc khối G 7 tham dự.
Tổng thư ký Liên hiệp quốc, ông Ban ki Moon không để phí thời giờ khi ấn định nghị trình cho cuộc họp.
"Tôi thúc giục quí vị hãy cam kết cắt giảm số người không nơi nương tựa trên thế giới xuống còn phân nửa vào năm 2030, và tìm ra các giải pháp tốt đẹp hơn cho người tỵ nạn và những người mất hết nhà cửa, dựa trên việc chia xẻ trách nhiệm đồng đều hơn".
Hội nghị trong 2 ngày, sẽ tìm cách phát triển sự đáp ứng đối với điều mà Liên hiệp quốc gọi là, cuộc khủng hoảng nhân đạo tệ hại nhất trên toàn cầu, kể từ sau Thế chiến thứ hai.
Liên hiệp quốc cho biết, có hơn 60 triệu người tỵ nạn và những người mất hết nhà cửa trên thế giới, và con số đó dự trù sẽ gia tăng.
Liên hiệp quốc ước lượng, có khoảng 130 triệu người hiện cần sự giúp đỡ.
Cuộc họp thượng đỉnh nhắm vào việc huy động các ngân quỹ và tìm sự đồng thuận của các nhà lãnh đạo thế giới, về một loạt các vấn đề, từ việc làm thế nào để quản lý những thường dân mất hết nhà cửa, cho đến việc tái cam kết tuân thủ các luật lệ nhân đạo thế giới.
Tổng thống Thổ nhỉ Kỳ, ông Recep Tayyip Erdogan dùng lời bình luận công khai, để hứa hẹn việc trợ giúp cho các quốc gia bị chiến tranh tàn phá.
"Ngay cả khi làn sóng di dân tiếp tục, đó có thể là người Syria, Iraq hay bất cứ ai nữu, chúng ta sẽ và không bao giờ đóng cửa đối với những người trốn chạy bom đạn và những người bị nguy hiểm nghiêm trọng, tôi muốn nhấn mạnh rằng đến điều nầy một cách đặc biệt".
Thế nhưng ông Erdogan đối diện với những chỉ trích mạnh mẽ khi cùng với Liên Âu ký kết hiệp ước, nhằm ngăn cản người tầm trú đến được Âu châu.
Ông nầy vốn là một trong những người chỉ trích mạnh mẽ nhất đối với Tổng thống Syria, ông Bashar al Assad và mốn thấy ông Assad phải được bãi chức và đó là điều cần thiết để chấm dứt cuộc chiến tại Syria.
Thổ nhỉ Kỳ hiện là nơi trú ngụ của gần 3 triệu người tỵ nạn Syria, với phí tổn khoảng 10 tỷ đô la, kể từ khi bắt đầu cuộc nội chiến Syria và nay Thổ là một trong những nơi có các trại tỵ nạn lớn nhất thế giới.
Trong khi đó, Kenya loan báo sẽ đóng cửa trại tỵ nạn, gồm phần lớn là những người Somalia mất hết nhà cửa, trong nhiều thập niên nội chiến còn tiếp diễn tại đây.
Liên hiệp quốc và các nước Tây phương chống lại việc cưỡng bách hồi hương 350 ngàn người, hiện sống trong trại Dadaab, trải dài ở vùng đông bắc nước nầy và nói rằng việc nầy sẽ vi phạm nghĩa vụ quốc tế.
Thế nhưng phó Tổng thống Kenya là ông William Ruto lên tiếng kêu gọi giúp đỡ.
"Chúng tôi hy vọng cộng đồng thế giới sẽ làm việc với Kenya trong khung khổ thỏa ước thuộc ba đảng, để nhanh chóng hồi hương người tỵ nạn bởi vì chúng tôi tin rằng, họ có thể đóng góp lớn lao tại quê nhà ở Somalia".
Ông Ruto tranh luận rằng, trại tỵ nạn đặt ra mối đe dọa về an ninh chính yếu đối với Kenya.
"Sẽ không chấp nhận có một khoảng cách, trong sự đáp ứng khẩn cấp và sẽ không có sự chấp nhận một cách thành thật về các khó khăn, nếu thiếu sự tôn trọng luật pháp quốc tế và xem xét rõ về đặc tính của các khó khăn đó". Ông John Edward thuộc hiệp hội Bác sĩ không biên giới MSF.
Ông cho rằng, vụ tàn sát tại khu mua sắm Westgate hồi năm 2013 và vụ thảm sát tại đại học Garissa hồi năm 2015, khiến hàng trăm người chết, tất cả đã được đặt kế hoạch tại trại Dadaab.
Cuộc họp Thượng đỉnh cũng có những tên tuổi nổi tiếng, tham dự trong một loạt các vấn đề.
Những nhân vật nổi tiếng hoạt động về các vấn đề nhân đạo, đã nêu ra các quan ngại và có nhiều hy vọng trong cuộc họp thượng đỉnh 2 ngày.
Tài tử đóng phim James Bond là Daniel Craig, vận động chống mìn bẫy.
"Những con số bom đạn, mìn bẫy chưa nổ chưa từng có trước đây, sẽ tiếp tục ở rải rác tại các khu vực đô thị và nông thôn, sau khi hòa bình được thương thuyết".
"Hậu quả về mặt nhân đạo rõ ràng rất đáng buồn, mỗi năm mìn bẫy giết chết từ 15 đến 20 ngàn người, hầu hết là trẻ em, phụ nữ và người cao tuổi, trong khi vô số người khác không đếm nổi bị thương nặng, thường mất hết tứ chi, mất cả thị giác hay cả hai".
"Điều nầy có nghĩa là, một chiến dịch dọn sạch mìn bẫy chuyên nghiệp là rất cần thiết".
Nữ tài tử Hollywood và là đại sứ thiện chí của Liên hiệp quốc về quỹ Dân số Liên hiệp quốc, cô Ashley Judd cỗ võ việc giành quyền cho phụ nữ.
Cô cũng nêu lên những chú ý về hiễm họa của các phụ nữ trẻ bị mang thai, trong các khu vực đầy thảm họa.
"Nguyên nhân giết chết một cô gái ở tuổi thiếu niên là mang thai và có 3 trong số 5 cái chết diễn ra trong các trung tâm khủng hoảng và giúp đỡ trong các thảm kịch".
"Là một bé gái, chính điều nầy đưa bé vào tình trạng hết sức nguy hiểm".
Đó cũng là vấn đề mà Hội Hồng thập tự và Lưỡi liềm đỏ Quốc tế nêu lên, trong nghị trình của họ.
Tiến sĩ Helen Durham là giám đốc về Luật quốc tế và Chính sách, cho Hồng thập tự Quốc tế.
Bà nói rằng, mục tiêu đặc biệt là gia tăng việc bảo vệ cho phụ nữ và các cô gái, theo luật pháp thời chiến.
"Chúng ta chứng kiến mãi những vụ bạo hành tình dục trong thời gian xảy ra các vụ xung đột võ trang".
"Đây là những vấn đề mà chúng ta phải đương đầu, phải cất tiếng nói mạnh mẽ trên toàn cầu, khi thân xác các phụ nữ có thể nói bị xử dụng như là những chiến trường, trong các khu vực giao tranh".
"Thế nhưng chúng ta cũng cần xem xét việc làm thế nào gia tăng việc bảo vệ phụ nữ bằng cách chắc chắn rằng những hạ tầng, các bệnh viện, những nhà máy lọc nước không bị tấn công".
Hồng thập tự Quốc tế cho biết, sẽ nói lên nhu cầu của các cộng đồng bị thiệt thòi vào thời điểm quan trọng, trong việc tạo nên các hành động nhân đạo trong tương lai.
Trong khi đó, hiệp hội Y sĩ Không Biên giới đã rút lui khỏi cuộc họp thượng đỉnh.
Ông John Edward thuộc hiệp hội Bác sĩ không biên giới MSF cho biết, quyết định đã được đưa ra khi rõ ràng nội dung của cuộc họp thượng đỉnh, không đề cập đến các quan ngại then chốt.
"Sẽ không chấp nhận có một khoảng cách, trong sự đáp ứng khẩn cấp và sẽ không có sự chấp nhận một cách thành thật về các khó khăn, nếu thiếu sự tôn trọng luật pháp quốc tế và xem xét rõ về đặc tính của các khó khăn đó".
"Rõ ràng sẽ không có nơi để thảo luận về chuyện đó trong cuộc họp nầy, cũng như sẽ không có cơ hội cho chúng tôi lên tiếng về một nghị trình đã được định sẵn".
MSF nói rõ thêm về việc rút lui, khi tin rằng phần lớn nội dung của cuộc họp thượng đỉnh là đầy đủ ý nghĩa, hữu ích, thích hợp và rất quan trọng.
