Phía sau những bữa tiệc nướng gia đình bình dị tại Sydney là thế giới ngầm đầy máu và nước mắt của những võ đài quyền anh tay trần tự phát. Bất chấp lệnh cấm nghiêm ngặt và nguy cơ tù tội, các võ sĩ vẫn lao vào nhau bằng nắm đấm trần trụi để tìm kiếm sự thăng hoa và bản ngã của chính mình. Liệu đây là liều thuốc cứu rỗi những cuộc đời lầm lỡ, hay chỉ là cái bẫy tàn khốc hủy hoại tương lai?
Trong một góc sân sau tĩnh lặng tại vùng ngoại ô Sydney, một chiếc nhà phao được bơm căng ngay trước căn nhà gạch đỏ. Tiếng thịt nướng xèo xèo trên bếp than hòa lẫn trong tiếng cười nói, trò chuyện của những người đàn ông, phụ nữ và trẻ em tụ họp nhân ngày Quốc khánh Úc (Australia Day). Khung cảnh ấy mang lại cảm giác ấm cúng của một buổi sum họp gia đình bình dị. Thế nhưng, sự xuất hiện của những tấm thảm cao su lót sàn nhanh chóng kéo mọi người về với thực tại khốc liệt: Họ đến đây để chứng kiến những trận đấu quyền anh tay trần (bare knuckle boxing) bất hợp pháp.
Tại đây, đam mê thử thách bản thân bằng những nắm đấm trần trụi đã hoàn toàn lấn át nỗi sợ hãi về chấn thương nghiêm trọng hay nguy cơ phải đối mặt với án tù. Nhiều võ sĩ thậm chí đã lái xe xuyên bang chỉ để bước lên thảm cao su, tham gia vào một hiệp đấu duy nhất kéo dài vỏn vẹn ba phút. Trận đấu không có tiền thưởng, không phân định thắng thua, cũng chẳng có trọng tài điều khiển, nhưng các võ sĩ vẫn sẵn sàng lao vào nhau để tự kiểm chứng giới hạn của chính mình.
Ranh giới mong manh giữa đam mê và luật pháp
Mọi thông tin về địa điểm thi đấu chỉ được rò rỉ ngay trước khi sự kiện bắt đầu. Đây là một giải đấu nội bộ, hoạt động theo hình thức chỉ dành cho những ai có thư mời và hoàn toàn không được phê duyệt bởi Cơ quan Quản lý Thể thao Đối kháng bang New South Wales (NSW Combat Sports Authority).
Bất chấp tính chất tự phát, ban tổ chức vẫn nỗ lực duy trì một trật tự riêng.
"Luật chơi về cơ bản là bạn phải tôn trọng tất cả mọi người. Nếu bạn hành xử như một kẻ gàn dở, bạn sẽ bị đuổi ra ngoài và trận đấu sẽ dừng lại," ông Randall Rayment, 39 tuổi, người tổ chức sự kiện và là cựu võ sĩ, chia sẻ.Từng là võ sĩ MMA chuyên nghiệp, đai đen jiu-jitsu và võ sĩ quyền anh với biệt danh "The Limb Reaper", ông Rayment giờ đây dành toàn bộ sự tâm huyết cho thể loại boxing tay trần. Ông giải thích rằng chính việc các cơ quan chức năng từ chối cấp phép cho bộ môn này đã đẩy nó vào thế giới ngầm. Do không được công nhận, giải đấu diễn ra thô sơ, không có tiền thưởng, không có người chiến thắng chính thức và các hạng cân cũng chỉ mang tính chất ước chừng. Ngày thi đấu được bắt đầu bằng các hiệp có găng trước khi các võ sĩ chính thức tháo găng để bước vào các trận đấu tay trần.
Dù ông Rayment khẳng định sự kiện này chỉ là một buổi "đấu tập" (sparring) chứ không phải giải đấu chính thức, đồng thời có bố trí nhân viên sơ cứu thay vì bác sĩ hay trọng tài, nhưng ranh giới giữa một buổi tập luyện và một trận chiến thực sự vẫn vô cùng mờ nhạt. Xung quanh thảm đấu, đám đông cuồng nhiệt hò reo, cổ vũ, quay phim và liên tục đẩy các võ sĩ trở lại trung tâm mỗi khi họ có xu hướng văng ra khỏi rìa thảm.
Bản năng sinh tồn và khát vọng khẳng định mình
Một trong những gương mặt nổi bật trên thảm đấu ngày hôm đó là Tui, người thường được biết đến với cái tên "Tui Knuckles". Chàng trai 20 tuổi này đã không ngần ngại lái xe suốt 9 tiếng đồng hồ từ bang Queensland đến Sydney với mục tiêu ghi danh vào thế giới của bộ môn thể thao khắc nghiệt này.
Đối với Tui, nắm đấm không đơn thuần là thể thao, mà đó là bản năng sinh tồn được tôi luyện từ những năm tháng trưởng thành đầy sóng gió tại Logan, vùng ngoại ô thành phố Brisbane. Anh mang trên mình một vết sẹo dài khoảng 2,5 cm ngay trên mắt phải – di chứng của một vụ tấn công bằng dao rọc giấy năm 14 tuổi khi những kẻ thủ ác cố tình hủy hoại khuôn mặt anh.
"Tôi đã chiến đấu gần như cả đời mình, chỉ là trên đường phố vì tôi lớn lên ở Logan... Những đứa nhóc khác luôn nghĩ mình cứng cựa, nghĩ rằng chúng muốn làm gangster chết tiệt," Tui tâm sự.Tui định nghĩa quyền anh tay trần là hình thức chiến đấu thuần khiết nhất, gần gũi nhất với một trận ẩu đả đường phố có sự đồng thuận giữa đôi bên. Khi được hỏi về mục tiêu trong trận đấu, Tui thẳng thắn bộc lộ khao khát chiến đấu mãnh liệt:
"Tôi chỉ muốn hạ gục anh ta. Tôi muốn chiến đấu cho đến khi có người không thể thi đấu tiếp hoặc người kia bị hạ đo ván. Tôi không quan tâm trận đấu kéo dài 20, 30 hay 40 phút. Tôi sẽ chiến đấu," anh khẳng định.Đứng bên rìa thảm đấu, bạn gái của Tui, người đang mang thai ở tuần thứ 36, lặng lẽ theo dõi người đàn ông của mình với tâm trạng đầy lo âu nhưng cũng không giấu nổi sự kỳ vọng vào sự nghiệp của anh. Kết thúc trận đấu đầy cam go, sau hàng loạt cú đòn nặng nề khiến mắt bắt đầu bầm tím, Tui chủ động nhấc cao tay đối thủ của mình trong một cái ôm đầy tôn trọng.
"Cảm giác thật điên rồ, giống như một sự thăng hoa cực độ. Bạn hiểu ý tôi chứ? Nó thật đẹp đẽ. Không có gì tuyệt vời hơn việc đấm trúng ai đó. Bạn nhìn thấy sự sống rời khỏi đầu họ và họ ngã xuống đất. No better feeling," Tui phấn khích mô tả về cảm xúc thăng hoa sau trận đấu.
Làn sóng ngầm lan rộng và những cảnh báo y tế
Quyền anh tay trần đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu. Tại Mỹ, giải đấu BKFC (Bare Knuckle Fighting Championship) – hiện có sự góp vốn của cựu nhà vô địch UFC Conor McGregor – đã tổ chức sự kiện được cấp phép đầu tiên vào năm 2018 và không ngừng mở rộng quy mô. Tuy nhiên, tại Úc, các cơ quan quản lý thể thao đối kháng vẫn giữ thái độ vô cùng nghiêm khắc. Ủy ban Thể thao Đối kháng bang Tây Úc đã thẳng thừng từ chối một sự kiện của BKFC vào tháng 6 năm 2025 vì không đáp ứng đủ các tiêu chuẩn an toàn. Hội đồng quyền anh chuyên nghiệp bang Victoria cũng bày tỏ mối quan ngại sâu sắc về các môn thể thao đối kháng tự phát.
Mặc dù vậy, bang Queensland – nơi thiếu một ủy ban quản lý thể thao đối kháng bao quát – đã trở thành mảnh đất màu mỡ cho bộ môn này. Giải đấu nghiệp dư World Bare Knuckle Fighting do cựu võ sĩ quyền anh chuyên nghiệp Anthony Mundine thành lập đã tổ chức sự kiện bán vé đầu tiên tại Logan vào tháng 9 năm 2025, và BKFC cũng vừa có màn ra mắt chính thức tại Townsville vào tháng 4 năm 2026.
Các võ sĩ tay trần thường lập luận rằng bộ môn này an toàn hơn quyền anh truyền thống dùng găng, vì việc không có găng bảo vệ sẽ khiến các võ sĩ không thể tung đòn với lực tối đa nếu không muốn bị gãy xương tay, từ đó giảm thiểu nguy cơ chấn thương sọ não nghiêm trọng. Thế nhưng, các chuyên gia y tế hoàn toàn bác bỏ luận điểm này.
"Các tác động tích tụ từ những cú đòn nhỏ vẫn có thể khiến não bộ chết dần theo thời gian, dẫn đến các rối loạn hành vi, hung hãn hoặc mất trí nhớ khi về già," Giáo sư Alan Pearce, một nhà thần kinh học chuyên nghiên cứu về chấn động não và bệnh lý não chấn thương mãn tính (CTE), nhấn mạnh. Y học gọi CTE là một dạng sa sút trí tuệ.Đồng quan điểm, Bác sĩ Michael Bonning, đại diện Hiệp hội Y khoa Úc (AMA), khẳng định bản chất của mọi môn thể thao đối kháng là gây tổn thương cho đối thủ, và AMA sẽ tiếp tục phản đối để giữ lệnh cấm đối với quyền anh tay trần.
Liệu pháp giảm thiểu tác hại hay cái bẫy hủy hoại tương lai?
Đối với nhiều võ sĩ ngầm, thể thao đối kháng không đơn thuần là một trò tiêu khiển bạo lực, mà là chiếc phao cứu sinh giúp họ tìm lại kỷ luật và định hướng cuộc đời. Bản thân ông Randall Rayment từng trải qua một tuổi thơ ám ảnh bởi bạo lực gia đình và từng phải ngồi tù 6 tuần năm 19 tuổi.
"Họ nói rằng họ muốn bảo vệ tôi. Vậy sự hỗ trợ phúc lợi khi tôi còn là một đứa trẻ ở đâu? Họ chưa bao giờ quan tâm đến tôi khi tôi còn nhỏ. Họ đã tạo ra con quái vật này... Bạn không thể thay đổi bản tính của con thú. Bạn chỉ có thể chế ngự nó," ông Rayment cay đắng chia sẻ.Mô hình dùng quyền anh để cảm hóa những thanh thiếu niên bất hảo cũng từng được Linh mục Dave Smith áp dụng thành công tại một trung tâm cứu trợ giới trẻ ở nội thành Sydney vào thập niên 90. Ông thừa nhận boxing có găng giúp nhiều đứa trẻ từ bỏ ma túy và tránh xa vòng lao lý. Tuy nhiên, vị linh mục này khẳng định ranh giới đỏ của ông sẽ bị vượt qua ngay khi chiếc găng đấm bốc bị tháo bỏ:
"Quyền anh là một hình thức chiến đấu nhân tạo có chủ đích. Tôi luôn nói với những đứa trẻ rằng: 'Chúng ta đang cố gắng đưa các con rời khỏi đường phố chứ không phải giúp các con chiến đấu hiệu quả hơn trên đường phố'. Càng ít luật lệ, tôi càng ít ủng hộ. Một khi các con tháo găng ra, tôi hoàn toàn không đứng về phía đó nữa," Linh mục Dave Smith khẳng định.Cuộc chiến pháp lý và quan điểm xung quanh quyền anh tay trần vẫn tiếp diễn gay gắt. Trong khi những nhà tổ chức ngầm như ông Rayment cho rằng việc tự do lựa chọn dấn thân vào nguy hiểm là quyền của mỗi võ sĩ, thì tương lai của các cựu vận động viên khi hệ lụy của chấn thương não bộ ập đến lại đáng báo động hơn nhiều.
"Tôi đã trò chuyện với rất nhiều cựu vận động viên... họ khóc và nghĩ rằng: 'Tôi đã làm gì thế này? Tại sao tôi lại làm như vậy? Lúc đó tôi không hề biết'... Điều đó hoàn toàn có thể phá hủy cả một gia đình," Giáo sư Alan Pearce đưa ra một góc nhìn đầy xót xa.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
