Từ những chiếc nón lá với họa tiết độc đáo do các em nhỏ tự tay vẽ, tiếng trống múa lân rộn ràng, những tà áo dài xinh tươi, đến màn kịch Chú Cuội đầy thu hút và đoàn rước đèn, Lễ hội Trung Thu VMA tại Sunshine mang đến một ngày hội văn hóa, nơi nhiều gia đình người Việt cùng trao lại những nét truyền thống cho thế hệ trẻ và chia sẻ văn hóa với cộng đồng rộng lớn hơn.
“Đi khắp nước Úc luôn!”
Đó là câu trả lời hồn nhiên của bé Diễm My khi được hỏi: "Con sẽ đội chiếc nón lá vừa đoạt giải trong cuộc thi vẽ đi đâu?"
Trên chiếc nón là những bông hoa, cỏ và những họa tiết do chính em vẽ. Với Diễm My, Trung Thu đơn giản là một ngày hội khiến em “rất vui”, nơi em được vẽ, được chơi và được xem múa lân.
“Tết Trung thu là tết thiếu nhi”, em nói.
Tại Lễ hội Trung Thu do Bảo tàng Người Việt Tự do Úc châu (VMA) tổ chức ở Sunshine ngày 12/9, những trải nghiệm như vậy diễn ra trong suốt buổi chiều, với nhiều hoạt động dành cho trẻ em, biểu diễn văn nghệ, múa lân, rước đèn.
Nhưng phía sau một ngày hội dành cho trẻ em là một câu chuyện rộng hơn: làm thế nào những nét văn hóa Việt tiếp tục được truyền lại cho trẻ em sinh trưởng ở Úc.
“Để con hiểu văn hóa Việt”
Chị Trang Đài đưa con đến lễ hội với một mong muốn khá giản dị: để con mình được biết Trung Thu Việt Nam là gì.
“Em muốn cho con hiểu về văn hóa Trung Thu của Việt Nam và được tham gia những hoạt động mà cộng đồng người Việt tổ chức ở Úc, như vẽ nón lá, tô tượng, vẽ mặt hay những hoạt động dành cho trẻ em”, chị chia sẻ.
Với chị, những hoạt động quen thuộc của Trung Thu cũng là cách để trẻ em sinh ra tại Úc có thêm một mối liên hệ với văn hóa Việt.
“Em muốn các con sinh ra ở Úc hiểu được Trung Thu là Tết của thiếu nhi, biết làm lồng đèn, biết múa lân, mặc áo dài và tham gia những hoạt động liên quan đến nón lá – một hình ảnh rất đẹp của người Việt ở Úc.”
Chị Linh Châu cũng đưa con đến lễ hội với mong muốn tương tự.
“Em muốn cho các con sinh ra ở Úc biết được văn hóa, phong tục của Việt Nam.”
Cậu bé Paxton mới biết đi chập chững, mặc áo dài và cầm chiếc đèn lồng trên tay, chỉ trả lời ngắn gọn "I like lion dance. I like lantern." khi được hỏi về điều gì thích nhất tại lễ hội.
Với các em nhỏ, văn hóa có thể bắt đầu từ những điều rất cụ thể: một chiếc áo dài, một chiếc lồng đèn, tiếng trống múa lân hay một buổi chiều được cùng cha mẹ tham gia lễ hội.
Trung Thu không chỉ dành cho người Việt
Một trong những điểm đáng chú ý của lễ hội năm nay là không gian văn hóa Việt cũng trở thành nơi gặp gỡ của những cộng đồng khác.
Một cư dân gốc Hàn Quốc sống tại Sunshine khi đi ngang qua công viên đã nói với SBS Tiếng Việt rằng cô biết một chút về văn hóa Việt, và cảm thấy không khí lễ hội thật vui tươi.
Bên cạnh các tiết mục mang màu sắc Việt Nam còn có những phần biểu diễn đến từ cộng đồng khác, trong đó có một tiết mục ca hát của một nhóm người Hoa.
Điều đó khiến lễ hội không chỉ là dịp để cộng đồng người Việt cùng nhau tổ chức Trung Thu, mà còn là cơ hội để văn hóa Việt được giới thiệu và chia sẻ với những người sống trong cùng cộng đồng đa văn hóa ở Melbourne.
Với chị Ngọc, việc đưa con đến những sự kiện như thế này cũng là một cách để con vừa hiểu văn hóa Việt, vừa có cơ hội trải nghiệm những nền văn hóa khác.
“Em rất vui và rất phấn khởi. Em đưa con đến đây để con được trải nghiệm và giao lưu với mọi người.”
“Em muốn giữ gìn những phong tục của Việt Nam, nhưng đồng thời cũng muốn con mình học được những điều hay của văn hóa Úc.”
Điều chị mong muốn là con có thể lớn lên ở Úc nhưng vẫn hiểu mình đến từ đâu.
“Con sống ở Úc nhưng vẫn hiểu được nguồn gốc văn hóa của mình, hiểu về Việt Nam và cũng hiểu về Úc, có thêm nhiều trải nghiệm.”
Những câu chuyện của người Việt tại Úc
Lễ hội Trung Thu năm nay cũng diễn ra trong thời điểm VMA chuẩn bị mở cửa bảo tàng tại Sunshine - nơi được kỳ vọng trở thành không gian lưu giữ và kể lại câu chuyện của người Việt tại Úc.
CEO VMA Tú Anh cho biết lễ hội là dịp để các gia đình và cộng đồng cùng gặp gỡ, nhưng cũng phù hợp với mục tiêu rộng hơn của bảo tàng.
Đây là một sự kiện tuyệt vời để gắn kết gia đình và cộng đồng; không chỉ để tôn vinh bảo tàng mà còn để tôn vinh cộng đồng, tinh thần đoàn kết, văn hóa, và thực sự kết nối lại với cội nguồn văn hóa của chúng ta ngay tại Úc.CEO VMA Tú Anh Nguyễn
Theo bà Tú Anh, VMA không chỉ muốn lưu giữ hiện vật, mà còn muốn kết nối cộng đồng với những câu chuyện về hành trình của người Việt tại Úc trong hơn 50 năm.
"Hôm nay là dịp tuyệt vời để lan tỏa những câu chuyện đó, cũng như để thế hệ người Úc và người Úc gốc Việt cùng nhau chia sẻ về lịch sử, văn hóa và gắn kết cộng đồng này."
Đối với Mitch Simons, Acting Assistant Chief Fire Officer của Fire Rescue Victoria, việc tham dự lễ hội cũng là một cách để lực lượng cứu hỏa gần gũi hơn với cộng đồng mà họ phục vụ.
“Tôi rất thích lễ hội này. Mọi người thật tuyệt vời. Tôi rất mong chờ ngày bảo tàng mở cửa để phục vụ người Việt và cộng đồng, và tôi rất tự hào khi Fire Rescue Victoria được là một phần của cộng đồng.”
Một nơi để câu chuyện Việt có mái nhà
Trong phần phát biểu tại lễ hội, Sara Connolly, Dân biểu Quốc hội Victoria nhắc đến một dấu mốc quan trọng: ngày 17/10, VMA sẽ chính thức mở cửa tại Sunshine.
Theo bà, hành trình để có được bảo tàng này bắt đầu từ hơn một thập niên trước.
“Điều này không xảy ra chỉ sau một đêm. Đây là kết quả của rất nhiều năm làm việc, bắt đầu từ khoảng năm 2014, khi chúng tôi bắt đầu nói về khả năng xây dựng một bảo tàng người Việt”
Bà cũng nhấn mạnh rằng câu chuyện của VMA không chỉ dành cho cộng đồng người Việt.
“Đây không chỉ là bảo tàng dành cho cộng đồng người Việt. Đây là một bảo tàng dành cho khu vực phía tây Melbourne và cho cả nước Úc.”
“Đây là nơi để các thế hệ hiện tại và tương lai tìm hiểu cha mẹ, ông bà, ông bà cố của họ đã đến đây như thế nào, nhiều khi với hai bàn tay trắng, và đã gây dựng cuộc sống của mình ra sao.”
Bộ trưởng Nathalie Suleyman cũng nhắc đến Sunshine như một nơi có vị trí đặc biệt trong hành trình của cộng đồng người Việt.
Theo bà, việc giữ gìn ngôn ngữ, văn hóa và bản sắc có ý nghĩa đặc biệt khi những thế hệ trẻ đang lớn lên trong một xã hội đa văn hóa.
“Điều quan trọng là chúng ta giữ được ngôn ngữ, đức tin và bản sắc của mình, đồng thời đưa mọi người lại gần nhau.”
Ông Trung Lưu, Dân biểu khu vực Western Metropolitan, cho biết đây là năm thứ ba ông tham dự và nhận thấy lễ hội ngày càng thu hút nhiều người hơn.
“Khu vực này của Sunshine trước đây không thật sự sôi động, nhưng lễ hội trong ba năm qua đã thu hút thêm nhiều người đến đây,” ông nói.
“Lễ hội mang lại niềm vui cho các em nhỏ, đồng thời là dịp để gia đình và cộng đồng cùng gặp gỡ.”
Từ Chú Cuội đến đoàn rước đèn
Khi trời dần tối, lễ hội bước vào những phần được nhiều em nhỏ mong chờ nhất.
Màn kịch Chú Cuội mang câu chuyện Trung Thu đến gần hơn với các em, trước khi tiếng nhạc rộn ràng dẫn mọi người vào đoàn rước đèn.
Mỗi em nhỏ cầm trên tay một chiếc đèn lồng được thắp sáng, đi cùng cha mẹ.
Đó là những hình ảnh từng gắn với tuổi thơ của nhiều thế hệ người Việt, và nay tiếp tục trở thành một phần tuổi thơ của những đứa trẻ sinh trưởng ở Úc.
Màn rước đèn cũng kết thúc lễ hội. Nhưng những câu chuyện về Trung Thu, về văn hóa và ký ức của người Việt vẫn được trao lại – từ thế hệ này sang thế hệ khác, và từ cộng đồng người Việt đến những người cùng sống trong một nước Úc đa văn hóa.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
