Lượng mưa kỷ lục ở vùng hẻo lánh của Úc năm nay, đã biến cảnh quan sa mạc đỏ rực thường thấy ,thành một ốc đảo xanh mướt. Cảnh tượng này thậm chí có thể nhìn thấy từ không gian. Và trong khi một số người hoan nghênh điều này, thì các nhà bảo vệ môi trường và chủ sở hữu truyền thống lại cho rằng, trong trường hợp này, màu xanh lá cây không phải là điều tốt đẹp.
Đây là âm thanh của Anna Dakin, khi bước chân lên đám cỏ buffel trên khu đất rộng 20 mẫu Anh của cô ấy, ngay bên ngoài Alice Springs.
Cô nói rằng, loài cỏ dại xâm lấn này đã "tràn ngập" cuộc sống của cô.
"Vào những lúc như thế này sau cơn mưa, khi có sự phát triển ồ ạt đột ngột, việc kiểm soát nó gần như là bất khả thi. Đúng vậy, nó gây ra sự hao tổn tinh thần rất lớn. Nó cũng gây ra sự hao tổn tài chính lớn. Nó tốn rất nhiều thời gian và gây ra căng thẳng, mà tôi không thể diễn tả được”, Anna Dakin.
Anna muốn mở một khu cắm trại cho du khách, trên khu đất của mình.
Sau những trận mưa bất thường hồi đầu năm nay, cô ấy đã phải dành 10 giờ mỗi tuần, để cắt cỏ nhằm kiểm soát cỏ buffel.
"Bản thân cỏ là một loại cây đơn canh, vì vậy nó chỉ có một loại kết cấu duy nhất, nhưng bạn cũng bắt đầu nhận thấy rằng, cây cối bị đen đi và có ít sự phát triển ở tầng giữa. Bạn không thấy những cây con nhỏ mọc lên ở những khu vực cỏ buffel, vì bản thân cỏ không phải là loài bản địa và nó tạo ra một lớp thảm dày đặc, che khuất ánh sáng cho những cây con ở phía dưới, mà chính những cây bản địa và cây cối khác, chưa tiến hóa để thích nghi”, Anna Dakin.
Cô ấy lo ngại về tác động của nó đối với du lịch, bao gồm cả các tour du lịch nghệ thuật mà cô ấy điều hành. e3
"Mọi người đến miền Trung nước Úc, vì họ bị mê hoặc bởi sa mạc. Họ bị mê hoặc bởi khả năng phục hồi của môi trường, của hành tinh chúng ta. Chúng ta được thấy những loài thực vật đã tiến hóa, để sống trong một môi trường dường như cực kỳ khắc nghiệt và không thể sinh sống. Nhưng thực tế, khi đến đây, chúng ta thấy một bức tranh thực vật tuyệt vời, không chỉ tiến hóa để tồn tại mà còn phát triển mạnh, trong điều kiện khá khắc nghiệt, và loài cỏ này đang cạnh tranh với những loài thực vật đó. Khi tôi bắt đầu nói về cỏ buffel với các nhóm, cá nhân tôi cảm thấy khá xấu hổ về việc thiếu quản lý. Các nhóm du lịch đến, họ kết nối với môi trường. Chúng tôi bắt đầu nói về loài cỏ này. Thật không may, đó là một đặc điểm rất lớn của cảnh quan. Và mọi người cảm thấy khó chịu khi nhìn thấy nó”, Anna Dakin.
Được biết Alice Springs được coi là điểm khởi nguồn của cỏ buffel, loài cỏ có nguồn gốc từ châu Phi và một số vùng của châu Á.
Hình ảnh gần đây của NASA được công bố trực tuyến cho thấy, trung tâm của Úc đã chuyển sang một diện mạo xanh tươi, sau tháng Hai ẩm ướt thứ ba trong lịch sử của Lãnh thổ Bắc Úc.
Cảnh quan khu vực này thường có màu đỏ, do quá trình oxy hóa đá giàu sắt, nổi tiếng nhờ ngọn núi Uluṟu.
Chính quyền địa phương ước tính, có tới 80% diện tích đất xung quanh Alice Springs, hiện nay là cỏ buffel.
Vấn đề này không phải là mới, nhưng các nhà hoạt động môi trường bao gồm Alex Vaughn, từ ‘Trung tâm Môi trường Vùng đất Khô cằn’ cho rằng, tình hình đang trở nên tồi tệ hơn.
"Cỏ Buffel là loài biến đổi cảnh quan. Nó đang xâm chiếm các hệ thống sông ngòi, sườn đồi, vùng đồng bằng ngập lũ, nói chung là mọi môi trường, và biến những hệ thống này thành đồng cỏ dễ gây cháy. Màu xanh không tốt. Nó giống như con chim hoàng yến trong mỏ than. Sự phát triển của cỏ Buffel xanh tươi, sẽ khô lại thành một hộp diêm, trước khi bốc cháy và tạo ra những cảnh quan đen kịt. Chúng ta đang nói về những địa điểm mang tính biểu tượng và phổ biến từ Mallee của Victoria, đến Kati Thanda-Lake Eyre, Uluṟu-Kata Tjuṯa, các thị trấn như Alice Springs và Larapinta Trail, cũng như những phần rộng lớn của Tây Úc và Queensland”, Alex Vaughn.
Với khối lượng cao của chúng, có thể tạo ra các vụ cháy rừng thường xuyên hơn, điều mà người dân bản địa rất ý thức được.
Người phụ nữ Eastern Arrernte là Camille Dobson, đã nói chuyện với SBS tại Alice Springs.
"Bạn thấy đấy, ở các cộng đồng thổ dân, thời tiết ngày càng nóng hơn, nhà ở của họ không đủ điều kiện và giờ đây, với tất cả những vấn đề mà cộng đồng đang phải đối mặt, lại thêm một lớp nữa là loài xâm lấn đang phát triển mạnh mẽ và gây ảnh hưởng lớn đến các cộng đồng thổ dân. Vài năm trước, chúng ta đã trải qua một trận cháy rừng tồi tệ ở vùng đất đó và những người mắc bệnh mãn tính, đã phải chịu đựng rất nhiều do ảnh hưởng của khói và tro bụi từ đám cháy. Họ cũng lo sợ cơ sở hạ tầng bị thiêu rụi và thực tế là một số tòa nhà đã bị hư hại do hỏa hoạn, và hai năm sau họ vẫn đang chờ đợi việc sửa chữa, chi phí rất tốn kém vì nơi họ sinh sống nằm ở vùng hẻo lánh”, Camille Dobson.
Camille cũng cho biết, nguồn thực phẩm truyền thống từ rừng, đang bị cạnh tranh gay gắt.
"Có rất nhiều loài thực vật và động vật đã trải qua điều đó, chúng dần biến mất khỏi ký ức và ngôn ngữ của chúng ta. Vì vậy nó đang có tác động rất lớn, đến ngôn ngữ và văn hóa của chúng ta”, Camille Dobson.
Đối với những người chăn thả gia súc ở những vùng đất khô cằn, cỏ dại này là một nguồn sống.
Nó được những người chăn lạc đà Afghanistan, mang đến Lãnh thổ Bắc Úc lần đầu tiên, vào cuối những năm 1800.
Sau đó, nó được trồng có chủ đích vào khoảng những năm 1950 và 1960, để ngăn chặn bụi và xói mòn.
Cỏ Buffel phát triển nhanh và có sức sống mạnh mẽ, lý tưởng để nuôi gia súc.
Romy Carey là Giám đốc điều hành của Hiệp hội Chăn nuôi gia súc Lãnh thổ Bắc Úc.
"Tôi nghĩ điều thực sự quan trọng là, chúng ta cần vượt qua việc tranh luận xem, cỏ buffel tốt hay xấu. Tôi nghĩ điều đó phụ thuộc vào quan điểm của mỗi người và điều thực sự quan trọng, đây là một loài cỏ chăn nuôi duy trì một ngành công nghiệp, hoạt động ở những vùng khá xa xôi và cực kỳ xa xôi. Nó duy trì nền kinh tế khu vực, cộng đồng khu vực và ngành chăn nuôi gia súc, và ở những khu vực không được sử dụng hoặc quản lý, nó tiềm ẩn rủi ro. Vì vậy, trong cuộc tranh luận này, tôi nghĩ điều bị bỏ qua khi vấn đề bị đơn giản hóa quá mức, là cần phải quản lý nó ở những nơi nó xâm lấn cộng đồng, hoặc nơi nó gây cản trở đến các địa điểm văn hóa hoặc linh thiêng và trong các hành lang của chúng ta, nhưng điều đó không thể gây tổn hại đến một ngành công nghiệp, duy trì nền kinh tế khu vực của chúng ta. Đối với lãnh thổ này, đây là một ngành công nghiệp đã tồn tại từ thuở ban đầu và thực sự là một động lực mạnh mẽ cho nền kinh tế của chúng ta, và tôi nghĩ đó là điều không thể bỏ qua ở đây”, Romy Carey.
Các nhà bảo vệ môi trường mong muốn, Chính phủ Liên bang liệt kê cỏ buffel là một loại cỏ dại có tầm quan trọng quốc gia, một đề nghị đang được xem xét.
Mặc dù Lãnh thổ Bắc Úc (NT) đã tuyên bố nó là cỏ dại vào năm 2024 và thiết lập kế hoạch quản lý 6 năm, giấy phép gieo hạt cỏ buffel đã được phê duyệt, cho một khu đất chăn nuôi ở vùng Alice Springs.
Alex Vaughn một lần nữa cho biết.
"Chính quyền địa phương, kiểm lâm, công viên, nhà điều hành du lịch, thành viên cộng đồng, là những người đang phải trả giá cho tác động tiêu cực đáng kể này. Và điều chúng tôi cần, là sự công nhận rằng hàng triệu, hàng triệu, hàng triệu đô la thời gian và tiền bạc của người dân, đang được chi ra để giải quyết vấn đề này và chúng tôi cần sự hỗ trợ, công nhận và phối hợp ở cấp quốc gia, để chúng tôi có thể làm điều đó hiệu quả hơn và ở những khu vực không có cỏ buffel, thì hãy loại bỏ cỏ buffel”, Alex Vaughn.
Trong khi đó Bộ trưởng Môi trường NT là Joshua Burogyne nói với SBS News rằng, ông đã nói chuyện với Bộ trưởng Môi trường Liên bang về cỏ buffel, yêu cầu thêm hỗ trợ và tiền bạc.
"Thật xấu hổ khi phải giải thích với mọi người rằng, những gì chúng ta đang làm ở Lãnh thổ Bắc Úc, thay vì có một kế hoạch phối hợp bài bản để loại bỏ loại cỏ này, ngay cả sau khi nó được tuyên bố là cỏ dại cách đây vài năm, thì thực tế là có những nhóm nhỏ tình nguyện viên đang tự tay đào bới nó. Điều đó thật xấu hổ. Thật điên rồ. Thật đau lòng cho những người đi du lịch”, Anna Dakin.
Quả là một cuộc chiến khó khăn đối với những người như Anna Dakin, người muốn chính phủ phải giải quyết vấn đề.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
