Sự hài lòng với nền dân chủ ở Úc đang tụt hậu so với các nước láng giềng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Đó là một trong các phát hiện từ báo cáo của Đại học Quốc gia Úc ANU. Mặc dù niềm tin vẫn còn cao, các nhà nghiên cứu cảnh báo dữ liệu cho thấy sự ổn định về nền dân chủ không thể được coi là điều hiển nhiên, mà cần được duy trì.
Ngày càng ít người Úc cảm thấy hài lòng với hệ thống chính trị.
Trong lịch sử, Úc luôn đứng trong số các quốc gia có niềm tin chính trị cao nhất thế giới.
Mười lăm năm trước, gần một phần tư người Úc cho biết họ rất hài lòng với hệ thống này.
Nhưng các nhà nghiên cứu của Đại học Quốc gia Úc ANU nói rằng con số này hiện nay là dưới 15%.
Đồng tác giả của nghiên cứu, Giáo sư Nicholas Biddle cho biết giáo dục và thu nhập có tương quan với mức độ tin cậy vào nền dân chủ.
"Nơi có sự khác biệt đáng kể là những người có trình độ học vấn tương đối thấp ít hài lòng hơn với nền dân chủ, hoặc những người có mức thu nhập tương đối thấp. Chúng tôi đã xem xét thu nhập của Úc và sự liên quan của nó đến thái độ dân chủ.
Báo cáo cho thấy những người chưa hoàn thành lớp 12 có mức độ tin tưởng thấp nhất vào tiến trình dân chủ với 67,5% nói rằng họ khá hài lòng hoặc rất hài lòng.
Trong khi đó, 4 trong 5 người Úc có bằng đại học cho biết họ hài lòng, nhưng sự tự tin đó lại giảm nhẹ ở những người có bằng sau đại học.
Chỉ riêng trong năm nay, niềm tin vào chính phủ đã giảm từ khoảng 51% xuống 48% trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 4, rồi lại giảm xuống chỉ còn dưới 44% vào tháng 8.
Vào tháng 9, tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nói với các phóng viên rằng các nền dân chủ phải giải quyết những thách thức đối với niềm tin của người dân.
"Ngay cả ở các nước dân chủ, thông tin sai lệch, lời nói căm thù, sự phân cực và nhiều khía cạnh khác. Chúng tôi đang thấy nền dân chủ của chúng ta có thể bị suy yếu từ bên trong.
Vì vậy đây là hai mối quan tâm chính mà chúng tôi tin rằng việc đấu tranh là vô cùng quan trọng, những người đang lạm dụng quyền lực của mình để hạn chế dân chủ, cũng như giải quyết tận gốc nguyên nhân gây mất lòng tin".
Có nhiều người nghĩ rằng sự phân bổ kinh tế không công bằng so với những người khác, nhận thức về sự bất công đã tăng nhẹ trong vài năm qua. Những nhận thức đó cũng có liên quan rất chặt chẽ với các quan điểm về dân chủ.Giáo sư Nicholas Biddle
Các yếu tố góp phần như đại dịch đã tác động đáng kể đến niềm tin, với nghiên cứu do Viện Grattan hoàn thành cho thấy những người có thu nhập thấp hơn bị ảnh hưởng không tương xứng trong đại dịch.
Giáo sư Biddle cho biết phản ứng của chính phủ đối với đại dịch đã khiến niềm tin suy giảm.
"Covid-19 là một trong những cú sốc lớn nhất mà chúng tôi từng trải qua. Cách chính phủ ứng phó với những cú sốc đó chắc chắn giải thích một số khác biệt.
Chúng ta có thể thấy điều đó khi nhìn lại thời gian ở Úc, ngay từ đầu đại dịch khi tỷ lệ lây nhiễm còn thấp. Hầu hết các biện pháp y tế công cộng được cho là có hiệu quả thì niềm tin vào chính phủ khá cao.
Việc triển khai vắc xin và phản ứng chính sách đối với COVID-19, ngay khi có bằng chứng cho thấy chính phủ đã xử lý không tốt vấn đề đó, thì niềm tin đó sẽ cạn kiệt."
Sự suy giảm này khiến Úc đứng sau các nước láng giềng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, hiện xếp thứ tư sau Việt Nam, Campuchia và Đài Loan.
Các nhà nghiên cứu cho biết công dân Úc sinh ra ở nước ngoài có mức độ hài lòng cao hơn so với những người sinh ra ở Úc.
Mặc dù Giáo sư Biddle cho biết dữ liệu này cảnh báo rằng quốc gia phải tránh sự tự mãn, ông cũng cho biết mức độ hài lòng vẫn ổn định ở mức hợp lý và sự ủng hộ đối với các hệ thống phi dân chủ cũng đang giảm xuống.
"Vì vậy, so với các nước trong khu vực, người Úc ít nghĩ rằng chúng ta nên loại bỏ quốc hội, họ không nghĩ chỉ nên có một đảng chính trị, không cho rằng quân đội nên cai trị và không nên loại bỏ các cuộc bầu cử.
Theo thời gian, người Úc dường như ít ủng hộ các quan điểm phản dân chủ hơn. Nên đó là một câu chuyện tích cực."
Những phát hiện của nghiên cứu này được lấy từ Nghiên cứu Bầu cử Úc của ANU, Khảo sát Phong vũ Châu Á và ANUPoll, một loạt ba cuộc thăm dò do ANU thực hiện hàng năm.
