Năm nay Úc đi ngược lại xu hướng bệnh dịch mùa đông thường kéo dài nhiều năm. Mặc dù vậy, các chuyên gia cho rằng một sự thay đổi lớn về thành phần của virus vẫn có thể gây ra một làn sóng dịch bệnh lớn hơn.
Theo một phúc trình gần đây, Úc dường như đã tránh được sự gia tăng đột biến các ca COVID-19 vào mùa đông, như những năm trước.
Số ca COVID-19 giảm 56% so với năm ngoái, mặc dù số ca nhiễm bắt đầu tăng trở lại trong hai tuần qua.
Trong khi đó các chuyên gia chỉ ra, khả năng miễn dịch của cộng đồng và virus ổn định hơn.
Được biết dữ liệu giám sát của liên bang cho thấy, 64.357 ca COVID-19 đã được báo cáo cho đến nay trong năm nay, ít hơn 56% so với 146.232 ca, được ghi nhận trong cùng kỳ năm 2025.
Những con số mới nhất vẽ nên một bức tranh bất thường về tình hình COVID-19 ở Úc, với số ca nhiễm vẫn thấp hơn nhiều so với năm ngoái, ngay cả khi số ca bắt đầu tăng lên trong cộng đồng.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Úc (CDC) cho biết, trong phúc trình giám sát đường hô hấp mới nhất.
"Trái ngược với những năm trước, dữ liệu quốc gia từ năm 2026 đến nay, vẫn chưa cho thấy đỉnh dịch mùa đông rõ rệt”, CDC.
Các chuyên gia cho rằng, sự thay đổi hành vi của virus và khả năng miễn dịch của cộng đồng là những lời giải thích khả thi.
Câu hỏi đặt ra là ‘Làn sóng dịch cúm mùa đông’ đã đi đâu?
Giáo sư Catherine Bennett, giám đốc khoa dịch tễ học tại Đại học Deakin cho biết, việc không có đỉnh dịch mùa đông rõ rệt, là rất quan trọng.
Bà cho biết kinh nghiệm của Úc phản ánh một cộng đồng, đã dần dần phát triển khả năng miễn dịch cao hơn đối với virus, thông qua các lần nhiễm bệnh trước đó và tiêm chủng.
"Khi bạn có các biến thể virus lưu hành trong một thời gian dài hơn, nhiều người đã được tăng cường khả năng miễn dịch tự nhiên chống lại biến thể đó, và điều đó giúp giữ tỷ lệ nhiễm bệnh ở mức thấp”, Catherine Bennett.
Bà cho biết, việc có ít thay đổi lớn hơn trong các biến thể virus lưu hành, so với giai đoạn đầu của đại dịch, có thể giúp khả năng miễn dịch hiện có của người dân, và cung cấp sự bảo vệ tốt hơn chống lại nhiễm trùng nghiêm trọng.
Thay vì một biến thể khác biệt đáng kể xuất hiện vài tháng một lần ở Úc, cùng một biến thể chiếm ưu thế vẫn tiếp tục lưu hành, cho phép khả năng miễn dịch trong cộng đồng luôn được "chuẩn bị sẵn".
Thế nhưng liệu các mô hình COVID-19 đã thay đổi hay không ?
Giáo sư dịch tễ học Adrian Esterman nói với SBS News rằng, mô hình bùng phát COVID-19 đã thay đổi đáng kể, trong vài năm qua.
"Chúng ta thực sự không còn thấy các đợt dịch nữa, hoặc nếu có thì chúng rất nhỏ”, Adrian Esterman .
Ông cho biết sự gia tăng nhỏ về số ca mắc hiện nay, có xu hướng trùng khớp với sự xuất hiện của một biến thể có khả năng lây truyền, hoặc né tránh miễn dịch hiện có tốt hơn.
Các chuyên gia cho biết, một sự thay đổi lớn về mặt di truyền của virus, vẫn có thể gây ra một đợt dịch lớn hơn, nhưng cho biết hiện tại có rất ít bằng chứng về điều đó đang xảy ra.
"Trừ khi có một sự thay đổi di truyền lớn trong virus, đó là điều duy nhất có thể làm gián đoạn mọi thứ và gây ra một đợt dịch khác”, Adrian Esterman.
Thực tế là số ca nhiễm được phát hiện ít hơn.
Sự sụt giảm mạnh về số ca được báo cáo, đặt ra câu hỏi liệu có ít người Úc mắc COVID-19 hơn, hay là số ca nhiễm được phát hiện ít hơn.
Được biết Số ca COVID-19 được báo cáo, chỉ là một tỷ lệ trong tổng số ca nhiễm, có nghĩa là dữ liệu giám sát không thể ghi nhận được, tất cả những người nhiễm virus.
Nhưng bà Bennett cho rằng, việc thiếu đỉnh dịch vào mùa đông, nhìn chung phù hợp với những gì đang được thấy trong các thước đo khác, về mức độ nghiêm trọng của COVID-19.
Bà chỉ ra dữ liệu nhập viện cho thấy, COVID-19 hiện gây ra bệnh nhẹ hơn, ở những người trẻ và khỏe mạnh, so với giai đoạn đầu của đại dịch.
Đồng thời bà cảnh báo rằng, vẫn còn những khoảng trống quan trọng trong hiểu biết của Úc về virus, đặc biệt là liên quan đến hậu quả lâu dài của việc nhiễm bệnh.
Một câu hỏi khác đặt ra là ‘Tại sao khả năng miễn dịch, có thể tạo ra sự khác biệt’?
Bà Bennett cho biết, việc tiếp xúc nhiều lần với COVID-19 hiện nay, có thể mang lại cho nhiều người khả năng bảo vệ chống lại bệnh nặng, mà không nhất thiết ngăn họ bị nhiễm bệnh.
Do đó, mọi người có thể bị nhiễm bệnh rất nhẹ, mà không bao giờ được phát hiện, hoặc chống lại nhiễm trùng mà không bị đau yếu rõ rệt.
Cả bà Bennett và ông Esterman nói với SBS News rằng, nếu các biến thể tương tự tiếp tục lưu hành, những người đã từng tiếp xúc với chúng trước đây, có thể có đủ khả năng miễn dịch, để ngăn ngừa nhiễm trùng gây ra sự gia tăng lớn các ca bệnh, mà Úc đã chứng kiến trong những mùa đông trước đây.
Bà Bennett nói.
"Nó giống như việc giữ cho mức độ miễn dịch của chúng ta, luôn ở trạng thái sẵn sàng một cách tự nhiên”, Catherine Bennett.
Tuy nhiên bà cho biết ,khả năng bảo vệ đó không được phân bổ đồng đều.
Những người lớn tuổi và những người có hệ miễn dịch suy yếu, có thể không phát triển được phản ứng miễn dịch mạnh mẽ như trước đây, đó là lý do tại sao việc tiêm phòng vẫn rất quan trọng đối với các nhóm này.
Vậy thì điều gì sẽ xảy ra khi chúng ta bước vào mùa xuân?
Theo báo cáo giám sát liên bang mới nhất, từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Úc, số ca mắc COVID-19 đã bắt đầu tăng trở lại, trong hai tuần qua.
Thế nhưng cả hai chuyên gia đều không tin rằng, sự gia tăng này báo hiệu sự bắt đầu, của một làn sóng lớn khác.
Bà Bennett cho biết cần phải theo dõi sự gia tăng này, đặc biệt là để tìm bằng chứng về một biến thể mới đang lan rộng.
Bà nói rằng một biến thể mới, có khả năng gây ra sự bùng phát vào mùa hè, nhưng hiện tại không có xu hướng rõ rệt nào, cho thấy điều đó đang xảy ra.
Tương tự, ông Esterman dự đoán, virus sẽ tiếp tục gây ra sự gia tăng tương đối nhỏ về số ca mắc bệnh, thay vì những đợt bùng phát lớn và rõ rệt, như đã thấy trước đó trong đại dịch.
Thế nhưng liệu điều này, có thể trở thành trạng thái bình thường mới hay không?
Sự kiện không có đỉnh dịch vào mùa đông, không có nghĩa là COVID-19 đã biến mất, hoặc những mùa đông trong tương lai, nhất thiết sẽ giống như vậy.
Cả hai chuyên gia đều cho rằng, mặc dù kinh nghiệm của Úc năm 2026, có thể đại diện cho một sự thay đổi quan trọn,g trong cách thức hoạt động của COVID-19 như một loại virus đường hô hấp đặc hữu, nhưng một sự thay đổi đáng kể trong virus, có thể làm thay đổi mô hình hiện tại.
Bà Bennett cho biết, sự kết hợp giữa việc giảm lây truyền, miễn dịch cộng đồng và một loại virus ổn định hơn, đã đặt Úc vào vị thế mạnh mẽ hơn nhiều, so với những năm đầu của đại dịch.
"Đây là điều rất bất thường, nhưng là một dấu hiệu quan trọng cho thấy, khả năng miễn dịch ở cấp độ cộng đồng của chúng ta, vẫn đang phát triển và trưởng thành, giúp chúng ta có vị thế tốt hơn nhiều, để đối phó với một căn bệnh đặc hữu như COVID-19”, Catherine Bennett.
Và nếu xu hướng hiện tại tiếp tục trong những tháng ấm áp hơn, bà cho biết Úc có thể bước vào giai đoạn 12 tháng yên tĩnh nhất về lây nhiễm COVID-19, trong nhiều năm qua.
"Nếu chúng ta có thể vượt qua mùa hè mà không có làn sóng nào khác, thì đó sẽ là 12 tháng tốt nhất mà chúng ta có được, trong một thời gian dài với COVID-19", Catherine Bennett.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
