Các nhà nghiên cứu cho biết, chỉ số BMI ‘bình thường’ không nhất thiết cho thấy nguy cơ sức khỏe thấp, đặc biệt khi đi kèm với vòng eo lớn hơn. Nghiên cứu còn cho thấy chỉ số sức khỏe phổ biến, có thể gây hiểu lầm đối với người cao tuổi. Thay vì chỉ sử dụng BMI, họ đề xuất xem xét vòng eo, khối lượng cơ bắp, thành phần cơ thể và sức khỏe tổng thể của một người.
Chỉ số khối cơ thể hay Body Mass Index viết tắt là BMI của một người, có thể không phản ánh đầy đủ nguy cơ tử vong ở tuổi già, với nghiên cứu mới cho thấy vòng eo có thể xác định các nguy cơ, mà chỉ số BMI bình thường bỏ sót.
Nghiên cứu trên 6.905 người trưởng thành ở Hoa Kỳ, từ 65 tuổi trở lên cho thấy, thừa cân có liên quan đến nguy cơ tử vong thấp hơn so với có BMI bình thường, đặc biệt là ở nam giới.
Thế nhưng vòng eo lớn hơn, lại liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn, ở cả nam và nữ.
Các nhà nghiên cứu cho biết, phát hiện này không có nghĩa là béo phì có tác dụng bảo vệ.
Thay vào đó, chúng làm nổi bật những hạn chế của việc sử dụng BMI, như là chỉ số duy nhất về sức khỏe của một người.
BMI hay chỉ số khối cơ thể, là một thước đo được tính toán từ chiều cao và cân nặng của một người.
Nó thường được sử dụng để phân loại người thiếu cân, cân nặng bình thường, thừa cân hoặc béo phì, nhưng nó không phân biệt giữa cơ và mỡ.
Đồng tác giả, Tiến sĩ Bryan Blissmer từ Đại học Rhode Island cho biết.
"BMI và chu vi vòng eo cung cấp thông tin bổ sung về nguy cơ sức khỏe ở người lớn tuổi. Kết quả nghiên cứu của chúng tôi cho thấy rằng, việc xem xét cả hai chỉ số này cùng nhau, thay vì chỉ dựa vào BMI, có thể cải thiện việc đánh giá nguy cơ tử vong và hỗ trợ việc đưa ra quyết định lâm sàng sáng suốt hơn", Bryan Blissmer.
Thế nhưng cuộc nghiên cứu đã xem xét những gì?
Trong cuộc nghiên cứu nói trên, BMI dưới 18,5 được coi là thiếu cân, từ 18,5 đến 24,9 được coi là cân nặng bình thường, từ 25 đến 29,9 được coi là thừa cân và từ 30 trở lên được coi là béo phì.
Béo phì được chia thành ba loại: Loại I, BMI từ 30 đến 34,9; Loại II, từ 35 đến 39,9; và Loại III, từ 40 trở lên.
Tuy nhiên, để phục vụ cho phân tích của mình, các nhà nghiên cứu đã kết hợp Nhóm I và Nhóm II, thành một nhóm duy nhất.
Các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu trong 14 năm, từ Nghiên cứu Xu hướng Sức khỏe và Lão hóa Quốc gia Hoa Kỳ, theo dõi 6.905 người, từ năm 2011 đến năm 2024.
Họ đã sử dụng một thước đo thống kê, gọi là ‘tỷ lệ rủi ro’ để so sánh khả năng tử vong xảy ra, trong suốt thời gian theo dõi giữa các nhóm khác nhau.
Tỷ lệ rủi ro bằng 1 cho thấy, không có sự khác biệt so với nhóm so sánh.
Giá trị dưới 1 cho thấy nguy cơ tử vong thấp hơn, trong khi giá trị trên 1 cho thấy nguy cơ cao hơn.
Ví dụ, tỷ lệ rủi ro là 0,5 thể hiện, nguy cơ tử vong bằng khoảng một nửa so với nhóm so sánh, trong khi tỷ lệ 2 thể hiện nguy cơ gấp đôi.
Thế nhưng kết quả đối với nam giới và nữ giới như thế nào?
Nghiên cứu đã tìm thấy những khác biệt quan trọng, giữa nam giới và nữ giới, đặc biệt là trong mối quan hệ giữa chỉ số BMI và tỷ lệ tử vong.
Ở nam giới, thừa cân có liên quan đến nguy cơ tử vong thấp hơn 46% so với người có chỉ số BMI bình thường. Nam giới béo phì độ I hoặc II, cũng có nguy cơ tử vong thấp hơn ở mức thấp hơn 51%, so với nam giới có chỉ số BMI bình thường.
Thế nhưng mô hình này yếu hơn ở phụ nữ. Phụ nữ thừa cân có nguy cơ tử vong thấp hơn 27%, so với phụ nữ có chỉ số BMI bình thường. Nguy cơ thấp hơn được quan sát thấy ở phụ nữ béo phì độ I hoặc II không có ý nghĩa thống kê, cho thấy nó có thể là do ngẫu nhiên.
Trong khi đó vòng eo cho thấy một mô hình nhất quán hơn nhiều.
Vòng eo trên 102 cm đối với nam giới, hoặc 89 cm đối với phụ nữ có liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn 24% ở cả hai giới, và độc lập với chỉ số BMI.
Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng, chỉ số BMI bình thường có thể che giấu nguy cơ cao hơn.
Nam giới có chỉ số BMI bình thường nhưng vòng eo lớn, có nguy cơ tử vong cao hơn 33%, trong khi phụ nữ có nguy cơ cao hơn 23%.
Thiếu cân cũng liên quan đến nguy cơ tử vong cao gấp gần hai lần, ở cả nam và nữ.
Nhìn chung, mối liên hệ giữa chỉ số BMI cao hơn và tỷ lệ tử vong thấp hơn mạnh hơn ở nam giới, trong khi mối quan hệ giữa chu vi vòng eo lớn hơn và tỷ lệ tử vong cao hơn, là tương tự ở cả hai giới.
Hiểu biết về 'nghịch lý béo phì' -
Phó giáo sư David Scott, từ Viện Hoạt động Thể chất của Đại học Deakin cho biết, việc chỉ đo lường sức khỏe bằng BMI tạo ra một "nghịch lý béo phì".
"Nó chứng minh 'nghịch lý béo phì', khi phát hiện ra rằng, ở người lớn tuổi và một số nhóm dân số mắc các bệnh mãn tính, chỉ số khối cơ thể cao hơn, ngay cả trong phạm vi thừa cân hoặc béo phì, có thể bảo vệ chống lại tử vong", David Scott.
BMI không thể phân biệt giữa cơ và mỡ, cũng như không thể cho thấy mỡ được lưu trữ ở đâu.
"Vì BMI không phân biệt giữa mỡ và khối lượng cơ nạc, 'nghịch lý béo phì' có thể được giải thích bởi thực tế là, một số người được phân loại là thừa cân hoặc béo phì có lượng cơ nạc cao và lượng mỡ tương đối thấp, trong khi những người khác có vẻ như có cân nặng khỏe mạnh, thực tế lại có tỷ lệ mỡ cơ thể cao”, David Scott.
Truy cập sbs.com.au/vietnamese để cập nhật tin tức, các câu chuyện cộng đồng, và podcast mới nhất.
Nghe SBS Tiếng Việt mọi lúc trên ứng dụng SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play.
Theo dõi SBS Vietnamese trên Facebook, Instagram và YouTube để khám phá thêm.
