Giữa không gian yên bình và có phần hoang sơ của Hobart, thủ phủ bang Tasmania (Úc), một câu chuyện về bản lĩnh và trí tuệ Việt đang âm thầm viết nên những chương mới cho ngành năng lượng tái tạo. Không chọn những đô thị sầm uất như Sydney hay Melbourne để bắt đầu, TPS Energy – một doanh nghiệp do người Việt sáng lập – đã chọn hòn đảo cực nam của nước Úc làm "đại bản doanh" để hiện thực hóa những tham vọng tầm cỡ quốc tế.
Từ nhân duyên với hòn đảo nhỏ đến hoài bão lớn
Tasmania thường được ví như "Phú Quốc của Việt Nam" bởi sự biệt lập và vẻ đẹp thiên nhiên thuần khiết. Đối với nhiều người, đây là nơi nghỉ dưỡng lý tưởng nhưng lại là thị trường đầy thách thức để khởi nghiệp công nghệ cao. Tuy nhiên, với anh Luân – Quản lý dự án (Project Manager) tại TPS Energy – và cộng sự, quyết định gắn bó với nơi này xuất phát từ một chữ "duyên" sâu nặng.
Đến Hobart từ ngày đầu năm 2008, anh Luân đã trải qua quãng đời sinh viên và trưởng thành tại Đại học Tasmania. Sau nhiều năm học tập và làm việc qua các quốc gia như Anh và Việt Nam, anh vẫn chọn quay lại Hobart. "Khi mình đã sinh sống và học tập ở đây, mình dần yêu mến và coi nó như quê hương thứ hai. Chúng tôi mong muốn đóng góp ngược lại cho sự phát triển của Tasmania," anh Luân chia sẻ.
TPS Energy không đơn thuần là một công ty khởi nghiệp non trẻ. Đứng sau nó là đội ngũ chuyên gia dày dạn kinh nghiệm: anh Tiến – người sáng lập – từng có nhiều năm công tác tại TasNetwork (công ty truyền tải điện của bang) và kinh nghiệm phát triển điện gió tại Việt Nam; cùng với anh Luân, người từng làm việc cho các tổ chức tư vấn năng lượng tái tạo quốc tế lớn. Sự kết hợp giữa am hiểu địa phương và chuyên môn toàn cầu đã tạo nên bệ phóng vững chắc cho doanh nghiệp Việt này.
Công nghệ thông minh và tư duy khác biệt
Trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, nhiều đơn vị chỉ dừng lại ở việc lắp đặt các tấm pin mặt trời hay tuabin gió rồi bán điện lên lưới. TPS Energy chọn một lối đi khó hơn nhưng bền vững hơn: tối ưu hóa giá trị cộng thêm thông qua công nghệ.
Thay vì phát điện dựa trên "tính sẵn có" của thiên nhiên (có nắng thì phát điện mặt trời, có gió thì phát điện gió), TPS Energy tập trung vào việc phát điện dựa trên "nhu cầu". Công ty triển khai các hệ thống quản lý năng lượng thông minh (EMS) và hệ thống điều khiển SCADA để phân tích dữ liệu phụ tải và dự báo thời tiết. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa vận hành mà còn hỗ trợ ổn định điện áp và tần số cho lưới điện bang Tasmania, nâng cao độ tin cậy của hệ thống năng lượng khu vực.
Hiện tại, đơn vị đang triển khai chuỗi dự án quy mô vừa tại Piper River, Denison và Wesley Vale. Tầm nhìn xa hơn của họ là các nhà máy điện hỗn hợp (Hybrid Power Plant) – sự kết hợp hoàn hảo giữa điện gió, điện mặt trời và hệ thống pin lưu trữ khổng lồ.
Trách nhiệm xã hội và cầu nối tri thức
Một điểm sáng trong hoạt động của TPS Energy chính là mối quan hệ khắng khít với giới học thuật. Với vai trò là "Industrial Lead" (Dẫn dắt công nghiệp), công ty phối hợp chặt chẽ với Đại học Tasmania cùng nhiều đại học danh tiếng khác như New South Wales, Wollongong hay RMIT trong các dự án nghiên cứu trọng điểm.
Điển hình là dự án nghiên cứu về công nghệ "Grid Following" và "Grid Forming" nhằm cải thiện hiệu suất của bộ biến điện (inverter). Đây là mắt xích quan trọng để lưới điện có thể tiếp nhận nhiều năng lượng tái tạo hơn mà không gây bất ổn. Khi thử nghiệm thành công tại Tasmania, công nghệ này hoàn toàn có thể áp dụng rộng rãi cho toàn bộ mạng lưới điện quốc gia Úc (Mainland).
Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn duy trì các quỹ học bổng cho nghiên cứu sinh và giải thưởng cho sinh viên năm cuối, tạo điều kiện cho thế hệ trẻ – đặc biệt là du học sinh Việt Nam – có cơ hội cọ xát với môi trường thực tế.
Tầm nhìn về trung tâm dữ liệu xanh
Tận dụng lợi thế về khí hậu mát mẻ và nguồn năng lượng sạch dồi dào của Tasmania, TPS Energy đang tham gia hỗ trợ các đối tác nghiên cứu phát triển các trung tâm dữ liệu (Data Center). Trong kỷ nguyên AI, các trung tâm dữ liệu đòi hỏi nguồn năng lượng khổng lồ và chi phí làm mát cực lớn.
Tại các thành phố lớn, nhiệt độ mùa hè cao khiến chi phí vận hành trung tâm dữ liệu tăng vọt. Ngược lại, nền nhiệt thấp tại Tasmania là một ưu thế tự nhiên tuyệt vời. Việc đặt các trung tâm dữ liệu dự phòng (backup) tại đây không chỉ giảm thiểu rủi ro cho hệ thống lưới điện lục địa mà còn tận dụng tối đa nguồn năng lượng tái tạo tại chỗ, biến Tasmania thành một "ốc đảo số" xanh và bền vững.
Tinh thần Việt giữa lòng Hobart
Dù đã trở thành những chuyên gia, nhà quản lý bận rộn với các dự án hàng triệu đô la, những người Việt tại TPS Energy vẫn giữ nguyên sự giản dị và lòng hướng về cội nguồn. Nhắc về những ngày đầu năm 2008, khi cộng đồng người Việt tại Tasmania chỉ vỏn vẹn khoảng 100 người, anh Luân không khỏi bồi hồi về những cơn "thèm phở" đến mức nằm chiêm bao.
"Không quan trọng mình ở đâu, mà quan trọng mình là cái gì và đóng góp được gì cho xã hội," đó là triết lý sống giúp anh và các cộng sự vượt qua những khó khăn nơi đất khách. Giờ đây, khi Hobart đã phát triển hơn, cộng đồng người Việt đông đảo hơn, tinh thần ấy vẫn được tiếp nối.
Trong những ngày giáp Tết Nguyên Đán 2026, giữa không khí mát mẻ của miền nam bán cầu, những người con xa xứ vẫn tìm cách lưu giữ hương vị quê nhà. Dù là thịt kho trứng gà thay cho trứng vịt, hay những món quà quê được chia sẻ qua mạng xã hội, cái Tết của họ vẫn trọn vẹn tình đồng hương.
Câu chuyện của TPS Energy tại Tasmania là minh chứng rõ nét cho thấy: Không có địa bàn nào là quá nhỏ cho những ý tưởng lớn, và không có thách thức công nghệ nào là quá khó đối với những người Việt có đủ tâm, đủ tầm và ý chí tự lực tự cường. Từ hòn đảo nhỏ này, những dòng năng lượng xanh mang trí tuệ Việt đang sẵn sàng hòa vào mạng lưới điện toàn cầu.
READ MORE
Gặp gỡ người Việt ở Úc
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
