Việc cắt giảm ngân sách cho ‘Chương trình Bảo hiểm Khuyết tật Quốc gia’ là nguồn tiết kiệm lớn nhất, trong ngân sách liên bang, khiến nhiều người trong cộng đồng người khuyết tật tức giận và lo lắng về tương lai. Chi tiết về việc người tham gia nào, sẽ mất đi sự hỗ trợ và liệu chính quyền các tiểu bang, có bù đắp những thiếu hụt đó hay không, vẫn đang được thảo luận.
Ngân sách liên bang luôn có những người gọi là được và mất, nhiều người trong cộng đồng người khuyết tật, cảm thấy mình thuộc nhóm thua cuộc trong năm nay.
"Tôi sẽ tự hào đệ trình bản kiến nghị này lên Thượng viện, thay mặt cho 13.000 người đã ký tên. Tất cả chúng ta trong cộng đồng người khuyết tật, đều đoàn kết chống lại những cắt giảm tàn bạo của Đảng Lao động, đối với Chương trình Bảo hiểm Khuyết tật Quốc gia (NDIS), khoảng 37 tỷ đô la”, Jordan Steele-John.
Thượng nghị sĩ Đảng Xanh, Jordan Steele-John là người chỉ trích mạnh mẽ việc cắt giảm Chương trình Bảo hiểm Khuyết tật Quốc gia, vốn là nguồn tiết kiệm lớn nhất trong ngân sách.
Trong khi đó Tổng Trưởng Y tế Mark Butler cho biết, khoảng 160.000 người sẽ bị loại khỏi chương trình trước năm 2030, khi các quy định về điều kiện tham gia chặt chẽ hơn được áp dụng.
"Chúng tôi biết rằng, đối với rất nhiều người khuyết tật và gia đình của họ trong cộng đồng, NDIS là sự khác biệt giữa việc có thể thức dậy vào buổi sáng và có thể tắm rửa vài lần một tuần, có thể ra ngoài trời nắng, kiếm được việc làm, kết nối với bạn bè. Tất cả các dịch vụ và hỗ trợ này, đã bị đảng Lao động đưa vào danh sách cắt giảm và bị cắt giảm một cách tàn bạo, trong bản ngân sách này”, Mark Butler.
Việc ai sẽ bị loại khỏi chương trình, vẫn đang được xem xét và phạm vi cắt giảm ngân sách không gây bất ngờ.
Thế nhưng Quyền Giám đốc điều hành của Tổ chức Người khuyết tật Úc là Megan Spindler-Smith, cho biết, điều đó không làm giảm bớt sự tức giận và lo lắng, mà cộng đồng của bà đang cảm thấy.
"Chúng tôi vô cùng đau lòng, trước những gì đã xảy ra chỉ sau một đêm. Chúng tôi nghe nói rằng, chính phủ về căn bản đang tìm cách tiết kiệm, bằng cách hy sinh quyền lợi của người khuyết tật”, Megan Spindler-Smith.
Trước khi công bố ngân sách, chính phủ rất muốn nhấn mạnh mức tăng trưởng chi tiêu mạnh mẽ, trong chương trình này.
Chương trình NDIS sẽ tiêu tốn khoảng 50 tỷ đô la trong năm nay, và dự kiến sẽ đạt mức chi phí hàng năm là 70 tỷ đô la, vào năm 2030.
Theo những thay đổi sắp tới, chính phủ dự kiến chi tiêu sẽ tăng chậm hơn - lên 55 tỷ đô la vào năm 2030 - với mục tiêu bảo đảm tính bền vững và sự chấp thuận của xã hội.
Nhưng câu hỏi về việc, ai sẽ bị chuyển hướng, vẫn chưa được trả lời.
"Chúng tôi sẽ làm việc với những người khuyết tật về vấn đề đó. Chúng tôi sẽ phải có một nhóm tư vấn kỹ thuật, để xem xét tiến trình chuyển đổi, từ một hệ thống cung cấp cho người dân quyền tham gia NDIS dựa trên chẩn đoán - để họ có thể được chẩn đoán, tìm bác sĩ, trả hàng ngàn đô la để có được chẩn đoán đó - sang hệ thống mà ban đầu được dự định, đó là đánh giá khả năng chức năng của một người”, Mark Butler.
Rất có thể những người mắc chứng tự kỷ, sẽ nằm trong số những người bị ảnh hưởng.
Như đã hứa, ngân sách bao gồm 2 tỷ đô la cho chương trình ‘Thriving Kids’, một chương trình dành cho trẻ em mắc chứng tự kỷ hoặc chậm phát triển, từ nhẹ đến trung bình.
Các tiểu bang dự kiến sẽ đóng góp tương đương với nguồn tài trợ của liên bang, và đóng vai trò lớn hơn trong việc cung cấp các hỗ trợ căn bản cho trẻ em, không đáp ứng các tiêu chí nghiêm ngặt hơn, khi tham gia NDIS.
Tuy nhiên một số lãnh đạo tiểu bang nói rằng, họ không thể cung cấp các hỗ trợ tương đương, khi người tham gia bắt đầu bị chuyển ra khỏi NDIS.
Mark Peach từ tổ chức ‘Every Australian Counts’ cho biết, việc cắt giảm ngân sách đã ảnh hưởng sâu sắc đến cộng đồng người khuyết tật.
"Không chỉ trong tương lai, mà cho đến tận ngày hôm nay, những thay đổi này đã và đang vang vọng trong cộng đồng của chúng ta. Tại ‘Every Australian Counts’, chúng tôi nhận được thư từ khắp đất nước, chia sẻ những câu chuyện về các kế hoạch bị cắt giảm, cuộc sống sụp đổ, và không may thay trong một số trường hợp, đã có người thiệt mạng”, Mark Peach.
Chính phủ dự kiến sẽ ban hành luật về vấn đề này, trong những tháng tới.
"Có quá nhiều điều chưa biết, đang tạo ra nỗi sợ hãi trong cộng đồng của chúng ta, chúng ta cần thừa nhận điều đó và bắt đầu hợp tác một cách xây dựng, trong đó chính phủ cần tham gia đối thoại với cộng đồng người khuyết tật, ngừng cắt giảm ngân sách, ngừng các khoản chi tiêu không cần thiết và nỗ lực để thực sự sửa chữa hệ thống, điều này sẽ giúp giảm chi phí trong dài hạn”, Mark Peach.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
