Một cuộc khảo sát mới tại Úc cho thấy đa số người dân cho rằng đó là giới hạn của sự trưởng thành. Thế nhưng, giữa lúc giá thuê nhà liên tục tăng cao và thị trường nhà cho thuê ngày càng khan hiếm, nhiều người trẻ nói rằng họ không còn sự chọn lựa nào khác. Theo các chuyên gia, việc sống chung với cha mẹ lâu hơn không còn là chuyện cá nhân, mà đang phản ánh những khó khăn kinh tế mà cả một thế hệ người Úc đang phải đối diện.
Đến bao nhiêu tuổi thì một người nên rời nhà cha mẹ để bắt đầu cuộc sống tự lập?
Đó là câu hỏi được trang so sánh tài chính Finder đặt ra với hơn một ngàn người Úc. Kết quả cho thấy con số trung bình được chọn là 31 tuổi.
Điều đáng chú ý là chính giới trẻ thuộc Thế hệ Z (1997–2012) lại có quan điểm khá khắt khe khi cho rằng 30 tuổi đã là quá muộn. Thế hệ "Bùng nổ trẻ em" - Baby Boomers (1946–1964) cũng có cùng góc nhìn, trong khi Thế hệ X (1965–1980) và Millennials hay Thế hệ Y (1981–1996) tỏ ra cởi mở hơn đôi chút khi chọn mốc 32 tuổi. Bên cạnh đó, các bậc cha mẹ đang nuôi con dưới 18 tuổi cũng mong muốn con cái ra riêng sớm hơn so với những người chưa có con.
Tuy nhiên, bà Sarah Megginson, chuyên gia tài chính của Finder, nhận định những con số ấy chưa phản ánh đúng thực tế phũ phàng:
"Chúng tôi biết người thuê nhà đang gặp rất nhiều khó khăn. Dữ liệu của Finder cho thấy gần một nửa người thuê nhà tại Úc phải chật vật trả tiền thuê trong tháng Sáu. Tại nhiều khu vực, tiền nhà chiếm hơn phân nửa thu nhập hằng tuần, khiến họ hầu như không còn dư dả để trang trải chi phí sinh hoạt."
Tiêu chuẩn được chấp nhận cho tình trạng căng thẳng do thuê nhà là chi 30% thu nhập cho tiền thuê nhà - một ngưỡng mà theo bà Megginson cho rằng so với những người thế hệ trước thì nhiều người Úc hiện nay sẽ coi là "sự nhẹ nhõm đáng mừng".
Sự khắc nghiệt của thị trường địa ốc đang làm thay đổi hẳn quan niệm truyền thống về tuổi trưởng thành. Trước đây, rời nhà cha mẹ, lập gia đình và mua căn nhà đầu tiên là những dấu mốc quan trọng. Ngày nay, các cột mốc đó đều bị đẩy lùi xa.
Mà nguyên nhân của việc đẩy lùi các mốc truyền thống của tuổi trưởng thành, theo Bà Megginson là do khủng hoảng nhà ở.
"Những cột mốc truyền thống của tuổi trưởng thành đang bị đẩy lùi xa hơn, với nhiều người trì hoãn việc dọn ra ở riêng, mua nhà và lập gia đình" .
Đây cũng không hẳn là một xu hướng mới — mặc dù dữ liệu cho thấy nó đã tăng tốc trong những năm gần đây.
Số liệu xác thực từ Viện Nghiên cứu McCrindle ghi nhận: năm 2006 có 60% thanh niên 19 tuổi sống cùng cha mẹ, nhưng đến năm 2021, con số này đã vọt lên 70%. Báo cáo từ Cơ quan Thống kê Úc (ABS) cũng chỉ ra gần một nửa thanh niên từ 20 đến 24 tuổi hiện vẫn tá túc dưới mái nhà gia đình.
Nhiều người dù đã đi làm toàn thời gian vẫn không đủ khả năng trả tiền thuê hoặc tích lũy đủ tiền thế chân (deposit) mua nhà. Không ít người sau khi ra ở riêng đã buộc phải quay về nhà cha mẹ để tiết kiệm tài chính. Đáng chú ý, 57% người Úc cho biết họ sẵn sàng sống trong mô hình "tam đại đồng đường" — tức ba thế hệ sống chung một mái nhà, đặc biệt phổ biến ở các gia đình nói ngôn ngữ khác tiếng Anh.
Áp lực này càng gia tăng khi thị trường cho thuê ngày càng khan hiếm. Theo dữ liệu từ REA Group - công ty quảng cáo kỹ thuật số toàn cầu chuyên về lĩnh vực bất động sản:
Giá thuê nhà trung bình toàn quốc đã tăng 6.35% trong năm qua, đạt mức $670 Úc kim/tuần ($690 tại các thủ phủ).
Sydney tiếp tục là nơi đắt đỏ nhất với giá thuê trung bình $800 Úc kim/tuần.
Perth có mức tăng dữ dội nhất, vọt lên 10.29% (đạt $750 Úc kim/tuần).
Tỷ lệ nhà trống toàn quốc chỉ còn 1.26% — giảm tới 37% so với 5 năm trước. Tại Darwin và Hobart, tỷ lệ này thậm chí chưa tới 0.8%.
Nhà kinh tế học Luc Redman thuộc REA Group phân tích:
"Thị trường cho thuê vẫn trong tình trạng khan hiếm. Mức tăng giá thuê nhà cao đã đe dọa và ngăn cản người trẻ tham gia thị trường, buộc họ phải ở lại nhà cha mẹ lâu hơn. Về lâu dài, hiện tượng này gây tác động tiêu cực đến nền kinh tế khi lực lượng lao động trẻ có năng suất cao không thể di chuyển đến gần các cơ hội việc làm."
Bên cạnh đó, số liệu từ Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho thấy lương thực tế của người Úc đã sụt giảm 5.1% kể từ năm 2021. Đáng buồn hơn, Ủy ban Hữu hiệu Sản xuất (Productivity Commission) nhận định: thế hệ sinh vào thập niên 1990 là thế hệ đầu tiên trong lịch sử Úc có mức độ sung túc kinh tế không khá hơn thế hệ cha anh đi trước.
Khép lại câu chuyện, bà Sarah Megginson cho rằng việc ở lại nhà cha mẹ hiện nay không còn là điều đáng ngại, mà lại là một chiến lược hợp lý:
"Sống cùng cha mẹ ở tuổi 31 có thể khiến vài người ngạc nhiên, nhưng việc chật vật trả tiền thuê nhà lại đang trở thành chuyện thường tình. Ở lại nhà cha mẹ lâu hơn có thể là một quyết định tài chính thông minh, giúp người trẻ tích lũy tiền đặt cọc nhanh hơn và tránh được áp lực từ giá thuê nhà leo thang."
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
