Ba dân biểu Lao Động và một dân biểu độc lập đã từ chức vì mang song tịch, chỉ vài giờ sau khi Tối Cao Pháp Viện phán quyết Thượng Nghị sĩ Lao Động, bà Katy Gallagher vi phạm điều 44 của Hiến pháp vì bà mang song tịch lúc ra tranh cử năm 2016.
Cử tri Úc sẽ phải đi bỏ phiếu cho 5 cuộc bầu cử bổ sung sau khi các dân biểu của Đảng Lao Động Justine Keay, Josh Wilson, Susan Lamb, và dân biểu độc lập Rebekha Sharkie từ chức.
Trước đó Thượng Nghị sĩ Katy Gallagher nói rằng bà đã làm những gì có thể để từ bỏ quốc tịch Anh trước khi ra tranh cử vào năm 2016, nhưng Tối Cao Pháp Viện cho biết bà đã không làm việc đó sớm hơn.
Mãi cho đến tháng 8, Bộ Nội Vụ Anh mới nhận đơn từ bỏ quốc tịch, tức là hơn 1 tháng sau khi bà Gallagher đắt cử. Tuy vậy bà Gallager cho biết bà sẽ ra tranh cử lại.
"Tôi sẽ tiếp tục bởi vì tôi chưa xong việc. Tôi xin nói rõ là tôi không có ý chấp nhận chuyện này đâu. Tôi muốn báo cho chính phủ biết là tôi có ý định quay trở lại mặc dù cuối cùng thì quyết định đó nằm trong tay các cử tri quý mến trong đơn vị Longman."
Như vậy là chúng ta sắp có nhiều cuộc bầu cử bổ sung, kể cả cho vị trí của dân biểu Lao Động Tim Hammond tuần trước đã xin nghỉ vì lý do gia đình.
Bà Gallagher là chính khách thứ 11 bị buộc phải từ chức vì mang song tịch lúc đắc cử.
Chính phủ nói lãnh đạo Lao Động Bill Shorten đáng lẽ nên yêu cầu 3 dân biểu của đảng này từ chức từ trước. Chính phủ nói họ đã có thể chuyển các trường hợp này lên cho Tối Cao Pháp Viện, nhưng Tổng Chưởng lý Christian Porter khuyên không nên làm như vậy.
"Chuyển lên Tối Cao Pháp Viện chính trị hóa vấn đề trong khi ông Bill Shorten có thể chứng tỏ sự lãnh đạo của ông và yêu cầu các dân biểu đó từ chức. Chúng tôi cân nhắc chuyện này. Và chúng tôi không hoài nghi gì cả về chuyện này từ hồi tháng 10 năm ngoái lận."
Dân biểu Lao Động gốc Anh của Tây Úc, ông Josh Wilson nói rằng quyết định của Tối Cao Pháp Viện trong trường hợp của bà Gallagher đã đi ngược lại những gì Đảng Lao Động đã cho là chấp nhận được trong 25 năm qua đó là chúng ta chỉ cần có 'những bước hợp lý' để từ bỏ quốc tịch gốc.
Ông Wilson nói phán quyết khắc khe của Tối Cao Pháp Viện sẽ làm cho các công dân Úc ngần ngại không muốn tham gia chính trường liên bang.
"Chúng ta không nên xem nhẹ tác động của phán quyết ngày hôm nay. Nó sẽ làm thay đổi cách làm việc của hệ thống bầu cử ở đất nước này. Nó có nghĩa là khả năng tham gia chính trường liên bang của một phần năm công dân Úc mang một quốc tịch khác sẽ bị giới hạn một cách đáng kể."
Năm ngoái khi các dân biểu của Đảng Tự Do bị liên lụy trong chuyện song tịch, Đảng Lao Động quả quyết là các dân biểu của họ hoàn toàn hợp pháp.
Hồi tháng 8, Thư ký quốc gia của Đảng Lao Động Noah Carroll còn bảo đảm rằng đảng này có hệ thống kiểm tra toàn diện để biết chắc rằng các ứng viên không vi phạm điều 44 của Hiến pháp, bằng cách yêu cầu họ kê khai quốc tịch của cha mẹ và ông bà.
Lãnh đạo Lao Động Bill Shorten lý giải rằng các dân biểu đều đã có những bước hợp lý để từ bỏ quốc tịch gốc, và ông tin vào họ cũng như nghe theo cố vấn pháp lý của đảng.
"Chúng tôi phụ thuộc vào cố vấn pháp lý nói rằng các dân biểu đã có những bước hợp lý trong chuyện này. Nay Tối Cao Pháp Viện phán quyết rằng các bước hợp lý phải bao gồm cả thủ tục hành chánh của một chính phủ ngoại quốc."
"Chúng tôi chưa từng được vấn ý như vậy nhưng dù muốn hay không thì Tối Cao Pháp Viện đã đưa ra phán quyết, chúng ta phải nghe theo mà thôi."
Như vậy kể cả các trường hợp mới nhất, tổng cộng đã có 15 dân biểu và nghị sĩ phải từ chức vì mang song tịch khi được bầu vào quốc hội liên bang.
