Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã kết thúc tranh luận với Úc và New Caledonia trong việc thể hiện sự quan tâm của Pháp ở khu vực Thái Bình Dương. Vùng lãnh thổ thuộc Pháp New Caledonia chỉ còn 6 tháng để tổ chức cuộc trưng cầu dân ý quan trọng nhằm độc lập khỏi Pháp.
Trong chuyến thăm 3 ngày tới vùng lãnh thổ New Caledonia, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã thúc đẩy việc hòa giải và tôn trọng lẫn nhau trong cộng đồng. Hiện vùng lãnh thổ này còn 6 tháng nữa là đến cuộc trưng cầu dân ý đòi độc lập
Ông Macron là vị tổng thống Pháp đầu tiên viếng thăm Oueva, một nơi gợi nhiều nỗi ám ảnh về cuộc xung đột bạo lực giữa phe ủng hộ độc lập và phe thân Pháp vào cuối những năm 1980.
Một thuộc địa Pháp đòi độc lập
Phát biểu trên kênh truyền hình Al Jazeera, tổng thống Macron cho biết mục đích của chuyến đi đến hòn đảo xứ Caledonia là để bảo đảm một cuộc trưng cầu dân ý diễn ra công bằng.
"Chúng ta còn 6 tháng nữa là đến ngày trưng cầu dân ý. Trước tiên, tôi chỉ muốn nhấn mạnh đến một giai đoạn lịch sử khó khăn, đặc biệt là tại Oueva, một hòn đảo mà 30 năm về trước chúng ta đã có một đòn phản công mạnh mẽ. Có rất nhiều người thương vong. Vì vậy, điều quan trọng là chúng ta phải hòa giải tất cả mọi người. Điều thứ 2 tôi muốn nói đến là chúng ta phải chắc chắn rằng cuộc trưng cầu dân ý lần này sẽ được tổ chức một cách hoàn hảo, dưới sự kiểm soát của Liên hiệp quốc. Và điều cuối cùng tôi muốn truyền đạt với mọi người là nước Pháp vẫn nuôi tham vọng tại hòn đảo Thái Bình Dương này"
Hòn đảo New Caledonia nằm giữa Ấn Độ dương và Thái Bình dương, cách bờ biển phía Đông nước Úc 1200 cây số. Vào tháng 11 tới, nơi đây sẽ diễn ra cuộc trưng cầu độc lập về việc có nên tiếp tục là thuộc địa của Pháp hay không.
Vùng đất này đã trải qua 30 năm hòa bình, sau một cuộc nội chiến đẫm máu vào cuối những năm 1980, giữa những người thân Pháp và phe chống đối, chủ yếu là người thổ dân Kanak gốc Âu châu.
"Cựu lãnh sự Úc tại Noumea, bà Denise Fisher, cho rằng, chuyến thăm của Tổng thống Pháp đến New Caledonia là rất tôn trọng những người ủng hộ độc lập."
Trong cuộc xung đột năm 1988, có 21 con tin đã bị sát hại tại Oueva. Việc này đã dẫn đến một thỏa thuận hòa bình tên Matignon. Theo bản thỏa thuận này, hai bên đồng ý chịu sự cai trị của Pari thêm 1 năm trước khi một chính phủ liên bang thành lập, và hoạt động thêm 9 năm.
Sau đó, năm 1998, một hiệp ước mới với tên gọi Noumea đã đặt ra mốc thời gian mới về việc trao nhiều quyền hạn hơn cho Chính phủ vùng này, và được ủy thác bởi 3 cuộc trưng cầu dân ý về độc lập.
Pháp: Tham vọng quyền lực tại Thái Bình Dương
Trong chuyến viếng thăm tuần trước đến Úc, tổng thống Macron nhấn mạnh muốn tiếp tục duy trì sức ảnh hưởng của mình ở khu vực này. Ông nói:
"Pháp muốn cam kết với phần còn lại của thế giới rằng, ngay từ bây giờ Pháp muốn xác nhận vai trò của mình như là một tác nhân quyền lực ở Thái Bình Dương, cùng với những quốc gia khác. Nhiệm vụ của chúng tôi là bảo vệ an toàn cho công dân Pháp trong khu vực. Mối quan tâm và quan điểm của chúng tôi là hợp tác mạnh mẽ với các đồng minh trong khu vực và tăng cường sự hiện diện ở vùng biển này"
Cựu lãnh sự Úc tại Noumea, bà Denise Fisher, hiện là nhà nghiên cứu về Âu châu tại Đại học quốc gia Úc cho rằng, chuyến thăm của Tổng thống Pháp đến New Caledonia là rất tôn trọng những người ủng hộ độc lập. Tuy nhiên, bà Denise cho rằng, ông Macron cũng muốn khẳng định tầm quan trọng của Pháp tại vùng lãnh thổ này.
"Tổng thống đã tuyên bố hùng hồn về chiến lược của Pháp ở khu vực Ấn Độ dương và Thái Bình dương. Pháp sẽ để mắt ít hơn tới New Caledonia, nhưng sẽ là người bảo vệ chính yếu về an ninh, phát triển kinh tế và biến đổi khí hậu trong khu vực. Khi bàn về vấn đề an ninh, Tổng thống Pháp cho rằng Hoa Kỳ đã quay lưng lại với khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, điều này làm tăng cơ hội bá quyền của Trung Quốc tại đây. Với sự hiện diện của Pháp, chính phủ Úc cùng một số quốc gia khác sẽ thấy thêm nhiều sắc thái hơn tại khu vực này"
"Úc không có bất cứ phàn nàn gì, bất chấp kết quả trưng cầu dân ý ở New Celedonia như thế nào"
Úc: Lập trường trung lập
Theo quy định, quá trình trưng cầu dân ý tại New Caledonia có thể bao gồm 3 giai đoạn. Cuộc bỏ phiếu vào tháng 11 sắp tới sẽ là tiền đề cho hai cuộc bỏ phiếu khác sau đó. Trong khi vẫn còn chưa rõ ràng về việc trưng cầu dân ý bằng cách nào thì nhiều người hy vọng những người ủng hộ Pháp sẽ thắng cuộc trong vòng đầu tiên.
Bà Fisher, Cựu lãnh sự Úc tại New Caledonia, cho biết thêm rằng Úc đang cẩn thận xem xét về vấn đề này.
"Chúng tôi không muốn đề cập đến kết quả cuộc trưng cầu. Điều này hãy để cho người dân New Caledonia quyết định. Úc đã ủng hộ các hiệp định duy trì hòa bình tại đây trong suốt 30 năm qua. Và dĩ nhiên, chúng tôi cũng đang dõi theo hành trình cuối cùng, một giai đoạn nhạy cảm của hiệp ước Noumea. Hy vọng sẽ đạt một kết quả hòa bình và ổn định, không phải là những cảnh đổ máu và chết chóc như những năm 1980"
Bàn về sự hiện diện của Pháp tại vùng biển Ấn Độ dương và Thái Bình Dương, bà Fisher cho rằng Úc rất hoang nghênh sự có mặt của đồng minh trong khu vực.
"Úc không có bất cứ phàn nàn gì. Bất chấp kết quả trưng cầu dân ý ở New Celedonia như thế nào, thì đây sẽ là một việc tốt lành nếu như Úc có thêm một đồng minh phương Tây thân cận, một thế lực mạnh, hiện diện ở vùng biển Thái Bình Dương, ".
