Một Ủy ban Điều tra tại Queensland đã công bố một bản phúc trình nghiêm khắc về hệ thống bảo vệ trẻ em của tiểu bang này. Bản phúc trình nêu chi tiết nhiều trường hợp lạm dụng tình dục trong các cơ sở chăm sóc tập trung, đồng thời đưa ra 52 khuyến nghị nhằm cải tổ toàn diện hệ thống. Chính quyền Queensland cho biết sẽ đưa toàn bộ trẻ em dưới năm tuổi ra khỏi các cơ sở chăm sóc tập trung và sẽ hồi đáp các khuyến nghị trong vòng hai tháng.
Chính quyền Queensland loan báo toàn bộ trẻ em dưới năm tuổi sẽ được chuyển khỏi các cơ sở chăm sóc tập trung, sau khi một bản phúc trình gây chấn động cho thấy tình trạng lạm dụng tình dục lan rộng trong hệ thống này.
Ủy ban Điều tra do cựu thẩm phán Tòa Liên bang, ông Paul Anastassiou, chủ tọa, phát giác số trẻ em được đưa vào các cơ sở chăm sóc của tiểu bang đã tăng hơn gấp ba lần trong vòng một thập niên.
Bộ trưởng phụ trách An toàn Trẻ em, Bạo hành Gia đình và Bạo lực Gia đình của Queensland, bà Amanda Camm, cáo buộc chính quyền Lao động tiền nhiệm đã thất bại trong việc bảo vệ những trẻ em dễ bị tổn thương nhất.
“Các bộ trưởng Lao động ngày càng lệ thuộc vào mô hình chăm sóc tập trung, tạo ra những ‘ngôi nhà kinh hoàng’, nơi trẻ em phải chịu lạm dụng tình dục, bạo lực và bị bỏ bê, trong khi một số đơn vị cung cấp dịch vụ lại trục lợi từ chính sự tổn thương ấy.”
Bà cho rằng hệ thống này cuối cùng đã gây thêm sang chấn cho trẻ em thay vì bảo vệ các em.
“Thậm chí mức độ nguy hiểm đối với các em có thể còn lớn hơn nếu các em được ở lại với gia đình. Một đứa trẻ dưới năm tuổi thức dậy mỗi tối với một người chăm sóc khác nhau, rồi sáng hôm sau lại đối diện với một người hoàn toàn xa lạ. Đó chính là điều đã xảy ra dưới thời chính quyền Lao động trước đây.”
Ủy ban Điều tra cho biết Queensland hiện có số trẻ em sống trong các cơ sở chăm sóc tập trung gần bằng tổng số của tất cả các tiểu bang và vùng lãnh thổ khác cộng lại.
“Queensland hiện có 13.568 trẻ em trong hệ thống chăm sóc ngoài gia đình, cao nhất nước Úc. Trong số đó có 2.258 trẻ em sống trong các cơ sở chăm sóc tập trung, gồm 78 em dưới năm tuổi và 472 em dưới mười tuổi.”
Trong suốt 10 tháng điều tra với gần 50 phiên điều trần trên toàn tiểu bang, Ủy ban đã lắng nghe nhiều lời khai đau lòng từ những người từng bị ngược đãi trong hệ thống chăm sóc của nhà nước.
Bản phúc trình cho thấy 67% các vụ lạm dụng tình dục được báo cáo với Bộ An toàn Trẻ em liên quan đến trẻ em đang sống trong các cơ sở chăm sóc tập trung.
Bà Anne Hollonds, nhà tâm lý học và cựu Ủy viên Trẻ em Quốc gia, người khởi đầu sự nghiệp trong lĩnh vực chăm sóc tập trung, cho biết bà đã chứng kiến những hạn chế nghiêm trọng của hệ thống này.
“Tôi học được từ khi đó và cho đến nay vẫn tin rằng nhà nước không thể thay thế những người thật sự yêu thương đứa trẻ. Chính những người yêu thương các em mới có nhiều khả năng mang lại sự chăm sóc mà trẻ cần, đặc biệt nếu họ nhận được sự hỗ trợ cần thiết khi bản thân đang gặp khó khăn.”
Bà nói việc đưa trẻ em vào bất kỳ hình thức chăm sóc nào của nhà nước thay vì để các em sống với gia đình, gia đình nuôi dưỡng hoặc người thân đều tiềm ẩn nhiều rủi ro.
“Đưa trẻ em vào các cơ sở chăm sóc tập trung còn mang rủi ro cao hơn nữa. Đặc biệt, việc đưa trẻ dưới năm tuổi vào những nơi này là một chính sách cực kỳ nguy hiểm, đồng thời cũng là một chính sách dễ dãi, bởi kết quả đối với các em và đối với cộng đồng đều rất tệ.”
Bộ trưởng Amanda Camm đồng ý rằng việc tìm thêm các gia đình nuôi dưỡng sẽ là chìa khóa để cải tổ hệ thống.
“Chúng tôi ghi nhận những đóng góp phi thường mà họ dành cho trẻ em mỗi ngày. Có hàng ngàn người Queensland đã mở cửa nhà mình đón nhận các em. Thông điệp của tôi hôm nay là: chúng tôi cần thêm nhiều người như vậy. Tiểu bang cần thêm một ngàn gia đình nuôi dưỡng. Chính họ sẽ mang lại sự an toàn, ổn định và hy vọng cho các em.”
Một nửa số trẻ em đang sống trong hệ thống chăm sóc ngoài gia đình tại Queensland là trẻ em Thổ dân và dân đảo Torres Strait, dù nhóm này chiếm chưa tới 10 phần trăm dân số.
Tuần trước, một phúc trình của Ủy ban Trẻ em Thổ dân và Torres Strait cho thấy ngày càng có nhiều trẻ em Bản địa bị đưa vào các cơ sở chăm sóc tập trung.
Cựu Ủy viên Natalie Lewis cảnh báo rằng việc cắt đứt mối liên hệ giữa trẻ em với gia đình, người thân, văn hóa và quê hương chỉ làm cho các khó khăn thêm trầm trọng.
Bà Anne Hollonds đồng tình với nhận định đó.
“Tôi khuyến khích chính quyền Queensland nghiên cứu những mô hình thành công hơn tại các nơi khác, đặc biệt trong việc tìm kiếm và hỗ trợ các gia đình nuôi dưỡng, đồng thời áp dụng nguyên tắc sắp xếp trẻ em bản địa vào những gia đình cùng nền văn hóa khi có thể.”
Bà cho rằng đầu tư vào y tế, giáo dục và các dịch vụ hỗ trợ người khuyết tật, cùng với việc ưu tiên tiếp cận các dịch vụ này, là nền tảng để cải thiện kết quả bảo vệ trẻ em trong tương lai.
Chi phí duy trì hệ thống chăm sóc ngoài gia đình cũng đang thu hút sự chú ý.
Từ năm 2011 đến năm 2024, chi phí này đã tăng từ 753 triệu đô-la lên 2.36 tỷ đô-la.
Bộ trưởng Tư Pháp Queensland, bà Deb Frecklington, cho biết chi phí chăm sóc tập trung đang tăng rất nhanh.
“Chi phí chăm sóc tập trung hằng năm đã tăng mạnh, từ khoảng 300 ngàn đô-la cho mỗi trẻ vào năm 2019 lên gần nửa triệu đô-la hiện nay. Chính quyền Lao động trước đây đã nhiều lần không đầu tư kịp thời và lâu dài vào các mô hình chăm sóc dựa trên gia đình và can thiệp sớm, góp phần trực tiếp làm gia tăng số trẻ em phải vào các cơ sở chăm sóc tập trung.”
Tuy nhiên, phát ngôn viên đối lập về An toàn Trẻ em và Bạo lực Gia đình, bà Corrine McMillan, lại cáo buộc chính quyền Tự do Quốc gia hiện nay đang tìm cách đổ lỗi cho người khác.
“Rõ ràng bộ trưởng đã thất bại trong việc bảo vệ những trẻ em dễ bị tổn thương bởi các quyết định sai lầm, sự giám sát yếu kém và năng lực lãnh đạo không đầy đủ. Có thể chúng ta sẽ không bao giờ biết hết hậu quả của những quyết định đó vì cuộc điều tra đã bị kết thúc sớm. Bộ trưởng liên tục né tránh trách nhiệm và đổ lỗi cho người khác. Nhưng trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về bộ trưởng.”
Kể từ khi bản phúc trình được đệ trình lên Quốc hội Queensland, một trong những vấn đề gây tranh cãi nhiều nhất là hệ thống quản lý hồ sơ và thông tin trẻ em mang tên Unify.
Hệ thống trị giá 183 triệu đô-la này được khai triển từ tháng Tư năm ngoái nhưng theo một phúc trình của Deloitte đã xảy ra nhiều sự cố nghiêm trọng, khiến trẻ em có nguy cơ bị tổn hại.
Tuy nhiên, vấn đề này không nằm trong phạm vi điều tra của Ủy ban.
Ủy ban Điều tra đã đưa ra tổng cộng 52 khuyến nghị cải tổ hệ thống bảo vệ trẻ em.
Chính quyền Queensland cho biết một tiểu ban đặc trách đã được thành lập và sẽ đưa ra phản hồi chính thức trong vòng hai tháng tới.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
