Là các gia đình nuôi con lớn lên ở nước ngoài và muốn giữ tiếng Việt cho con, chắc chúng ta đều có một khó khăn chung là không có sẵn nguồn truyện sách tiếng Việt chất lượng để đọc cho con hay không có nhiều thông tin về truyện sách phù hợp với con. Làm thế nào để có được những cuốn sách tốt để vừa giúp con học tiếng Việt qua việc đọc sách và cũng giúp kết nối con với văn hóa Việt?
Gần đây, trên thị trường sách của Việt nam đã xuất hiện những cuốn sách có thể đáp ứng những nhu cầu đó của các gia đình. Đó là những cuốn sách của Lionbooks, 1 công ty phát hành sách cho trẻ từ 0 – 12 tuổi, được thành lập vào tháng 4 năm 2021 với mục tiêu mang đến những cuốn sách giáo dục chất lượng cao cho trẻ em Việt, lấy chất liệu Việt và giá trị Việt làm nền tảng khai thác. Tính tới nay Lionbooks đã phát hành thành công 31 đầu sách với số lượng phát hành là hơn 200.000 bản in tới tay các khách hàng và được đón nhận nhiệt tình cả ở Việt nam và nước ngoài.
Trong chương trình Cùng giữ tiếng Việt tuần này, Hồng Vân xin mời quý vị cùng trò chuyện với 2 vị khác mời rất đặc biệt, đó là chị Nguyễn Thị Chiều Xuân, người sáng lập ra Lionbooks và chị Đoàn Phạm Hà Trang, cô giáo dạy tiếng Việt của Không chỉ là tiếng Việt và cũng là một người mẹ tâm huyết với việc giữ tiếng Việt cho con ở nước ngoài.
Chào Chiều Xuân và Hà Trang, cám ơn 2 chị đã nhận lời mời trò chuyện với thính giả SBS hôm nay. Thời gian gần đây, Hồng Vân được nghe nói rất nhiều về những cuốn sách tuyệt vời của Lionbooks, với tư cách là giám đốc điều hành và cũng là người sáng lập Lionbooks, Chiều Xuân có thể giới thiệu đôi nét về Lionbooks và cho thính giả SBS biết điều gì đã dẫn đến sự ra đời của Lionbooks được không?
Chị Chiều Xuân: Lionbooks là nhà phát hành sách dành cho trẻ từ 0 – 12 tuổi, được thành lập vào tháng 4 năm 2021, với sứ mệnh mang những cuốn sách Việt đến với trẻ em Việt, đồng hành cùng gia đình Việt trong hành trình nuôi dạy thế hệ trẻ em Việt ham đọc, yêu và có sự gắn bó sâu sắc với gia đình và văn hóa. Chúng tôi đã có những sản phẩm đã bán bản quyền thành công cho thị trường nước ngoài, ví dụ như cuốn Đón Tết về nhà, hợp tác cùng tiệm Mọt, cuốn Đủng đỉnh trăng đi, cbán cho NXB Horami của Đức. Chúng tôi có những sản phẩm được các đơn vị phân phối hợp tác cùng nhằm mang các cuốn sách tới các thị trường nói tiếng Anh như châu Âu, châu Mỹ, châu Úc,…
Có lẽ niềm tự hào lớn nhất của Lionbooks có lẽ là dự án Em yêu Việt Nam mình – dự án sách thiếu nhi sử dụng chất liệu Việt để tôn vinh giá trị thiên nhiên, con người, văn hóa Việt Nam. Dự án đã nhận được nhiều sự yêu mến của các độc giả khắp năm châu.
Lionbooks khởi đầu từ mong ước tha thiết của chính bản thân tôi, đó là tìm ra những cuốn sách có bối cảnh gần gũi, quen thuộc với con, kể câu chuyện gần với cuộc sống của con, lồng ghép các yếu tố về văn hóa Việt một cách dễ hiểu. Con gái tôi là 1 em bé rất ham đọc, trong quá trình nuôi dạy con, tôi rất trăn trở bởi thị trường sách thiếu nhi hiện nay đa phần là sách được mua bản quyền từ nước ngoài và rất hiếm sách Việt, hoặc đúng hơn là hiếm sách Việt chất lượng cao. Tôi trăn trở mãi khi đọc những cuốn sách bản quyền, vì họ làm tốt quá, họ lồng ghép các yếu tố văn hóa, truyền thống hoặc các yếu tố về đời sống hằng ngày một cách rất tự nhiên. Con tôi khi đọc những cuốn sách ở một nền văn hóa khác mình, con vẫn thích thú nhưng cũng sẽ có những lúc con hỏi mẹ, sao thế giới trong trang sách lại xa lạ thế, con chưa nhìn thấy bao giờ. Đó là động lực để tôi bắt đầu với những cuốn sách “bắt nguồn từ cuộc sống thân quen”.
Ngoài ra, có một lí do nữa khiến tôi muốn làm những cuốn sách Việt, đó là vì bố mẹ tôi. Bố mẹ tôi rất thích được đọc sách cho cháu nghe, nhưng bản thân ông bà lại không biết tiếng Anh, tiếng Nhật, khi đọc những cuốn sách mua bản quyền mà có những cái tên nước ngoài rất khó khăn, có nhiều chi tiết chính ông bà cũng không biết để có thể giải thích cho cháu. Tôi tin là không chỉ riêng bố mẹ tôi, cũng có rất nhiều ông bà Việt như thế. Tôi mong những cuốn sách Việt tôi làm ra có thể trở thành cây cầu nối để kết nối những thế hệ, là công cụ mang các thế hệ đến gần với nhau hơn.
Với tư cách là 1 cô giáo dạy tiếng Việt và một người mẹ thì chị Hà Trang thấy những cuốn sách, truyện của Lionbooks như thế nào?
Chị Hà Trang: Mình có cơ duyên đến với những cuốn sách của Lionbooks từ dịp gần Tết năm ngoái, khi mình đang loay hoay tìm sách về Tết cho hai bạn nhỏ nhà mình. Cầm trên tay hai cuốn sách “Đón Tết về nhà” và “Xin chào Tết ơi” ra, ngay từ cái nhìn đầu tiên mình rất bất ngờ, vì sách đẹp quá. Mỗi hình ảnh trong sách đều thân thương, quen thuộc, bình dị vừa đúng với chất Tết, nhưng lại mang nét trẻ thơ phù hợp với đối tượng các bạn muốn tiếp cận là trẻ nhỏ. Khi đọc tới những vần thơ thì mình thật sự xúc động, cảm giác như cái Tết của một người Việt đã gói gọn cả trong mỗi trang sách. Lời thơ bình dị, chân thật, bao thân thương của một cái Tết quê hương đã được các bạn mang cả vào từng câu chữ. Từ cảm tình ban đầu đó, mình đã tìm đọc thêm nhiều cuốn sách khác của Lionbooks, điều đọng lại hơn cả trong mình là cách các bạn Lionbooks gửi gắm giá trị văn hóa Việt vào mỗi sản phẩm của các bạn. Các bé nhà mình dù chưa được đi Nha Trang, Hội An, Huế, nhưng nhờ những cuốn sách của Lionbooks, các con biết được ở quê hương các con có những nơi đẹp như vậy. Subi nhà mình khi đọc bộ “Em yêu Việt Nam mình” của Lionbooks đã hỏi mình thế này: “Mẹ ơi, sao Tây Nguyên đẹp thế mẹ nhỉ? Tây Nguyên ở ngoài đẹp thật thế này à mẹ? Lần tới về Việt Nam, mẹ cho Bi đi Tây Nguyên được không mẹ?”. Khi ấy mắt mình nhòe đi, mình thấy biết ơn lắm, biết ơn những trang sách của Lionbooks đã hỗ trợ mình rất nhiều trong việt nuôi nấng hồn Việt trong các con. Sách của Lionbooks chỉn chu từ hình vẽ, câu chữ đến việc các bạn tâm lý chọn chất liệu giấy để các con đọc không bị lóa mắt. Điều nay chứng tỏ các bạn đã dồn tâm tư vào từng sản phẩm để thấu hiểu tâm lý người đọc mới có thể tạo ra những sản phẩm như vậy.
Làm thế nào để giúp các con thích thú khám phá và khai thác hết những nội dung thú vị của sách của Lionbooks?
Chị Hà Trang: Cha mẹ nên đọc sách cho con khi tâm trạng mình thư thái nhất hoặc ít nhất là khi đọc sách cho con cha mẹ cố gắng gác lại mọi bộn bề cuộc sống, công việc để cùng con thả hồn vào từng trang sách. Sự thay đổi tông giọng, cách nhấn nhá từ ngữ, cách biểu cảm bằng ngôn ngữ cơ thể, ánh mắt hay có khi là sự hài hước, pha trò của cha mẹ sẽ làm tăng sự gắn kết của con với hoạt động đọc và nội dung đọc. Đọc sách là một hoạt động linh hoạt, cha mẹ có thể ngồi, có thể nằm, có thể ngồi bên cạnh con, cũng có thể ôm con vào lòng. Khi thì mình đọc thật nghiêm túc, khi thì cha mẹ cũng có thể là một “chú hề” pha trò cho con. Từ những chi tiết trong sách, cha mẹ còn có thể mở rộng, liên hệ tới chính mình, tới con mình để đặt những câu hỏi kết nối. Một điều quan trọng nữa là cha mẹ cần thể hiện sự lắng nghe một cách chân thành trước mối chia sẻ của con. Hãy coi con là một người bạn để cùng đọc, cùng cười, cùng trao đổi. Khi đó, hiệu quả của việc đọc đã vượt qua ngoài trang sách và đặc biệt là sự kết nối giữa cha mẹ và con cái được thắt chặt hơn rất nhiều.
Đúng là những cuốn sách này nó như những trợ thủ đắc lực cho các bố mẹ trong việc chuyển tải kiến thức, văn hóa. Ngoài ra thì có 1 điều rất ấn tượng của Lionbooks khi Vân đọc những cuốn sách này là bất kỳ một chi tiết nào của cuốn sách cũng đều có thể sử dụng để dạy con về văn hóa Việt, về tiếng Việt, từ những chi tiết như biển hiệu các hàng chè, bánh khoai, xôi, đều được in chữ rõ ràng để các con có thể đánh vần, học từ ngữ tiếng Việt. Để cho ra đời những cuốn sách quý như vậy thì đội ngũ nhân viên của Lionbooks đã làm việc như thế nào?
Chị Chiều Xuân: Team Lionbooks hầu hết đều là các bạn trẻ, trong độ tuổi 9X và đầy kỹ năng, kiến thức mới cũng như nhiệt huyết. Với mỗi sản phẩm thuộc dòng sách Em yêu Việt Nam mình, chúng tôi thường có những chuyến đi thực tế đến vùng đất bối cảnh, để có thể cảm nhận, tìm hiểu những điều đặc biệt của vùng đất đó để đưa vào trang sách.
Khi làm những cuốn sách này thì Chiều Xuân có nhắm đến đối tượng độc giả là trẻ em ở đâu không?
Chị Chiều Xuân: Thực ra khi làm những cuốn sách đầu tiên thì em chỉ có đối tượng là trẻ em từ 0-12 tuổi chứ không phân biệt là trẻ em ở Việt nam hay trẻ em ở nước ngoài. Tuy nhiên sau này em có những cuốn sách với 2 phiên bản như cuốn Mở ra là thấy Tết , đây là lần đầu tiên ở Việt nam có 1 cuốn sách dành cho thiếu nhi có 2 phiên bản, miền Nam và miền Bắc, không phải là em phân biệt miền Bắc miền Nam mà theo thời tiết, 1 bên ăn Tết lạnh và 1 bên ăn Tết nóng. Đây là em làm theo concept tôn vinh giá trị vùng miền, bản sắc văn hóa vùng miền. Cuốn sách này cũng là cuốn sách em dành cho các bạn nhỏ Việt nam ở nước ngoài, với thông điệp là dù chúng ta ở đâu, dù ta ăn 1 cái Tết đầy đủ hay 1 cái Tết đơn giản thì chúng ta cũng có thể cảm nhận được hương vị Tết nếu chúng ta mở lòng mình.
Có 1 câu chuyện trong bộ truyện sách của Lionbooks về Tây nguyên đã gây ấn tượng mạnh với Vân, câu chuyện về chú voi Ding Doong. Một câu chuyện mà theo Vân không chỉ nhấn mạnh tình cảm của con người với động vật mà còn có tác dụng thay đổi nhận thức của thế hệ trẻ ở Việt nam về môi trường và cách đối xử với động vật hoang dã 1 cách nhân văn. Chị có thể cho biết thêm về bối cảnh chị viết câu chuyện này được không?
Chị Chiều Xuân: Đây là bộ sách mà em cực kỳ tâm huyết. Hình mẫu của bạn voi Đing Đoong là cô voi Hồ Túc sống ở bản Đôn, là một cô voi rất già, sống cùng với người dân, làm công việc thay như công việc của một bạn trâu ở đồng bằng miền Bắc, tức là thồ hàng, làm rẫy cùng người dân, nghe thì rất là ổn, tức là con người mình sống cùng động vật hoang dã, đó là một phần văn hóa của bản làng Tây nguyên, nhưng mà nhìn thấy cảnh đấy thì thực sự em thấy rất buồn bởi vì cô voi này không được sống cùng đồng loại của mình, rất cô đơn. Cái hình ảnh mà cô ấy đứng một mình dưới thác nước, em đưa nguyên vào trong trang sách, đó là hình ảnh có thật. Nhưng em nhìn thế thì em nghĩ là cô voi ấy cần một cuộc sống khác hơn. Câu chuyện trên trang sách của em khác 1 một chút với câu chuyện cô voi ở ngoài đời là bạn voi Đing Đoong được về với rừng, đi tìm người thân của mình, một cái kết thúc có hậu, còn cô voi Hồ Túc thì hiện tại vẫn đang sống ở buôn làng. Chắc là sắp tới sẽ có một sự thay đổi, là chính phủ Việt có dự án đưa tất cả các bạn voi vào rừng Quốc gia Yok Đôn để sinh sống tập trung, không còn sống trong buôn làng nữa. Lúc em làm cuốn sách này, em có mong muốn là mọi người hãy đọc nó để thay đổi một phần nào suy nghĩ về cách mình đối xử với động vật hoang dã, đưa chúng về với môi trường sống của chúng, về với rừng.
Đó đúng là những gì mà người đọc cảm nhận được về giá trị của những câu chuyện của Lionbooks, không hô hào, không nặng nề nhấn mạnh các bài học mà rất nhẹ nhàng, tinh tế, đưa người đọc đến với những câu chuyện với những thông điệp rất nhân văn.
Xin chân thành cảm ơn chị Chiều Xuân và chị Hà Trang đã chia sẻ với thính giả SBS hôm nay về một trong những điều kỳ diệu trong cuộc sống của chúng ta, đó là những cuốn sách của Lionbooks, những chiếc cầu nối tuyệt đẹp kết nối con em chúng ta với quê hương Việt nam, với văn hóa Việt và tiếng Việt.
Với các gia đình Việt nam sinh sống ở nước ngoài và mong muốn truyền lại các giá trị văn hóa Việt và tiếng Việt cho con, có được các cuốn sách truyện tiếng Việt có chất lượng cao luôn là niềm mong mỏi của các bậc ông bà, cha mẹ. Những cuốn truyện của Lionbooks với tranh vẽ sinh động, nội dung hấp dẫn, gần gũi với lứa tuổi thiếu nhi mà cũng đem đến bao bản sắc văn hóa Việt và nét đẹp vùng miền của Việt nam đã đáp ứng được niềm mong mỏi ấy của các gia đình người Việt khắp nơi trên thế giới. Quý vị có thể dễ dàng đặt mua sách qua mạng hoặc qua một địa chỉ thân thuộc với các gia đình Việt nam yêu sách Việt, đó là Tiệm Mọt ở Úc. Hi vọng là các bạn nhỏ của chúng ta dù đang sinh sống ở Việt nam hay ở nước ngoài đều có dịp đọc những cuốn truyện của Lionbooks để được đi đến các vùng quê tươi đẹp của Việt nam qua các trang sách và hiểu thêm về văn hóa Việt nam, văn hóa cội nguồn của chúng ta.
