Hội đồng các Chính phủ Úc gọi tắt là COAG đã hội họp tại Canberra để thống nhất một số vấn đề, thế nhưng cũng khiến cho một số lãnh đạo chính trị chia rẽ sâu sắc trong những chuyện khác.
Y tế, vấn đề Thổ dân, chương trình bồì thường cho nạn nhân bị lạm dụng tình dục và bắt nạt là các vấn đề chính yếu vẫn còn chia rẽ.
Thủ tướng Malcolm Turnbull đã đạt được một số chiến thắng, trong việc thuyết phục các nhà lãnh đạo tiểu bang và lãnh thổ, hãy ký vào một thỏa hiệp mới về bệnh viện.
Chính phủ liên bang đề nghị tăng thêm 30 tỷ đô la trong việc tài trợ về y tế, với ngân khoản tổng cộng là 128 tỷ đô la.
Ông Turnbull tuyên bố sau khi kết thúc phiên họp COAG với các nhà lãnh đạo tiểu bang và lãnh thổ, nói rằng có hai tiểu bang hiện sẵn sàng.
"New South Wales và Tây Úc hôm nay đã ký vào thỏa thuận và sẽ có thêm 9 tỷ đô la cũng như thêm 3 tỷ rưỡi đô la được chi cho hệ thống bệnh viện của tiểu bang trong 5 năm từ năm 2020".
Thủ hiến New South Wales, bà Gladys Berejiklian cho biết bà vui lòng khi ký vào.
"Tôi sẽ không ký vào thỏa thuận hôm nay nếu tôi nghĩ nó không công bằng, nếu tôi không nghĩ đó là một thỏa thuận mạnh mẽ và chắc chắn, cho bất cứ ai trong chúng tôi, trong hơn 7 năm tới với mức độ hiện tại là 6,5 phần trăm , theo quan điểm của tôi là một đề nghị hết sức công bằng".
Còn Thủ hiến Lao động của Tây Úc là ông Mark McGowan cho biết, đó là lựa chọn khó khăn.
"Đó là quyết định hết sức cứng rắn đối với tôi trong khi tôi muốn thấy có nhiều tiền từ Liên bang, thế nhưng tôi nghĩ tôi đã có quyết định đúng đắn trên căn bản cung cấp sự chắc chắn cho Tây Úc".
Thế nhưng các lãnh đạo tiểu bang và lãnh thổ khác, tranh luận về đề nghị thay đổi nhanh chóng đối với cử tri của họ.
Thủ hiến Nam Úc, ông Jay Wetherill cho biết cần nhiều việc phải làm, để thỏa hiệp có thể chấp nhận được.
Trong khi đó, Thủ hiến Victoria là ông Daniel Andrews cho biết, chính phủ liên bang vẫn còn nợ Victoria tiền bạ theo các sắp xếp hiện nay, khiến cho việc thỏa thuận khó khăn.
Thế nhưng Thủ hiến Queensland là bà Annastacia Palaszuk cho biết, trong khi tiểu bang cũng còn bị liên bang nợ, nhưng bà sẵn sàng để thương thuyết.
"Nếu có việc phải trả nợ thiếu, do chúng tôi còn bị thiếu khoảng 170 triệu đô la, và nếu chuyện đó xảy ra thì chúng tôi sẽ rất thỏa mãn".
Ông Turnbull trấn an các nhà lãnh đạo rằng, tình hình sẽ được giải quyết nhanh chóng.
"Sự hòa giải mà Thủ hiến Tây Úc lưu ý sẽ được giải quyết trong một vài tháng nữa với một cơ quan độc lập".
Trong khi đó, các tiểu bang và lãnh thổ được phép đề ra một số các mục tiêu, nhằm thu hẹp khoảng cách trước những bất lợi của người Thổ dân.
Ông Turnbull nói rằng, hành động nầy cho thấy một sự cam kết trong việc chia xẽ trong các hoạt động, không chỉ với người Thổ dân và dân bán đảo Torres.
Ông Daniel Andrews cho biết, đó là chuyện hết sức quan trọng.
"Hãy lắng nghe những ai quá sức có tính cách cá nhân về nhu cầu của nền công lý Thổ dân và những nhu cầu tự quyết của họ, cũng như việc lấp đầy khoảng cách, tôi nghĩ đó là một kinh nghiệm quá khiêm tốn".
"Tôi cần chắc chắn về mức lợi tức của chúng tôi. Nếu thuế GST cố định, thì lúc đó rõ ràng mọi chuyện sẽ khác biệt. Tôi muốn thấy là sự hiểu biết của mọi người trong cuộc họp, do các cấp bậc chính phủ trên khắp nước Úc, là hệ thống GST bị hư hỏng do nó rõ ràng là như vậy", Mark McGowan.
Thủ hiến A.CT là ông Andrew Barr cho biết, mọi nhà lãnh đạo tiểu bang và lãnh thổ, nên có chung mục tiêu trong vấn đề đó.
"Tất cả chúng ta nhìn nhận tại chính tiểu bang và lãnh thổ của chúng ta rằng, chúng ta có các nhu cầu khác biệt và những phản hồi khác biệt trong việc lấp đầy khoảng cách, thế nhưng chúng ta tất cả đều cam kết làm chuyện nầy".
Việc duyệt xét về Thu Hẹp Khoảng Cách, hiện hy vọng sẽ nhóm họp vào tháng 10.
Các Thủ hiến đã đồng ý trong việc chính thức đáp ứng, với đề nghị của Ủy ban Hoàng gia Điều tra về những vụ lạm dụng tình dục trẻ em vào tháng 6.
Trong khi đó, Chính phủ liên bang mong muốn các tiểu bang và lãnh thổ và các định chế như giáo hội, hãy ký kết vào một kế hoạch bồì thường toàn quốc, dự trù bắt đầu vào ngày 1 tháng 7.
Thủ tướng cho biết, cuộc họp COAG thấu hiểu không có trách nhiệm nào cao hơn cho người lớn, hơn là giữ cho trẻ em được an toàn.
Ông Turnbull nói rằng, việc trừng phạt những vụ bắt nạt đã được đề cập đến.
Ông cho biết có sự đồng thuận ở mỗi bước tiến, là việc giảm bớt việc bắt nạt, dù trên mạng hay ngoài trang mạng.
Thủ hiến Queensland cho biết, có một sự phản hồi mạnh mẽ về vấn đề, từ các nhà lãnh đạo.
"Có một con đường rõ ràng trước mặt các Bộ trưởng Giáo dục của chúng ta nên hãy nhìn vào những gì xảy ra, liên quan đến sự nhận thức và đối phó với vấn đề nầy ở mức độ giáo dục thích hợp. Việc đó sẽ trở lại hội nghị COAG và hy vọng chúng ta có thể có một cuộc họp thượng đỉnh toàn quốc vào cuối năm nay".
Thế nhưng các Thủ hiến tiểu bang và lãnh thổ Úc vẫn chia rẽ sâu xa về những thay đổi có thể xảy ra, đối với mức lợi tức của thuế GST thu được, được phân chia giữa các tiểu bang và lãnh thổ.
Cuộc họp kết thúc khi các vị tham dự trao đổi các quan điểm khác biệt, về việc làm thế nào để phân chia 62 tỷ đô la một năm.
Ông Mark McGowan nói rằng, Tây Úc đã mất 2,5 tỷ đô la từ phần chia GST.
"Tôi cần chắc chắn về mức lợi tức của chúng tôi. Nếu thuế GST cố định, thì lúc đó rõ ràng mọi chuyện sẽ khác biệt. Tôi muốn thấy là sự hiểu biết của mọi người trong cuộc họp, do các cấp bậc chính phủ trên khắp nước Úc, là hệ thống GST bị hư hỏng do nó rõ ràng là như vậy", Mark McGowan.
Còn ông Malcolm Turnbull từ chối tham gia cuộc thảo luận, trước khi Ủy ban Năng Suất trình ra bản phúc trình sau cùng.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
