Commonwealth Games bắt đầu từ 4/4 tại Gold Coast

British gymnast Max Whitlock prepares for the Commonwealth Games ( Source: AAP

SBS Việt ngữ

View Podcast Series

Follow and Subscribe

Download the SBS Audio appAvailable on iOS and Android

Hàng ngàn lực sĩ, viên chức và khán giả từ hơn 70 nước trong Khối Thịnh Vượng Chung sẽ đến Gold Coast để tham dự Đại hội Thể thao Khối Thịnh Vượng Chung năm 2018.

Sự kiện thể thao kéo dài trong 12 ngày bắt đầu từ ngày 4 tháng 4 sắp tới có vẻ rất khác biệt với đại hội nguyên thủy tổ chức tại Canada gần 90 năm trước.

Khi một nhóm các lực sĩ qui tụ tại Hamilton ở Canada vào năm 1930, họ có ít ý kiến về việc tranh tài nầy một ngày nào đó, sẽ bao gồm các lực sĩ tranh tài từ các châu lục trên thế giới, đại diện cho khoảng 30 phần trăm dân số toàn cầu.

Đề nghị có một giải vô địch thuộc đế quốc Anh, đầu tiên đã được đưa ra vào cuối thập niên 1890, thế nhưng đã bị gác lại cho đến năm 1911, khi một sự kiện thể thao được tổ chức, nhằm ăn mừng ngày đăng quang của Vua George đệ ngũ của Anh quốc.

Các kế hoạch một lần nữa lại được cất kỹ, cho mãi đến tháng 8 năm 1930, khi các cầu thủ đầu tiên của Đại hội Thể thao tranh tài trong các môn như điền kinh, ném banh sắt trên sân cỏ, bơi lội và đấu vật.

Giảng viên về thể thao tại đại học Monash, tiến sĩ Tom Heenan nói rằng, đại hội Thể thao Khối Thịnh Vượng Chung, bắt nguồn từ Đại hội Thể thao của Đế quốc Anh chứng tỏ sự đoàn kết và sức mạnh của Anh quốc.

"Đây là một phong trào qua thể thao, nhằm mang các nước nầy đến, để tạo nên sự gắn kết với các nước nói tiếng Anh trong đế quốc Anh".

Được tổ chức 4 năm một lần trừ năm 1942 và 1946, cuộc tranh tài diễn ra với vài tên gọi khác nhau và đã trở nên Đại hội Thể thao Khối Thịnh Vượng Chung, kể từ năm 1978 về sau.

Sự kiện nầy là nơi diễn ra các thành quả, cũng như những tranh cãi.

Đại hội năm 1986 chứng kiến 32, trong số 59 quốc gia tẩy chay cuộc tranh tài, khi chính phủ Anh quốc từ chối cắt đứt quan hệ ngoại giao với Nam Phi, vào giai đoạn phân biệt chủng tộc.

Hơn 30 năm trước đó, tại đại hội năm 1954 tại Vancouver ở Canada, đã chứng kiến Sir Roger Bannister của Anh quốc, đã chiến thắng trước John Landy của Úc, trong cuộc đua được gọi là 'Một Dặm Kỳ Diệu', trong đó cả hai người duy nhất trên thế giới vào thời bấy giờ, đã phá kỷ lục 4 phút giới hạn.

"Ồ đây rồi ngài Banister phóng ngay khoảng 250 bộ Anh . Hãy nhìn cú chạy của ông ta với đôi chân dài, mang ông đến gần kỷ lục thế giới và ông đã làm được điều đó".

Và vào năm 1960, lực sĩ mới 16 tuổi là Cathy Freeman, trở thành phụ nữ Thổ dân đầu tiên, chiến thắng huy chương vàng, tại Đại hội Thể thao Khối Thịnh Vượng Chung.

Mặc dù có 53 quốc gia hội viên của Khối Thịnh Vượng Chung, đã có 70 phái đoàn tham dự Đại hội với nhiều lãnh thổ và đảo quốc, như Guerny, Scotland và Montserrat tranh tài với tư cách cá nhân.

Tiến sĩ Heenan cho rằng, các cuộc tranh tài thể thao nêu bật các quốc gia và những môn thể thao, mà thông thường ít được biết đến.

"Đây quả là một tình cảm cao độ, trong đại hội Thể thao Khối Thịnh Vượng Chung, một phần là do các nước như Ấn độ tham dự, các nước trong vùng biển Caribê cũng đến và sự kiện nầy cũng chú tâm đến các nước, không nhắm vào thành tích thể thao như Nauru, khi đạt được kỷ lục lớn lao trong môn cử tạ tại Đại hội".

"Vì vậy các quốc gia nầy thực sự tham gia vào các môn như ném banh sắt, vì vậy nó tạo nên cho mọi người chú ý đến, những người mà bình thường không quan tâm tới", Tom Heenan.

"Hầu hết các ký ức của tôi về Đại hội Thể thao, liên quan đến nhiều chuyện vui cười của cả toán và chúng tôi cảm thấy như thế nào ở đây, ngược lại những khoảnh khắc căng thẳng trong một cuộc đua và những thứ còn lại đã phai nhạt dần, mà thực sự là rất tốt đẹp", Kieren Perkins.

Nước Úc tham dự mỗi kỳ tranh tài của Đại hội, và đã chiến thắng hơn 2,200 huy chương, cũng như là nước đứng ra tổ chức nhiều lần Đại hội, hơn bất cứ quốc gia nào khác.

Giáo sư Heenan thuộc đại học Monash cho rằng, nước Úc đã tham dự các cuộc tranh tài một cách nghiêm chỉnh.

"Khi quí vị tham gia Đại hội Thể thao Khối Thịnh Vượng Chung, trong trận Úc gặp Anh và chuyện nầy cho chúng ta thấy, thực sự định hình bản sắc của chúng ta".

"Quí vị khởi đầu Đại hội Thể thao với tình cảm, như chúng ta cùng ở trong một gia đình của đế quốc Anh, vào thời điểm mà chúng ta có chủ nghĩa tân quốc gia vào thập niên 1970, chúng ta bắt đầu định rõ bản sắc của chương trình đối với nướci Anh".

"Và nay Đại hội Thể thao Khối Thịnh Vượng Chung cho thấy, việc nầy phát triển như thế nào", Tom Heenan.

Đại hội Thể thao năm 2018 sẽ có các môn như, bóng chuyền trên bãi biển, ba môn phối hợp cho lực sĩ khuyết tật và bóng bầu dục nữ gồm 7 cầu thủ, sẽ là những môn được tranh lần đầu tiên.

Đại hội cũng là nơi bình đẳng nhất về giới tính, với con số huy chương lần đầu tiên ngang bằng nhau cho nam và nữ, trong một sự kiện quan trọng có nhiều môn tranh tài.

Lực sĩ đạt 6 lần huy chương vàng tại Đại hội Thể thao là bà Dawn Fraser cho biết, bà hãnh diện khi mở đường cho các nữ lực sĩ.

Vốn là vô địch môn bơi lội tranh tài trong 2 đại hội Thể thao, bà cho biết chẳng có gì có thể so sánh với việc tranh tài ngay trên đất nước mình.

"Đến nơi thi đấu của bạn và biết rằng, 90 phần trăm những người ngồi trên khán đài là để ủng hộ bạn, việc đó làm tăng sức mạnh cho bạn".

"Đó là lý do vì sao tôi nói rằng với thế hệ trẻ hơn ngày nay, nếu quí vị tổ chức Đại hội Thể thao Khối Thịnh Vượng Chung tại Gold Coast, hãy nghĩ đến những khán giả đến để ủng hộ bạn".

"Không chỉ những người ở chung quanh bạn lúc bấy giờ, mà cả những người trên khán đài cũng ủng hộ bạn nữa, bởi vì sao bạn biết không? Chính vì bạn thi đấu cho nước Úc đó", Dawn Fraser.

Trong khi đó, cựu cá kình môn bợi lội là Kieren Perkins, hồi tưởng lại lần tham dự Đại hội Thể thao, cho biết Đại hội thường được xem là thân thiện hơn, so với bất cứ sự kiện thể thao nào khác.

"Quí vị có nhiều quốc gia, nhiều lực sĩ tranh tài trong các bộ môn thể thao khác nhau, tất cả đều đến đây và việc nầy tạo nên một không khí lễ hội, không giống tại bất cứ nơi nào khác".

"Hầu hết các ký ức của tôi về Đại hội Thể thao, liên quan đến nhiều chuyện vui cười của cả toán và chúng tôi cảm thấy như thế nào ở đây, ngược lại những khoảnh khắc căng thẳng trong một cuộc đua và những thứ còn lại đã phai nhạt dần, mà thực sự là rất tốt đẹp", Kieren Perkins.