Tiến trình hòa bình cho Syria vẫn bế tắc

Trong cuộc hội đàm ở Geneva vừa qua, sau thời gian bàn thảo về các biện pháp đưa Libya thoát khỏi cuộc xung đột kéo dài, ngoại trưởng các quốc gia trên thế giới đã quay sự chú ý qua vấn đề của Syria.

Hoa Kỳ và Nga trong vai trò là đồng chủ tịch một hội nghị các nhóm hỗ trợ quốc tế cho Syria, đang nhắm đến việc khôi phục một lệnh ngừng bắn trên toàn quốc để cơ quan cứu trợ tiếp cận được các khu vực bị bao vây.

Trước cuộc hội đàm tập trung vào tiến trình hòa bình Syria, ngoại trưởng Đức, ông Frank-Walter Steinmeier đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tập trung vào tiến trình chính trị với các nhóm đối lập ở Syria.

“Vấn đề là phải cải thiện các điều kiện ngừng bắn và hoạt động cứu trợ nhân đạo.”

“Từ đó, chúng ta có thể đạt được mục tiêu thông qua tiến trình đàm phán giữa phe đối lập và chính phủ Syria ở Geneva.”

“Chúng ta phải tìm kiếm giải pháp chuyển đổi chính trị. Đây là điều quan trọng bởi vì chẳng có tương lai nào dài lâu với ông Assad đâu.”

“Chúng ta có mặt ở Vienna này là để tìm ra giải pháp cho vấn đề đó. Dưới sự bảo trợ của Liên Hiệp Quốc, chúng ta phải đàm phán nhằm khắc họa một chính phủ chuyển tiếp và tiến trình thực hiện mục tiêu đó,” ông Walter Steinmeier nói. 

Trước đó, phe đối lập chính ở Syria, Hội đồng Đàm phán Cấp cao đã khẳng định sẽ không trở lại bất cứ vòng đàm phán nào nếu không có lệnh ngừng bắn toàn diện mở đường cho hoạt động cứu trợ nhân đạo.

Một phát ngôn nhân của Hội đồng Đàm phán Cấp cao cho rằng hội nghị Vienna khó có thể đạt được kết quả nào đáng kể.

Trong khi đó, Nga là nước đã thể hiện sự ủng hộ với Tổng thống Syria Bashar al-Assad, lên tiếng phản bác trước những nhận định bi quan về hội nghị lần này. 

Ngoại trưởng Nga, Sergei Lavrov chỉ trích các nhóm đối lập khi đưa ra những điều kiện cứng rắn trước khi tham gia vào cuộc hội đàm.

“Chúng tôi nhấn mạnh sự cần thiêt phải chuyển đi một thông điệp mạnh mẽ đến phe đối lập rằng nước Nga đang tích cực thiết lập các điều kiện ban đầu cho tiến trình này.”

“Chúng tôi cảm nhận được rằng những người bạn Hoa Kỳ cũng hiểu rõ tầm quan trọng của việc bảo đảm tất cả những thỏa thuận phải được tuân thủ nghiêm ngặt, bao gồm sự hiện diện của các đại diện phía đối lập tại những cuộc đàm phán với phái đoàn chính phủ,” ông Lavrov nói.

Trong một tuyên bố chung sau cuộc hội đàm, các bên tham gia đã ấn định ngày 1 tháng 6 sắp tới sẽ là hạn chót cho việc nối lại hoạt động viện trợ nhân đạo tới các khu vực bị bao vây chia cắt.

Nếu tuyến đường bộ vẫn còn bị phong tỏa thì hàng hóa cứu trợ sẽ được đưa xuống từ trên không. 

Áp lực quốc tế sẽ tiếp tục được tăng cường với mục tiêu ngăn chặn quân đội Syria sử dụng vũ lực bừa bãi, tuy nhiên, chưa có quý định cụ thể là những hành động gì liên quan.

Đặc phái viên Liên Hiệp Quốc tại Syria, Staffan De Mistura thậm chí cũng chưa thể khẳng định thời điểm các cuộc đàm phán chuyển giao chính trị sẽ được nối lại vào ngày này.

“Chúng ta không thể chờ đợi quá lâu nữa, chúng tôi muốn tiến trình tiếp tục được đẩy nhanh.”

“Vào lúc này thì tôi chưa thể nào công bố chi tiết ngày giờ cụ thể cho một cuộc chuyển tiếp chính trị như thế bởi vì nó còn phụ thuộc vào các vấn đề thực tế khác.”

“Tháng chay Ramadan cũng sắp đến, chúng ta cần phải nhớ rằng các cuộc hòa đàm đáng tin cậy trong nội bộ Syria sẽ được tiến hành làm sao cho xứng đáng với sự đáng tin cậy đó.”

“Đồng thời cũng phù hợp với những bước cải thiện đáng tin cậy về lệnh ngừng bắn cũng như các hoạt động nhân đạo,” ông De Mistura nói.

Cả ông De Mistura cùng ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry và ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đều có mặt trong cuộc họp báo vừa qua.

Một lần nữa, ông Kerry khẳng định Washington muốn Tổng thống Bashar al-Assad từ bỏ quyền lực, đồng thời tuyên bố Nga nên sử dụng sức ảnh hưởng của mình để bảo đảm cho một tiến trình chuyển giao quyền lực ở Syria.

“Có một thực tế là cuộc chiến này sẽ không bao giờ kết thúc với ông ta và người dân của ông ta nếu không đạt được sự ổn định chính trị, và mọi người đều hiểu điều này.”

“Đó cũng là lý do tại sao chúng ta có mặt ở đây để bàn cách chấm dứt chiến sự, hỗ trợ nhân đạo.”

“Thực tế là những hoạt động này chưa được như chúng ta mong muốn và điều chúng ta cần là một vài yếu tố đòn bẩy. Yếu tố đó chính là nước Nga,” ông Kerry nói.

 Tuy nhiên, ông Lavrov lặp lại quan điểm của Nga rằng nước này không tham chiến dưới danh nghĩa hay đại diện cho bất cứ một chính quyền nào.

“Trong bài phát biểu khai mạc, ông John đã khẳng định cứ như thể là yếu tố gì đó hậu thuẫn cần phải được loại bỏ, ý muốn nói là Nga và Iran đang đứng đằng sau hỗ trợ cho chính quyền Assad.”

“Chúng tôi không đứng về phía Assad mà chúng tôi ủng hộ việc chống chủ nghĩa khủng bố.”

“Chúng tôi không thấy bất cứ một nỗ lực quân sự nào trên bộ hiệu quả được hơn quân đội chính phủ Syria cho dù họ còn những thiếu sót,” ông Lavrov nói.  

Cuộc họp ở Vienna cũng đánh dấu sự hiện diện đầu tiên của Úc trong vấn đề này. 

Ngoại trưởng Úc, Julie Bishop cho biết qua kênh số 9 rằng tiến trình hòa bình phải tiếp tục thế nhưng bà cũng thừa nhận rằng mục tiêu hòa bình còn xa.

“Sự quyết tâm của các quốc gia khác nhằm chấm dứt thảm hỏa nhân đạo, chấm dứt cuộc xung đột và bảo đảo lệnh ngừng bắn được duy trì lâu dài trên toàn quốc.”

“Chính sự quyết tâm đó cũng sẽ hướng đến việc hình thành một giải pháp chính trị ngay tại đây.”

“Chắc chắn sẽ cần thời gian thế nhưng ít nhất lúc này chúng ta cũng có một lộ trình để thực hiện mục tiêu đó,” bà Bishop nói.

Trong khi đó, người đứng đầu đặc trách chính sách ngoại giao của EU, Federica Mogherini cũng mô tả cuộc hội đàm lần này có những điểm tích cực.

“Chúng tôi đã đạt được một số điểm tích cực trong cuộc nhóm họp ngày hôm nay.”

“Tôi hy vọng những cải thiện đó sẽ tiếp sức cho cả tiến trình và đưa chúng ta đến được với những người dân đang cần được giúp đỡ tại Syria,” bà Mogherini nói.