Khi Hội nghị thượng đỉnh NATO lần thứ 75 sắp kết thúc, sự đoàn kết và kiên cường là thông điệp chính trong bối cảnh bất ổn toàn cầu. Trọng tâm là tăng cường Liên minh, tăng cường khả năng phòng thủ tập thể và giải quyết sự xâm lược của Nga ở Ukraine. Vai trò của Trung Quốc trong cuộc xung đột và biến đổi khí hậu, cũng là những chủ đề chính.
Hội nghị thượng đỉnh NATO lần thứ 75 vừa kết thúc tại Washington D-C có chủ đề bao quát là đoàn kết và kiên cường.
Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu ngày càng gia tăng, NATO nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường Liên minh và tăng cường khả năng phòng thủ tập thể.
Tổng thư ký Jens Stoltenberg đã khai mạc hội nghị thượng đỉnh, bằng việc nhắc lại cam kết về Điều 5, nguyên tắc tấn công vào một thành viên là tấn công vào tất cả, một thông điệp rõ ràng gửi tới cả đồng minh và đối thủ rằng, NATO vẫn đoàn kết và kiên quyết thực hiện sứ mệnh của mình.
“Liên minh của chúng tôi được thành lập bởi những người đã sống qua hai cuộc chiến tranh tàn khốc".
"Họ chỉ biết rõ về nỗi kinh hoàng, sự đau khổ và cái giá phải trả khủng khiếp về con người của chiến tranh".
"Họ quyết tâm rằng, điều này sẽ không bao giờ xảy ra nữa".
"Vì vậy, họ thành lập NATO với mục đích rõ ràng là gìn giữ hòa bình và bảo vệ tự do, một lời hứa long trọng, một cam kết sắt đá để bảo vệ lẫn nhau, một vì tất cả và tất cả vì một”, Jens Stoltenberg.
Bài diễn văn của ông Stoltenberg đã tạo ra không khí sôi động cho các cuộc thảo luận, bao gồm nhiều chủ đề từ an ninh mạng đến chiến tranh kết hợp.
Một phần quan trọng của hội nghị thượng đỉnh, tập trung vào cuộc chiến đang diễn ra của Nga ở Ukraine, với cam kết triển khai các tài sản của NATO bao gồm các khẩu đội tên lửa siêu thanh ở Đức.
Đây sẽ là đợt tăng cường quân sự lớn nhất kể từ Chiến tranh Lạnh.
"Tại hội nghị thượng đỉnh này, chúng tôi đang xoay chuyển tình thế và đặt nền móng để Ukraine giành chiến thắng".
"Các đồng minh đã đồng ý triển khai chương trình an ninh, Hỗ trợ và Đào tạo của NATO cho Ukraine, với lệnh chỉ huy ở Đức và các trung tâm hậu cần ở phần phía đông của Ukraine".
"Liên minh và khoảng 700 nhân viên NATO sẽ điều phối việc huấn luyện lực lượng Ukraine, tại các cơ sở ở các nước đồng minh”, Jens Stoltenberg.
Các đồng minh NATO tái khẳng định sự ủng hộ của họ đối với Ukraine, cam kết tiếp tục viện trợ quân sự và nhân đạo.
"Chúng tôi đã đồng ý rằng, 40 tỷ euro là mức căn bản tối thiểu trong năm tới và để bảo đảm nguồn tài trợ bền vững, để Ukraine chiếm ưu thế".
"Chúng tôi không làm điều này vì không muốn kéo dài một cuộc chiến".
"Chúng tôi làm điều này, bởi vì chúng tôi muốn kết thúc chiến tranh càng sớm càng tốt".
"Cách nhanh nhất để kết thúc chiến tranh là thua cuộc, nhưng điều đó sẽ không mang lại hòa bình".
"Vì vậy trừ khi chúng ta muốn Ukraine thua, trừ khi chúng ta muốn cúi đầu trước Putin, nhưng chúng ta cần thể hiện sự cam kết và quyết tâm”, Jens Stoltenberg.
Các thành viên NATO cũng thảo luận về các chiến lược chống lại sự xâm lược của Nga đối với Ukraine, đưa ra các cam kết nhằm bảo đảm an ninh hơn cho nước này.
“Mọi thứ chúng tôi đang làm, cam kết chỉ huy, viện trợ quân sự nhiều hơn, nhiều thỏa thuận an ninh hơn và khả năng tương tác được cải thiện, đã tạo nền tảng để Ukraine giành chiến thắng và đây đóng vai trò là cầu nối với NATO".
"Các đồng minh đã đồng ý rằng, khi Ukraine tiếp tục những cải cách cần thiết, chúng tôi sẽ hỗ trợ họ trên con đường trở thành thành viên không thể đảo ngược”, Jens Stoltenberg.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensyy nói rằng, đất nước của ông thậm chí còn tiến gần hơn đến việc trở thành thành viên NATO, nhưng thừa nhận điều đó sẽ không xảy ra, chừng nào Nga và Ukraine còn chiến tranh.
"Vì vậy trước hết, chúng tôi đã tiến rất gần đến mục tiêu của mình".
"Tôi nghĩ bước tiếp theo sẽ là lời mời và sau đó sẽ là tư cách thành viên".
"Vì vậy chúng tôi sẽ không tham gia NATO, cho đến khi chiến tranh nổ ra ở Ukraine, nhưng tôi hy vọng rằng chúng tôi sẽ chiếm ưu thế”, Volodymyr Zelensyy.
Một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất tại hội nghị thượng đỉnh, là vai trò của Trung Quốc trong cuộc xung đột Ukraine.
Một báo cáo dự thảo từ hội nghị thượng đỉnh, đã coi Trung Quốc là 'người quyết định' nỗ lực chiến tranh của Nga, trích dẫn những lo ngại về mối quan hệ thương mại của Trung Quốc với Nga.
“Trung Quốc đã trở thành nhân tố quyết định, trong cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine, thông qua quan hệ đối tác và hỗ trợ không giới hạn cho cơ sở công nghiệp quốc phòng của Nga".
"Điều này bao gồm việc chuyển giao các vật liệu có công dụng kép như các bộ phận vũ khí, thiết bị và nguyên liệu thô".
"Chúng tôi đồng ý rằng, Trung Quốc không thể tiếp tục gây ra cuộc xung đột quân sự lớn nhất ở châu Âu, mà không ảnh hưởng đến lợi ích và danh tiếng của Bắc Kinh”, Jens Stoltenberg.
Trong báo cáo, các nước thành viên NATO cho biết Trung Quốc đã trở thành kẻ gây chiến, thông qua quan hệ đối tác không giới hạn với Nga và hỗ trợ quy mô lớn cho cơ sở công nghiệp quốc phòng của Nga.
Báo cáo đã thu hút sự chỉ trích gay gắt từ Bắc Kinh.
Lin Jian, phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, gọi báo cáo này là vô lý và cáo buộc NATO tìm cách đổ lỗi.
Ông nói rằng Trung Quốc duy trì lập trường trung lập về vấn đề Ukraine và kêu gọi NATO tập trung vào việc giảm căng thẳng thay vì chỉ trích.
“Việc NATO cường điệu hóa trách nhiệm của Trung Quốc trong vấn đề Ukraine là vô lý và có động cơ nham hiểm".
"Lập trường khách quan và công bằng của Trung Quốc về vấn đề Ukraine, cũng như vai trò mang tính xây dựng của nước này, đã được cộng đồng quốc tế công nhận rộng rãi".
"NATO liên tục phát tán thông tin do Mỹ bịa đặt mà không có bằng chứng, công khai bôi nhọ Trung Quốc, gieo rắc mối bất hòa trong quan hệ Trung Quốc - châu Âu và làm suy yếu sự hợp tác Trung Quốc - châu Âu”, Lin Jian.
Nhiều tháng trước cuộc xâm lược, tôi đã chỉ đạo một lượng đáng kể cộng đồng tình báo phải được giải mật, để có thể bắt đầu xây dựng một liên minh quốc tế, hầu chống lại cuộc xâm lược,Joe Biden
Bất chấp căng thẳng, các nhà lãnh đạo NATO vẫn giữ vững lập trường của mình.
Họ nhấn mạnh sự cần thiết phải có một cách tiếp cận phối hợp, để giải quyết các thách thức mang tính hệ thống do Trung Quốc đặt ra, bao gồm cả ảnh hưởng ngày càng mở rộng của nước này ở châu Âu và những tiến bộ của nước này trong năng lực không gian.
Ngoài ra trong chương trình nghị sự, còn có vấn đề biến đổi khí hậu.
Nhận thức được tác động của mình đối với an ninh toàn cầu, NATO cam kết giảm lượng khí thải carbon và tăng cường khả năng phục hồi của cơ sở hạ tầng quân sự, trước các mối đe dọa liên quan đến khí hậu.
Ngoài các cuộc thảo luận chính thức, còn có nhiều cuộc gặp song phương
Tổng thống Mỹ Joe Biden đã gặp các nhà lãnh đạo châu Âu, để thảo luận về hợp tác xuyên Đại Tây Dương và các lợi ích an ninh chung.
Một kết quả của những cam kết này, là thỏa thuận tăng chi tiêu quốc phòng.
Một số thành viên NATO cam kết đáp ứng mục tiêu chi tiêu quốc phòng của liên minh là 2% G-D-P, một cam kết từng là điểm gây tranh cãi trong các hội nghị thượng đỉnh trước đây.
Cam kết này được coi là một bước quan trọng nhằm bảo đảm rằng, NATO có các nguồn lực cần thiết, để giải quyết các mối đe dọa mới nổi.
Thủ tướng mới đắc cử của Anh, Keir Starmer, cho biết phần lớn trong số 32 thành viên NATO, đang đáp ứng cam kết đó.
"23 thành viên hiện đang chi 2% GDP của họ cho quốc phòng. Nhưng trước những mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh của chúng ta, chúng ta phải tiến xa hơn".
"Vì vậy chúng ta sẽ tiến hành đánh giá quốc phòng chiến lược, để tăng cường lực lượng vũ trang và bảo vệ an ninh quốc gia của chúng ta và chúng tôi sẽ đặt ra một lộ trình rõ ràng là, chi 2,5% GDP cho quốc phòng”, Keir Starmer.
Ông Starmer từ chối bình luận về lời nói ngắn gọn của Tổng thống Mỹ Joe Biden, khi ông gọi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy là Tổng thống Putin.
Đây là khoảnh khắc xảy ra tại cuộc họp báo, sau hội nghị thượng đỉnh.
"Nga sẽ không thắng thế trong cuộc chiến này".
"Ukraine sẽ thắng thế trong cuộc chiến này, và chúng tôi sẽ sát cánh cùng họ từng bước một".
"Đó là những gì mà bản hiệp ước nói một cách lớn lao và rõ ràng và bây giờ tôi muốn bàn giao nó tới Tổng thống Ukraine, người có lòng dũng cảm cũng như lòng quyết tâm của ông, thưa quý vị, Tổng thống Putin”, Joe Biden.
Tổng thống Biden sau đó, đã tự đính chính với lời giải thích này.
"Tổng thống Putin à, bạn sẽ đánh bại Tổng thống Putin, Tổng thống Zelenskyy".
"Tôi rất tập trung vào việc đánh bại Putin, nên dù sao thì chúng tôi cũng phải lo lắng về điều đó”, Joe Biden.
Đây là cách Tổng thống Zelenskyy phản ứng.
“Cảm ơn Tổng Thống rất nhiều”, Zelenskyy.
Bắt đầu trở lại đúng hướng, Tổng thống Biden đã mở đầu cuộc họp báo rất được mong đợi của mình bằng việc kể lại những thành tựu của NATO, khi ông phải đối mặt với những lời kêu gọi rút khỏi cuộc đua Tổng thống ngày càng tăng.
"Đối với những người nghĩ rằng thời của NATO đã trôi qua, họ đã nhận ra một sự thức tỉnh thô bạo khi Putin xâm lược Ukraine".
"Một số nỗi sợ hãi lâu đời nhất và sâu sắc nhất ở châu Âu lại trỗi dậy, bởi vì một lần nữa, một kẻ điên cuồng giết người lại hành quân".
"Nhưng điều này Khi không ai thu mình lại để xoa dịu, đặc biệt là Hoa Kỳ, chúng tôi đã thu thập thông tin tình báo là Nga đã lên kế hoạch xâm chiếm Ukraine".
"Nhiều tháng trước cuộc xâm lược, tôi đã chỉ đạo một lượng đáng kể cộng đồng tình báo phải được giải mật, để có thể bắt đầu xây dựng một liên minh quốc tế, hầu chống lại cuộc xâm lược”, Joe Biden.
Còn Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chỉ trích những bình luận được đưa ra trong hội nghị thượng đỉnh, cáo buộc Liên minh làm leo thang căng thẳng và gây bất ổn cho an ninh toàn cầu.
Ông nhắc lại rằng, việc NATO mở rộng và hỗ trợ cho Ukraine là mối đe dọa trực tiếp đối với đất nước ông, đồng thời khẳng định Nga sẵn sàng bảo vệ lợi ích của mình.
