Tổng thống Trump trở lại Tòa Bạch Ốc: Khoảng cách giữa lời hứa và thực tế

Khi trở lại Tòa Bạch ốc vào đầu năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump cam kết giảm giá cả, siết chặt biên giới, hạn chế các cuộc chiến ở nước ngoài và đưa chính phủ trở lại điều ông gọi là cách điều hành dựa trên “lẽ thường”.

Nhưng sau hơn một năm, chính quyền của ông đang phải đối mặt với hàng loạt vấn đề.

Đó là căng thẳng thương mại với Canada, cuộc xung đột với Iran chưa được giải quyết, những thất bại pháp lý liên quan đến di trú và bầu cử, cùng sự phản đối từ một số thành viên trong chính đảng Cộng hòa.

Những diễn biến này đang cho thấy khoảng cách giữa các cam kết tranh cử và thực tế điều hành nước Mỹ.

Thuế quan và quan hệ với Canada

Một ví dụ là quan hệ với Canada.

Thủ tướng Canada Mark Carney kể rằng ông từng được ông Trump tặng một chiếc chìa khóa vàng của Nhà Trắng.

Theo ông Carney, Tổng thống Mỹ nói đây là “chìa khóa vào Nhà Trắng”, rồi đùa rằng ông có thể được cho vào, nhưng “có thể họ sẽ bắn ông”.

Ông Carney nói câu chuyện đó phần nào phản ánh mối quan hệ giữa hai người, cũng như quan hệ giữa Canada và Mỹ.

Nhưng đằng sau câu chuyện hài hước đó là một tranh chấp thương mại nghiêm trọng.

Chính quyền ông Trump đã áp mức thuế 50% đối với lượng hàng hóa Canada trị giá khoảng 28 tỷ đô la.

Canada đáp trả bằng các mức thuế từ 15% đến 50% đối với một số mặt hàng của Mỹ.

Điều này đặt ra câu hỏi về cam kết của ông Trump trong việc giảm giá cả và chi phí sinh hoạt cho người Mỹ.

Cam kết chấm dứt chiến tranh gặp thử thách

Một cam kết khác của ông Trump cũng đang gặp thử thách: giảm số lượng các cuộc chiến của Mỹ ở nước ngoài.

Ông Trump nói ông đã giúp chấm dứt hoặc giải quyết tám cuộc xung đột.

Tuy nhiên, một số cuộc xung đột vẫn mong manh hoặc chưa được giải quyết hoàn toàn.

Tại Gaza, kế hoạch hòa bình do ông Trump thúc đẩy chưa thể chấm dứt hoàn toàn bạo lực.

Trong khi đó, chính quyền Mỹ cũng khôi phục tên gọi “Bộ Chiến tranh” như một tên gọi phụ của Bộ Quốc phòng. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth sử dụng chức danh Bộ trưởng Chiến tranh trong một số hoạt động chính thức.

Đến ngày 28 tháng 2 năm 2026, Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Sáu tháng sau, xung đột vẫn chưa được giải quyết. Các cuộc đàm phán rơi vào bế tắc và giá dầu tăng lên trên 150 đô la một thùng.

Ngay trong đảng Cộng hòa, hành động quân sự này cũng gây ra tranh luận.

Dân biểu Cộng hòa bang Kentucky Thomas Massie đã đưa ra các điều khoản luận tội đối với ông Hegseth.

Ông Massie cáo buộc Bộ trưởng Quốc phòng đã đưa lực lượng Mỹ tham gia các hành động thù địch chống Iran mà không có sự cho phép của Quốc hội.

Chính sách di trú và các cuộc chiến pháp lý

Trong nước, chính sách siết chặt di trú của chính quyền Trump cũng gặp những giới hạn pháp lý và thực tế.

Số vụ bắt giữ tăng mạnh, nhưng số người bị trục xuất không tăng tương ứng.

Một số công dân Mỹ cũng đã bị nhân viên di trú bắn chết trong quá trình thực hiện các hoạt động liên quan đến trục xuất người khác.

Các tòa án đã ngăn chính quyền thực hiện những nỗ lực hạn chế quyền có quốc tịch theo nơi sinh.

Gần đây, tòa án cũng bác bỏ những nỗ lực của chính quyền nhằm siết chặt các quy định về bỏ phiếu qua bưu điện trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Ông Trump đã nhiều lần chỉ trích các thẩm phán không ủng hộ chính sách của mình, kể cả một số người do chính ông bổ nhiệm.

Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche cho biết chính quyền chưa từ bỏ cuộc chiến pháp lý.

“Những nỗ lực của chúng tôi, cũng như những nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm bảo đảm rằng chúng ta có các cuộc bầu cử tự do và công bằng sẽ không dừng lại chỉ vào tháng 11 hay sau đó.”Ông Trump đã bổ nhiệm ba thẩm phán Tòa án Tối cao.

Nhưng việc một tổng thống bổ nhiệm thẩm phán không có nghĩa những thẩm phán đó sẽ luôn phán quyết theo hướng có lợi cho ông.

Phòng khiêu vũ 560 triệu đô la tại Tòa Bạch Ốc

Tòa án Tối cao đã cho phép chính quyền tiếp tục một vài kế hoạch của mình.

Một trong số đó là dự án xây dựng phòng khiêu vũ mới tại Nhà Trắng.

Dự án trị giá khoảng 560 triệu đô la được xây dựng trên khu vực Cánh Đông đã bị phá bỏ.

Các tòa án cấp dưới từng tạm thời đình chỉ việc xây dựng, làm dấy lên khả năng dự án có thể phải thu nhỏ.

Sau đó, Tòa án Tối cao cho phép công việc tiếp tục.

Hiện phòng khiêu vũ lớn đang được xây dựng. Ông Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump dự kiến sẽ sử dụng nơi này cho những sự kiện lớn tại Tòa Bạch ốc.

Phiên điều trần bất thường về quy định tuyển dụng FBI

Và trong lúc chính phủ phải xử lý các vấn đề từ chiến tranh, thuế quan, di trú đến các cuộc tranh luận tại Quốc hội, một phiên điều trần khác tại Thượng viện lại thu hút sự chú ý vì một lý do rất khác.

Ủy ban Tư pháp Thượng viện chất vấn Giám đốc FBI Kash Patel về một thay đổi trong quy định tuyển dụng của FBI.

Quy định cũ có thể tự động loại ứng viên nếu người đó từng tham gia hành vi quan hệ tình dục với động vật.

Ông Patel giải thích rằng quy định được thay đổi để tránh loại những nạn nhân buôn người bị ép buộc thực hiện các hành vi hạ nhục.

“Trong rất nhiều trường hợp, những kẻ buôn người... ép buộc quý vị thực hiện những hành vi như vậy. Và một số nạn nhân sau đó trở thành nhân viên thực thi pháp luật, đủ điều kiện để làm công việc thực thi pháp luật và nộp đơn vào FBI.”

Phiên điều trần diễn ra trong thời điểm đảng Cộng hòa chuẩn bị bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, những cam kết về giá cả, thương mại, chiến tranh, di trú và cách điều hành chính phủ đang được đặt cạnh một thực tế phức tạp hơn: các chính sách phải đối mặt với phản ứng từ đồng minh, đối thủ chính trị, Quốc hội và hệ thống tòa án.

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play