Tổng thống Donald Trump nói rằng “chúng tôi sẽ làm một số việc hơi khó chịu” nếu Iran vẫn không đồng ý với thỏa thuận.
Iran cho biết đang xem xét đề xuất mới nhất từ Hoa Kỳ, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố các cuộc đàm phán đang ở “giai đoạn cuối cùng” và cảnh báo Washington có thể sẽ làm “một số điều khá khó chịu” nếu Tehran không đồng ý với thỏa thuận.
Ông Trump nói với các phóng viên rằng Mỹ và Iran sẽ đạt được thỏa thuận, hoặc Washington sẽ có những hành động mạnh tay hơn. Tuy nhiên, ông cũng cho biết mình không vội vàng đạt được thỏa thuận.
“Chúng tôi sẽ có thỏa thuận, sẽ phải làm vài điều khá khó chịu. Nhưng hy vọng điều đó sẽ không xảy ra,” ông nói.
“Nhưng tôi không vội. Lý tưởng nhất là tôi muốn thấy ít người thiệt mạng hơn thay vì nhiều người.”
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baqaei, cho biết Iran đã nhận được các đề xuất từ phía Mỹ thông qua trung gian là Pakistan và hiện đang xem xét.
Ông nhắc lại những yêu cầu của Tehran, bao gồm việc giải phóng các tài sản của Iran đang bị phong tỏa ở nước ngoài và chấm dứt lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran.
Trong khi đó, trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ muốn tái khởi động chiến tranh, sau khi ông Trump tuyên bố sẽ tiếp tục tấn công nếu Iran không đồng ý thỏa thuận hòa bình.
Ông Ghalibaf cảnh báo Iran sẽ có “phản ứng mạnh mẽ”, còn lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố bất kỳ cuộc chiến mới nào cũng sẽ lan rộng vượt ra ngoài Trung Đông.
“Các động thái công khai và bí mật của đối phương cho thấy dù gây áp lực kinh tế và chính trị, họ vẫn chưa từ bỏ mục tiêu quân sự và đang tìm cách khơi mào một cuộc chiến mới,” ông Ghalibaf nói.
Lệnh ngừng bắn ngày 8 tháng 4 đã tạm chấm dứt cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran, vốn gây biến động mạnh cho kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, thay vì giao tranh trực tiếp, hai bên hiện tiếp tục đấu khẩu và đe dọa lẫn nhau.
Ông Trump nhiều lần cảnh báo sẽ có hành động quân sự mới, trong khi Iran cũng đáp trả bằng những tuyên bố cứng rắn.
Vệ binh Cách mạng Iran hôm thứ Tư tuyên bố:
“Nếu hành động gây hấn nhằm vào Iran tái diễn, cuộc chiến khu vực đã được cảnh báo sẽ lần này lan rộng vượt xa khu vực, và các đòn đáp trả hủy diệt của chúng tôi sẽ nghiền nát các ông.”
Dù vậy, hai bên vẫn tiếp tục các cuộc trao đổi ngoại giao thông qua Pakistan nhằm tìm kiếm một thỏa thuận chính thức chấm dứt chiến tranh.
Hãng thông tấn IRNA của Iran dẫn các nguồn ngoại giao cho biết Bộ trưởng Nội vụ Pakistan đã tới Tehran — chuyến thăm thứ hai của ông chỉ trong chưa đầy một tuần.
Giá dầu thế giới đã giảm hơn 5% hôm thứ Tư nhờ kỳ vọng có thể đạt được thỏa thuận.
Ngoại trưởng Saudi Arabia, Hoàng tử Faisal bin Farhan, ca ngợi quyết định của ông Trump khi “trao cơ hội cho ngoại giao”, đồng thời kêu gọi Iran nắm lấy “cơ hội để tránh những hậu quả nguy hiểm từ leo thang xung đột”.
Trong khi đó, Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel, Trung tướng Eyal Zamir, cho biết quân đội nước này đang ở mức cảnh giác cao nhất và “sẵn sàng cho mọi diễn biến”.
Ông Trump hiện cũng đang chịu áp lực trong nước khi giá năng lượng tăng cao bắt đầu ảnh hưởng tới nền kinh tế Mỹ.
Dù lệnh ngừng bắn đã chấm dứt giao tranh, eo biển Hormuz — tuyến hàng hải vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu — vẫn chưa được mở lại hoàn toàn.
Hải quân thuộc lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết trong vòng 24 giờ qua đã cho phép 26 tàu, bao gồm tàu chở dầu, đi qua eo biển Hormuz sau khi được “phối hợp và bảo đảm an ninh”.
Trong khi đó, Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa các cảng Iran. Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ cho biết lính thủy đánh bộ Mỹ đã kiểm tra một tàu chở dầu mang cờ Iran tại Vịnh Oman vì nghi ngờ vi phạm lệnh phong tỏa.
Theo CENTCOM, sau khi kiểm tra, tàu đã được cho phép tiếp tục hành trình nhưng bị yêu cầu đổi hướng.
Cơ quan này cho biết Mỹ đã chuyển hướng tổng cộng 91 tàu thương mại nhằm đảm bảo việc thực thi lệnh phong tỏa.
Tương lai của eo biển Hormuz hiện là một trong những điểm bất đồng lớn nhất trong đàm phán. Nếu không đạt được thỏa thuận, nhiều chuyên gia lo ngại kinh tế toàn cầu sẽ chịu tác động nghiêm trọng khi nguồn dự trữ dầu trước chiến tranh dần cạn kiệt.
Eo biển này cũng là tuyến vận chuyển khoảng một phần ba lượng phân bón toàn cầu. Việc gián đoạn nguồn cung đang khiến giá thực phẩm tăng và có nguy cơ gây thiếu hụt trên diện rộng.
Hôm thứ Tư, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc cảnh báo nguy cơ xảy ra “khủng hoảng giá lương thực toàn cầu nghiêm trọng” và một “cú sốc hệ thống lương thực toàn cầu” nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị gián đoạn.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
