Bé Senna bốn tuổi và đã nói được tiếng Quan Thoại và tiếng Anh. Cha của cô bé, ông Mark Lee, cho biết cô bé không chỉ biết nói 2 ngôn ngữ đó.
“Tiếng Quảng Đông, tiếng Quan Thoại, tiếng Anh và tiếng Nhật. Tôi luôn nói hai thứ tiếng ở nhà, đó là tiếng Anh và tiếng Quảng Đông. Tôi muốn làm như vậy với Senna.”
Cha mẹ của Senna di cư từ Trung Quốc và họ đã cho đứa con duy nhất của mình theo học tại một trường mẫu giáo ở Chatswood, Sydney, nơi đang mở rộng chương trình giảng dạy song ngữ.
“Học một ngôn ngữ giúp bạn hiểu biết nhiều hơn, không chỉ là ngôn ngữ mẹ đẻ của bạn. Nếu con muốn tìm hiểu thêm về các nền văn hóa khác, thì điều đó sẽ mở rộng tầm nhìn của con sau này.”
Ông Mark cho biết thêm việc học ngôn ngữ cũng giúp Senna giữ liên lạc với gia đình người thân của cô bé ở Trung Quốc.
“Khi chúng tôi đưa con gái trở lại Trung Quốc vào năm ngoái, con rất tự tin, không còn sợ hãi phải làm gì nữa.”
Senna là một trong số nhiều trẻ em gốc Trung Quốc và không phải người Trung Quốc, đang học tiếng Quan Thoại và tiếng Anh tại một trường mẫu giáo tiên phong trong giáo dục song ngữ.
Chương trình giáo dục MindChamps là gì?
Trường này có tên là MindChamps và người sáng lập là David Chiem. Ông cho biết.
“Trong số 22 trung tâm của chúng tôi tại Úc hiện tại, Chatswood là trung tâm đầu tiên của chúng tôi có chương trình song ngữ này. Chúng tôi đã thực hiện một chương trình thí điểm trong năm ngoái. Đây hiện là chương trình song ngữ hoàn toàn, trong đó hai giáo viên thực sự nói cả hai ngôn ngữ mỗi ngày.”
Không phải là sự lặp lại hay bắt chước.
Các em đang diễn lại những câu chuyện bằng hai ngôn ngữ khiến việc học trở nên thú vị, như ông Chiem giải thích.
“Nếu chúng ta tập quá nhiều, có thể có tác động tiêu cực. Một số trẻ em cuối cùng không thích như vậy. Vì vậy, đối với trẻ em, trải nghiệm toàn bộ nền văn hóa và ngôn ngữ trở nên sống động, chỉ là một phần trong quá trình học tập, sự tò mò và niềm vui của các em. Do đó, các vở kịch, bài hát, là những cách mạnh mẽ để thu hút cảm xúc của các em.”
Các học giả cho biết việc dạy ngôn ngữ thứ hai ở trường mầm non mang lại nhiều lợi ích. Bà Marianne Turner, phó giáo sư về Giáo dục song ngữ tại Đại học Monash, Victoria, cho biết.
Thật sự hữu ích khi đưa các ngôn ngữ khác vào lớp học. Việc này có lợi về mặt nhận thức, thật sự giúp ích cho việc suy nghĩ, suy nghĩ sáng tạo và giải quyết vấn đề.Marianne Turner, phó giáo sư về Giáo dục song ngữ tại Đại học Monash, Victoria
Đây chỉ là một vài lý do khiến Chính quyền Victoria đầu tư hơn 50 triệu đô la để giúp trẻ mẫu giáo học bằng ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh trong 8 năm cho đến năm 2027. Phó Giáo sư Turner giải thích thêm.
“Học nhiều hơn một ngôn ngữ thực sự có thể giúp trẻ em tiến bộ về mặt gắn kết xã hội, khoan dung hơn vì chúng hiểu rõ hơn về sự khác biệt và bớt sợ hãi về sự khác biệt.”
Ông Chiem thành lập Mindchamps sau sự nghiệp diễn viên thành công, sau đó mở trung tâm đầu tiên tại Singapore. Kể từ đó, trung tâm đã phát triển lên hơn 80 trường mầm non trên khắp Châu Úc.
“Chúng tôi hiện đang có các trung tâm ở Singapore, Malaysia, Philippines, Myanmar và sắp tới là Maldives. Và rõ ràng Úc là trọng tâm lớn của chúng tôi. Chúng tôi cũng đang tiến vào Hoa Kỳ.”
Chương trình giảng dạy cốt lõi của Mindchamps dựa trên khái niệm gọi là tư duy của nhà vô địch, như ông Chiem giải thích.
“Có ba khía cạnh của tư duy nhà vô địch. Thứ nhất, điều tạo nên sự khác biệt của nhà vô địch là không chấp nhận những điều bình thường, họ là những người tạo ra đột phá. Không phải nổi tiếng hay giàu có, mà là tôn vinh những gì độc đáo của họ. Thứ hai, họ có lòng dũng cảm để thách thức trí tuệ thông thường. Và thứ ba là nghịch cảnh - họ không sợ hãi, họ có một số tố chất bẩm sinh để biến những thất bại thành cơ hội.”
David Chiem – từ cậu bé người Việt tị nạn không biết tiếng Anh trở thành doanh nhân thành đạt
Mặc dù là CEO của một doanh nghiệp vô cùng thành công, ông Chiêm chưa bao giờ quên những khó khăn của chính mình khi là một người tị nạn từ Việt Nam đến Úc mà không nói được tiếng Anh.
Câu chuyện của David Chiem bắt đầu sau khi ông sinh ra ở miền Nam Việt Nam.
“Lúc đó là giữa chiến tranh, năm 1969. Ông bà tôi vốn xuất thân từ Trung Quốc. Ông tôi đến Việt Nam với tư cách là một người nông dân và làm việc rất chăm chỉ, xây dựng một doanh nghiệp nhỏ ở Rạch Giá. Sau đó, cha tôi điều hành doanh nghiệp. Cha tôi là người miền Nam cũng bị bắt đi lính để tham gia quân đội Nam Việt Nam. Khi Sài Gòn sụp đổ vào năm 1975, ông đã bị bỏ tù.”
Cuối cùng, cha của David đã được thả và sau đó, gia đình họ đã trốn khỏi Việt Nam trên một tàu đánh cá.
Đó là một hành trình đáng sợ và nguy hiểm, có thể đã kết thúc trong thảm họa khi họ gặp phải cướp biển ngoài khơi bờ biển Malaysia.
“Hai tàu đánh cá cướp biển tiến sát đến thuyền của chúng tôi, bọn chúng chuẩn bị lên tàu, mọi người đã rất sợ hãi. Rồi đột nhiên chúng bỏ đi! Từ xa một con tàu chở hàng khổng lồ xuất hiện. Và rồi mọi người nhận ra rằng đó là lý do tại sao chúng bỏ đi. Con tàu chở hàng của Singapore đã cho chúng tôi thức ăn, nước uống, chỉ cho chúng tôi đúng hướng, kiểm tra động cơ giúp chúng tôi. Khi chúng tôi đến Malaysia, chính quyền Malaysia không cho chúng tôi vào. Họ đã bắn vào thuyền của chúng tôi vì họ chúng tôi rời đi. Tôi nhớ cha tôi và những người đàn ông khác trên thuyền đã đập nát con thuyền. Sau đó, nó đâm thẳng vào bờ để con thuyền không thể rời đi nữa. Khi con thuyền đâm vào bờ, cha tôi đã túm lấy tôi và nhảy xuống. Và rồi, chúng tôi được đưa vào trại trên đảo."
Những tháng tiếp theo thật khó khăn và thức ăn khan hiếm, nhưng giống như nhiều người tị nạn khác, cậu bé David đã tìm ra cách để sống sót.
Mọi chuyện thay đổi khi một viên chức Úc đến thăm khu vực này. Gia đình Chiem nằm trong danh sách tị nạn nhưng đã bỏ lỡ cuộc phỏng vấn đầu tiên. Vì vậy, họ đã đi đến thị trấn gần đó để tìm người cứu tinh tương lai cho gia đình mình.
“Chúng tôi đã đi từ cửa hàng này sang cửa hàng khác. Cha tôi rất phấn khích khi một chủ cửa hàng người Hoa nói rằng có thể viên chức người Úc ở khách sạn đó. Chúng tôi đã tìm đến khách sạn, và vị quan chức chính phủ vẫn ở đó. Điều không thể tin được là chúng tôi được phép gặp ông ấy. Sau đó, ông ấy cho phép chúng tôi đến phòng khách sạn của ông ấy.”
Chỉ trong một thời gian ngắn, thủ tục giấy tờ đã được xử lý xong và gia đình Chiem đã bay đến Sydney.
“Đêm chúng tôi đến Úc, khi chúng tôi cuối cùng cũng đặt chân lên đất Úc, cha tôi thực sự rất xúc động. Ông nói 'với mỗi người trong số chúng tôi đã đến được đây, một người đã chết'. Ông nói 'đây là sự tái sinh của chúng tôi'. Đó là một tư duy rất mạnh mẽ, toàn bộ trải nghiệm đó đã để lại trong tôi cảm xúc rất sâu sắc. Khi nghe cha tôi nói vậy, tôi đã nghĩ là hãy biết ơn tất cả những gì chúng tôi có.”
Mặc dù học giỏi toán và khoa học, David không đam mê y khoa và muốn theo đuổi diễn xuất.
“Thật khó khăn khi phải nói với cha điều đó. Rõ ràng là cha rất đau khổ khi biết tôi không muốn học trường y, nhưng tôi đã nói “cha ơi, hãy để con theo đuổi đam mê của mình.”
David Chiem sau đó tốt nghiệp Đại học Công nghệ Sydney, trường Điện ảnh, Truyền hình và Phát thanh Úc, và có sự nghiệp diễn xuất thành công.
Tuy nhiên, hành trình của ông giờ đã trọn vẹn - với tư cách là một doanh nhân từng đoạt giải thưởng tại Singapore.
“Cha đã cho tôi cơ hội học sân khấu và diễn xuất là khởi đầu của con người tôi ngày hôm nay. Tôi rất biết ơn ông, chính ông đã giúp tôi làm được điều đó.”
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
