Khi căng thẳng liên quan đến eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, người dân Úc đang chuẩn bị cho việc giá xăng dầu và chi phí sinh hoạt tiếp tục leo thang.
Bộ trưởng Năng lượng Chris Bowen cho biết lượng dự trữ nhiên liệu của Úc được tính theo số ngày sử dụng, và ông tin tưởng nguồn cung hiện nay đủ để kéo dài đến tháng Năm — thay vì chỉ đến giữa tháng Tư như ước tính trước đó.
Chính phủ liên bang cho biết đã sắp xếp thêm các chuyến hàng nhiên liệu, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu.
Lo ngại thiếu hụt đang gia tăng khi một số trạm xăng báo cáo đã hết nhiên liệu. Tuy nhiên, Chính phủ khẳng định nguồn cung tổng thể vẫn ổn định.
Phát biểu với Radio National, ông Bowen cho biết hiện Úc có khoảng 39 ngày xăng, 29 ngày dầu diesel và khoảng 30 ngày nhiên liệu máy bay, đồng thời nhiều chuyến hàng từ châu Á đang trên đường đến.
Chính phủ đang phối hợp với các đối tác như Nhật Bản, Nam Hàn và Singapore để duy trì nguồn cung, đồng thời kêu gọi người dân không mua tích trữ.
"Lượng dự trữ nhiên liệu khá tốt, lượng xăng đủ dùng trong 39 ngày tương đương 1,7 tỷ lít, lượng dầu diesel đủ dùng trong 29 ngày khoảng 2,6 tỷ lít, và lượng nhiên liệu máy bay đủ dùng trong 29 ngày là khoảng 850 triệu lít. ... Tình hình này khá ổn định trong suốt thời gian qua. ... Nhu cầu rất cao, nhưng nhiên liệu cũng đang được nhập khẩu và bổ sung từ hai nhà máy lọc dầu."
Hiện khoảng 3,4% trạm xăng trên toàn quốc — tương đương hơn 270 trạm — vẫn thiếu dầu diesel, trong đó khoảng một nửa ở tiểu bang New South Wales. Con số này đã giảm so với khoảng 400 trạm vào ngày Thứ Sáu Tuần Thánh. Ngoài ra, có 148 trạm không còn xăng thường, với New South Wales là nơi bị ảnh hưởng nặng nhất.
Chính phủ cho biết nhu cầu nhiên liệu tăng mạnh trong dịp lễ Phục Sinh, tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước.
Hiện có hơn 50 tàu chở nhiên liệu đang trên đường đến Úc, giúp giảm số trạm xăng bị cạn nhiên liệu. Tại New South Wales, còn 142 trong tổng số 2.400 trạm thiếu dầu diesel và 39 trạm hoàn toàn không còn nhiên liệu.
Ông Bowen cho biết số trạm hết xăng đã giảm so với hôm qua, đồng thời khen ngợi người dân đã giữ bình tĩnh. Trước đó, ông kêu gọi các gia đình vẫn sinh hoạt bình thường trong dịp lễ, nhưng chỉ mua lượng nhiên liệu cần thiết để bảo đảm nguồn cung cho khu vực nông thôn.
“Xin gửi lời cảm ơn đến tất cả những người đã nỗ lực đưa nhiên liệu đến nơi cần thiết, và những người dân Úc đã sinh hoạt bình thường, không mua tích trữ. Mua đúng nhu cầu, không hơn không kém, là điều đúng đắn vào lúc này. Và rất nhiều người đã làm được điều đó.”
Việc cắt giảm thuế nhiên liệu của chính phủ đã phần nào giúp hạ giá xăng trong dịp lễ, tuy nhiên, giá dầu diesel vẫn ở mức cao.
Ủy ban Cạnh tranh và Người tiêu dùng Úc đang giám sát các nhà bán lẻ để bảo đảm việc giảm thuế được chuyển đến người tiêu dùng.
Dân biểu đối lập Andrew Wallace cho rằng những doanh nghiệp không thực hiện điều này cần bị truy tố vì nâng giá bất hợp lý.
"Và cần phải có sự truy tố. Việc các điều tra viên đi tuần tra với sổ ghi chép là một chuyện, nhưng nếu có những trường hợp các trạm xăng không đưa sự giảm thuế đó vào xăng cho khách hàng thì họ nên bị truy tố vì tội làm giá bất hợp lý."
Lãnh đạo đối lập Angus Taylor kêu gọi chính phủ minh bạch hơn về tình hình nguồn cung, đặc biệt đối với nông dân và khu vực nông thôn.
Phát biểu tại Hội chợ Royal Easter, ông cho rằng người dân chưa được cung cấp đầy đủ thông tin về tình hình cũng như các kế hoạch dài hạn.
“Cần xác định nơi thiếu hụt, công bố rõ ràng và nhanh chóng điều chuyển nhiên liệu đến đó. Điều này chỉ thực hiện được khi có minh bạch hoàn toàn về nguồn cung, từ nhiên liệu nhập cảng, sản xuất trong nước đến tồn kho. Những thông tin này cần được cập nhật hàng ngày.”
Trong khi đó, ông Bowen cho biết chính phủ đang ưu tiên cung cấp dầu diesel cho nông dân để phục vụ mùa gieo trồng.
"Mọi người đang ưu tiên cung cấp dầu diesel cho nông dân để bảo đảm họ có thể gieo trồng. Vì vậy, một lần nữa, rất nhiều công việc khó khăn đã được thực hiện trong kỳ nghỉ lễ Phục Sinh bởi các công ty nhiên liệu và các nhân viên trạm xăng. Không phải ai cũng có thể nghỉ một ngày và xin cảm ơn tất cả những người lao động đã làm việc chăm chỉ. Vẫn còn nhiều việc phải làm."
Theo Chính phủ, khoảng 3,7 tỷ lít nhiên liệu các loại sẽ được đưa vào Úc trong tháng này.
Ông Bowen cho biết nguồn cung đã được bảo đảm đến tháng Năm, nhưng vẫn còn nhiều bất định.
Ông nói: “Chúng tôi nhận thức rằng đây là một môi trường quốc tế khó khăn và có những rủi ro đối với chuỗi cung ứng chừng nào eo biển Hormuz còn đóng cửa. Đó là lý do tại sao điều quan trọng là tất cả mọi người cùng nhau nỗ lực hết sức có thể trong giai đoạn đầy tranh chấp này, để nhanh chóng mở cửa các eo biển đó nhằm giảm thiểu tác động kinh tế đối với Úc và phần còn lại của thế giới.”
Úc hiện nhập khẩu khoảng 80% nhiên liệu, chủ yếu từ châu Á.
Nếu các đối tác thương mại gặp khó khăn trong việc bảo đảm nguồn dầu, Úc có thể sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực về nguồn cung.
Một trong những đối tác quan trọng là Singapore — nơi Thủ tướng Anthony Albanese dự kiến sẽ đến thăm trong tuần này nhằm củng cố nguồn cung nhiên liệu.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
