Cuộc chạy đua chức vụ lãnh đạo đảng Bảo thủ tại Anh quốc chứng kiến sự kiện không ngờ là một số ứng cử viên thừa nhận đã có lần sử dụng ma túy.
Việc sử dụng ma túy và Brexit là chủ đề chính của nhiều cuộc thảo luận, trong lúc cuộc chạy đua vào chức vụ Thủ tướng nước Anh bắt đầu.
Bà Theresa May chính thức từ chức vai trò lãnh đạo đảng Bảo thủ Anh quốc và cũng là Thủ tướng nước Anh vào cuối tuần qua.
Bà sẽ lưu lại với tư cách xử lý thường vụ, cho đến khi người kế nhiệm được chọn ra.
Nhiệm kỳ thủ tướng của bà Theresa May như thế sẽ được gần ba năm. Trước đó, bà làm bộ trưởng nội vụ sáu năm.
Lên nắm quyền sau khi ông David Cameron từ chức hậu trưng cầu dân ý Brexit (05/20160) bà May cho mở cuộc tổng tuyển cử năm 2017 nhưng thất bại, mất phiếu cho đảng của bà.
Vấn đề Brexit đã chiếm gần hết nghị trình công việc của cả thời gian bà May làm thủ tướng.
Trong diễn văn tuyên bố sẽ từ chức, bà thừa nhận bà đã cố gắng hết sức nhưng vẫn không hoàn thành được kế hoạch Brexit.
Vào thời điểm này, Anh phải ra khỏi EU ngày 31/10/2019 nhưng ra bằng cách nào, có thỏa thuận thương mại, giao thông và về các vấn đề khác với EU, hay không có thỏa thuận gì, vẫn là một câu hỏi lớn.
Ngay thứ Hai ngày 10/06, vào lúc 10:00 sáng giờ London, thủ tục tranh chức tân lãnh đạo đảng cầm quyền được mở ra.
Các ứng viên là nghị sĩ Hạ viện của đảng này có thể tự đề cử hoặc được đề cử, và việc nhận tên tuổi của họ đóng lại lúc 17:00 cùng ngày.
Bất cứ dân biểu Quốc hội nào của Đảng Bảo thủ được ít nhất tám vị dân biểu khác ủng hộ, đều có quyền ghi danh tranh cử.
Con số không nhỏ các ứng viên sẽ được đem ra cho các nghị sĩ của Đảng Bảo thủ bỏ phiếu kín liên tiếp trong các ngày 13, 18, 19 và 20 tháng 6 năm nay.
Người ta sẽ bỏ phiếu cho đến khi chọn được hai ứng cử viên nhiều phiếu nhất vào ngày 22/06.
Sau đó, trong khoảng bốn tuần tiếp theo toàn bộ đảng viên Đảng Bảo thủ sẽ bỏ phiếu chọn một trong hai người làm lãnh tụ.
Hiện đã có gần 20 nghị sĩ của Đảng Bảo thủ tuyên bố sẽ ra tranh cử chức lãnh đạo đảng này.
Trong các ứng viên hàng đầu, báo chí Anh nêu tên cựu Bộ trưởng Ngoại giao, cựu đô trưởng London, Boris Johnson; Bộ trưởng Ngoại giao Jeremy Hunt; Bộ trưởng Môi trường Michael Gove; Bộ trưởng Nội vụ Sajid Javid; Cựu Chủ tịch khối dân biểu Bảo thủ trong Hạ viện Andrea Leadsome; Cựu Bộ trưởng về Brexit, Dominic Raab...
Trong khi đó, cựu Ngoại trưởng Boris Johnson là một ứng cử viên đầu tiên tranh chức Thủ tướng, trong khi một số đông các ứng cử viên khác, cũng không thiếu ở đàng sau.
Trong số đó có Bộ trưởng Môi trường Michael Gove, khi ông nầy bị tai tiếng về việc thừa nhận sử dụng ma túy vài lần, khi ông còn là một ký giả trẻ hồi 20 năm trước.
Trong cuộc phỏng vấn của đài BBC, ông cho biết may mắn là ông tránh được tù tội vì sở hữu ma túy.
“Tôi may mắn là không bị tù về chuyện nầy, thế nhưng tôi nghĩ đó là một lỗi lầm lớn lao, cũng như thấy được tác hại của ma túy".
"Tôi đã thấy hậu quả của nó và ảnh hưởng với tư cách là một chính trị gia, đó là lý do vì sao tôi hết sức hối hận, về lỗi lầm trong quá khứ”, Michael Gove.
Một ứng cử viên khác là Ngoại trưởng đương nhiệm Jeremy Hunt, cũng chia xẻ quan điểm của ông, khi được hỏi về việc sử dụng ma túy trong quá khứ.
“Vâng tôi đã từng uống một hợp chất có cần sa, khi đi du lịch ba lô ở Ấn độ. Việc nầy có xem là ma túy hay không, tôi cũng không biết”.
"Tôi sẽ không làm như vậy, nếu có một cơ hội nào đó cho một thỏa hiệp tốt đẹp”, Jeremy Hunt.
Còn Bộ trưởng Phát triển Quốc tế là ông Rory Steward, cũng xin lỗi vì trước đó đã thữ thuốc phiện, trong khi Bộ trưởng Lao động và Hưu bổng là Esther McVey cho các ký giả biết, bà đã hút cần sa khi còn trẻ.
Là một trong số ít phụ nữ ra tranh chức vụ Thủ tướng, bà McVey thừa nhận là người đứng ngoài và ít có cơ may, thế nhưng nhấn mạnh rằng bà có được sự hậu thuẩn của 8 dân biểu.
“Vâng tôi là người đứng ngoài, tôi hiểu chuyện nầy, thế nhưng quí vị biết rằng là một dân biểu Bảo thủ tại Merseyside, tôi luôn luôn bị xem là người đứng ngoài”.
Ngay cả cựu Ngoại trưởng Boris Johnson cũng thú nhận đã dùng cả cocaine lẫn cần sa khi còn ở tuổi thiếu niên.
Ngược lại, Bộ trưởng Nội vụ Anh là ông Sajid Javid nói rõ lập trường về ma túy, khi sự chú ý của ông cũng hướng về cuộc chạy đua tranh giành chức vụ lãnh đạo.
“Bất cứ ai sử dụng ma túy thuộc hạng A, thì nên nghĩ rằng đường giây cung cấp đến từ Colombia, hãy nói đến khu vực Chelsea, có biết bao mạng sống đã bị hủy hoại dọc theo con đường nầy”.
Với chuyện ma túy chiếm các hàng tít trên báo chí, vấn đề các ứng cử viên đối diện trong việc thương thảo về Brexit là một mối quan ngại then chốt khác.
Ông Sajid Javid tiết lộ, ông muốn ủng hộ cho Brexit không có thỏa hiệp, hơn là chẳng có chuyện ra khỏi Âu châu.
“Dĩ nhiên là tôi muốn Brexit với một hiệp ước, tôi sẽ làm mọi chuyện để ra khỏi Âu châu với một hiệp ước, thế nhưng nếu phải chọn giữa no deal và no Brexit, thì tôi sẽ chon no deal”.
Còn Ngoại trưởng Jemery Hunt cũng có cùng quan điểm.
“Tôi luôn luôn nói rằng, nếu con đường duy nhất để ra khỏi Âu châu là không có một thỏa hiệp, thì tôi muốn nói rằng, đó là do chúng ta tôn trọng kết quả của cuộc trưng cầu dân ý".
""Thế nhưng tôi sẽ làm như vậy với trái tim nặng trĩu, do các nguy hiểm tiềm tàng cho thương mại và cho cả nước Anh".
"Tôi sẽ không làm như vậy, nếu có một cơ hội nào đó cho một thỏa hiệp tốt đẹp”, Jeremy Hunt.
Thời gian cần để bỏ phiếu kéo dài tới bốn tuần vì các đảng viên Bảo thủ có thể trực tiếp bầu hoặc nếu ở xa thì gửi lá phiếu qua bưu điện.
Dù vậy, người ta dự tính đến 22/07 năm nay tên tuổi của nhân vật về nhất trong cuộc đua lên lãnh đạo Đảng Bảo thủ Anh sẽ được công bố.
Người thắng cuộc, vì Đảng Bảo thủ đang có đa số trong Hạ viện Anh, sẽ được đề cử làm thủ tướng và lập tân nội các với sự chuẩn thuận của Nữ hoàng Anh sau đó.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
